Site pictogram Astroblogs

Waren Phobos en Deimos ooit één maan van Mars? Het lijkt er niet op

Een compositiefoto van Mars, Phobos en Deimos. Credit: NASA/JPL/University of Arizona.

Mars heeft twee kleine manen, Phobos en Deimos, de eerste 22,7 km in doorsnede en in 7 uur, 39 minuten en 12 seconden om Mars draaiend, de tweede 12,6 km in doorsnede, in 30 uur, 18 minuten en 43 seconden om Mars draaiend. Beiden zijn onregelmatig van vorm en de gangbare theorie is dat het eigenlijk twee planetoïden zijn die door Mars ooit zijn ingevangen, de zogeheten ‘Capture hypothesis’. Er is echter ook een theorie die zegt dat Phobos en Deimos ooit één maan van Mars waren en dat die maan door een ander object werd geraakt, zodat de maan in tweeën splitste, jawel da’s de ‘Splitting hypothesis’. Een internationaal team van sterrenkundigen geleid door Ryuki Hyodo (Institute of Space and Astronautical Science) heeft die laatste theorie nader bestudeerd en de conclusie is dat het niet waarschijnlijk lijkt dat de twee maantjes ooit één maan waren. Feitelijk zijn er twee hypothesen die er van uit gaan dat Phobos en Deimos het resultaat zijn van een botsing: de oorspronkelijke ‘giant impact hypothesis’, die stelt dat Mars zelf ooit door een groot object uit de ruimte werd geraakt en dat uit de ring van materiaal dat toen in een baan rond Mars terecht kwam Phobos en Deimos ontstonden, en dan de meer recente ‘ring-moon recycling hypothesis’ van Amirhossein Bagheri et al uit 2021, dat stelt dat één maan van Phobos ergens tussen 1 en 2,8 miljard jaar geleden uit elkaar werd getrokken, of door getijdekrachten of door een botsing. Daardoor werd de maan vergruist tot een ring rond Mars en daar ontstonden vervolgens Phobos en Deimos uit.

Impressie van een grote Marsmaan, die in botsing komt met een planetoïde. Credit: Mark Garlick / markgarlick.com

Genoeg hypothesen te over dus over de maantjes. De aanname van Bagheri en zijn collega’s was dat Phobos en Deimos ooit overlappende banen hadden en dat ze daarom een gezamenlijke oorsprong moeten hebben. Maar uit numerieke simulaties die Hyodo en zijn team hebben gedaan blijkt het onwaarschijnlijk is dat ze zo’n gezamenlijke oorsprong hebben, omdat er 90% kans is dat de twee manen binnen 10.000 jaar na hun vorming weer met elkaar in botsing zouden komen en dat ze elkaar compleet zouden vernietigen.

We zouden die ring van restafval dan vandaag de dag nog steeds rond Mars moeten zien, maar zoals we weten ontbreekt die ring.

Phobos is overigens onlangs nog van nabij gefotografeerd door de Chinese Tianwen-1 sonde die om Mars draait. Hieronder zie je de foto die de sonde van de kleine maan maakte. Daarop is onder andere de krater te zien die genoemd is naar de Estlandse sterrenkundige Ernst Öpik.

Credit: CNSA

Hier is het vakartikel over de berekeningen aan Phobos en Deimos, te verschijnen in de Planetary Science Journal. Bron: Phys.org.

Mobiele versie afsluiten