16 april 2024

Opnieuw is een polair ringsterrenstelsel ontdekt

Compositiefoto van J0953. Credit: Nishimura et al, 2022.

Japanse sterrenkundigen hebben in het kader van het Hyper Suprime-Cam Subaru Strategic Program (HSC-SSP) dat ze met de Subaru telescoop op Hawaï uitvoeren een zogeheten polair ringsterrenstelsel ontdekt. Dat is een zeldzame klasse van sterrenstelsels die een ring hebben van gas en sterren, die haaks staat op het vlak van het stelsel en die over diens polen heen loopt. Van de polaire ringstelsels (in het Engels afgekort als PRG’s) zijn er zo’n 400 kandidaten bekend, maar slechts enkele tientallen ervan zijn middels spectroscopische waarnemingen ook bevestigd. Een team van sterrenkundigen onder leiding van Minoru Nishimura (Open University of Japan) heeft nu een nieuwe PRG-kandidaat ontdekt, met de prachtige catalogusnaam SDSS J095351.58+012036.1. Hij ligt aan de rand van het onderzoeksgebied aan de hemel dat het Cosmic Evolution Survey (COSMOS) field heet. J0953, zoals ‘ie kortweg wordt genoemd, heeft een massa van 38,5 miljard zonsmassa en de snelheid van stervorming is er 2,66 zonsmassa per jaar. De ring om het stelsel heen is ongeveer 4,23 miljard zonsmassa zwaar. De ring is blauw van kleur en is vermoedelijk jonger dan het ‘moederstelsel’. Over de aard van het stelsel zelf is nog onduidelijkheid, of het een elliptisch stelsel is of dat het toch een soort van schijf heeft. Middels verder spectroscopisch onderzoek willen ze meer te weten komen over J0953.

Een bekende PRG, NGC 660. Credit: NASA – Gemini Observatory, AURA

Over het ontstaan van polaire ringstelsels is ook nog discussie. Men denkt dat deze polaire ringen worden gevormd wanneer twee sterrenstelsels door zwaartekracht met elkaar reageren. Eén mogelijkheid is dat materie wordt ‘gestript’ door de zwaartekrachtswerking van een passerend sterrenstelsel, waarbij die materie vervolgens een polaire ring vormt. Een andere mogelijkheid is dat een kleiner sterrenstelsel loodrecht (‘orthogonaal’) botst met het rotatievlak van een groter sterrenstelsel, waarbij het kleinere sterrenstelsel in feite de polaire ringstructuur vormt. Hier het vakartikel over de ontdekking van deze PRG. Bron: Phys.org.

Share

Speak Your Mind

*