21 juni 2024

Doe mee met het Dark Energy Explorers project van de Zooniverse!

De Hobby-Eberly Telescope. Credit: University of Texas.

In februari 2021 is het Dark Energy Explorers project gestart, dat bedoeld is om te zien hoe snel het heelal uitdijde op verschillende momenten in z’n bijna 14 miljard jaar durende geschiedenis. In het Dark Energy Explorers project draait alles om het Hobby-Eberly Dark Energy Experiment (HETDEX), dat maar liefst één miljoen sterrenstelsels wil onderzoeken die zich tussen 9 en 11 miljard lichtjaar afstand van ons bevinden, waargenomen met de 10 meter Hobby-Eberly Telescope (HET) van het McDonald Observatory in West Texas. Aan die grote optische telescoop zijn de Visible Integral-Field Replicable Unit Spectrographs (VIRUS) verbonden en daarmee maakt men spectra van sterrenstelsels. En die spectra zijn precies waar het om draait in het Dark Energy Explorers project, dat één van de vele projecten van de Zooniverse is, waar vrijwilligers over de hele wereld aan mee doen om hun steentje bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek. Iedereen die dat wil kan zich aanmelden en dan na een korte online training starten op hun telefoon of PC. Door vrijwilligers te laten kijken naar de spectra wil men uiteindelijk één miljoen Lyman Alpha Emitters (LAE’s) identificeren, dat zijn sterrenstelsels die ver weg gelegen zijn en die zich onderscheiden van nabije sterrenstelsels door één specifieke emissielijn in hun spectrum. Op de CCD-opnames van HETDEX zijn die stelsels maar vage vlekjes, maar menselijke ogen kunnen de Lyman Alpha emissielijn beter onderscheiden dan computers (zie hieronder).

credit: University of Texas

Tot nu zijn doen er al 10.000 mensen mee aan het Dark Energy Explorers project, afkomstig uit 85 landen, en die hebben inmmiddels zo’n 247.000 sterrenstelsels geïdentificeerd [1]Daar waren 3,75 miljoen beoordelingen door vrijwilligers voor nodig. Naar elk spectrum kijken in totaal 15 vrijwilligers, om fouten uit te sluiten en de nauwkeurigheid te verhogen. in het tijdperk van het heelal waarin de sterrenkundigen geïnteresseerd zijn, 10-11 miljard lichtjaar ver weg (roodverschuiving z=2 á 3). Ze hebben dus een kwart van het doel bereikt en als er 100.000 mensen mee doen hopen ze het uiteindelijke doel van 1 miljoen sterrenstelsels binnen een jaar te bereiken. Dán heeft men met de LAE’s een driedimensionale kaart van het ver verwijderde heelal en kan dat vergeleken worden met kaarten van het nabije heelal en kan worden vastgesteld met welke snelheid het heelal tóen en nu uitdijde. De mysterieuze donkere energie, die meer dan 70% van de massaenergie in het heelal vormt, heeft een afstotende werking en daarmee beïnvloed het de uitdijing van het heelal.

Kortom, meld je aan via de Zooniverse website om mee te doen en download de Zooniverse smartphone app (beschikbaar voor iOS en Android). Bron: Universiteit van Texas.

Voetnoten

Voetnoten
1 Daar waren 3,75 miljoen beoordelingen door vrijwilligers voor nodig. Naar elk spectrum kijken in totaal 15 vrijwilligers, om fouten uit te sluiten en de nauwkeurigheid te verhogen.
Share

Speak Your Mind

*