26 mei 2024

Adieu C 2022 E3 (ZTF), zie “em” toch eens (weg)rennen!!

Mea culpa….mea culpa…..ofwel ik beken zwaar schuldig te zijn aan het zwaar onderschatten van de “pretfactor” van  komeet C 2022 E3 (ZTF)…..want in de nadagen van haar verschijning ben ik toch nog best wel vet verliefd geworden op deze fraaie groene kosmische schoonheid!!

Komeet C 2022 E3 (ZTF) op weg naar de eeuwige vergetelheid!

Zogezegd heb ik de afgelopen dikke 50 jaar, door schade en schande, in mijn”loopbaan” als amateur astronoom aangaande zaken zoals o.a. zonsverduisteringen, astrovakanties en kometen best wel de nodige frustratie’s opgebouwd.  De balans tussen hooggespannen verwachtingen en het uiteindelijke eindresultaat is nog wel eens behoorlijk verstoord geweest. Het grote voordeel van zoiets als deep sky waarnemen danwel deep sky fotografie is dat je dit altijd alleen maar doet als het knijterhelder is….enne…met de huidige digitaal ozo makkelijke toegankelijke meteo en weersateliet-websites is de voorspelbaarheid van een goede heldere nacht zo goed als onfeilbaar.

Met astronomische zaken die aan tijd gebonden zijn zoals bijvoorbeeld zoiets als het waarnemen van een zonsverduistering hebbie altijd “gezeik” met de onvoorspelbaarheid van het weer op la moment surpreme van zo’n gebeurtenis….Die voor velen astroliefhebbers onder ons zo uiterst ranzig verlopen “zonsverduistering van de eeuw” van 1999 is daar een zeer naargeestig voorbeeld van en datzelfde is, zoals ik liederlijk chagerijnig heb beschreven in een paar astroblogjes van alweer vele jaren geleden, ook het geval geweest met mijn compleet verzopen astrovakantie op La Palma.  Verwachtigen versus “genoten realiteit” heeft hier op zeer gespannen voet gestaan!!

Als het gaat om de eventuele spectaculaire zichtbaarheid van kometen is het in “die goeie ouwe tijd” ook nog wel eens “behoorlijk bal geweest”.  Met heel veel tam tam aangekondigde kometen van de eeuw die zich uiteindelijk een als een slap 1974  “Kohoutekje” aan de verwachtingsvol gefrustreerde waarnemer bleken te tonen. Ik heb er meer dan genoeg NIET gezien!!

Enig wantrouwen aangaande kometen is dus zeker mijn deel geworden en dus ook aangaande de komeet, C 2022 E3 (ZTF) die voor eind december 2022/begin 2023 in de astrobladen en vergelijkbare media zoals ook op dit glorieuze medium (Astroblogs!!) met redelijk veel bambarie werd aangekondigd.

Natuurlijk heb ik de redelijk positieve berichten plus de best wel kekke kiekjes gelezen en bewonderd….maarre…..toen ik, met frisse wantrouwige tegenzin, tot twee keer toe naast de kometenpot had gepiest, had ik het wel weer helemaal gezien met deze “komeet van de eeuw”.

OK….achteraf bekeken bleek dat geheel mijn eigen stomme schuld te zijn want komeet C 2022 E3 (ZTF) bleek net effe iets te klein en te zwak te zijn voor een 7×50 verrekijker gebruikt in het centrum van een stoorlicht overgoten binnenstad Dordrecht. Oh ja…..en….ik bleek, wederom achteraf bezien, ook nog eens compleet met mijn neus gekeken te hebben….ofwel….grote discrepantie tussen mijn interpretatie van het gebruikte zoekkaartje en de werkelijke werkelijkheid. Dit alles resulteerde in het volledig in kometenrook opgaan van mijn belangstelling voor dit object plus een wederom vette bevestiging van mijn negatieve vooroordelen aangaande al dit soort objecten…Comets suck, big time!!!

Een weekje of twee of later werd ik echter “wakker geschud” door het nodige aan positief gegons op de appgroep van sterrenwacht Mercurius (ga daar eens op bezoek!!), waar ik vrijwilliger bent, over die mooie groene komeet die zo leuk en makkelijk toegankelijk hoog aan de hemel staat te pronken.

Eh…..we hebben het toch niet over datzelfde kreng dat, in mijn wantrouwige belevingswereld althans, totaal niet wil deugen???? Welnu, blijkbaar wel en het ding zou, zeker waargenomen/gefotografeerd met een beetje telescoop, ook nog eens heel erg de moeite waard zijn!!!

Eh…..Huh…wat???? Vervolgens kreeg ik diezelfde kraakheldere avond ook nog eens een “pook en por-appie” van mijn zeergewaardeerde Mercuriuscollega Ester (waarvoor met terugwerkende kracht alsnog mijn welgemeende dank!!) of ik als fanatieke hemelgluurder zijnde zeker wel lekker buiten in de kou druk bezig was om die mooie komeet te bekijken???  Eh….nah….nie ech!!!……Lag lekker lui op de bank in mijn warme huiskamer naar de kwelbuis te gluren….en dus zeker NIET naar die K…piep…tkomeet!!!

Maar goed….dan toch maar wederom aan mijn stand verplicht, zonder ook maar enige hoop op succes en met frisse tegenzin bezweken voor de sociale druk…hihi……. enne…….voor de deur op de stoep, pal onder de lantarenpaal, mijn 15cm F8 Newton plus een meest recent zoekkaartje in stelling gebracht.

Tot mijn ultieme stomme verbazing had ik “het Kreng” binnen slechts twee (!!!) minuten pontificaal in beeld en werd ik “aangestaard” door een veel groter en helderder dan verwacht, waarlijk wonderlijk mysterieus zachtgloeiende “hemelvlek”. Tot diezelfde stomme verbazing vond ik wat ik zag eigenlijk echt best wel heel erg hartstikke MOOI, zelfs al stond ik dus op een nou niet de meeste ideale stoorlichtovergoten waarneemplek (vette understatement!!). Wow….over een 100 procent omslag gesproken, zeg….kolere!! Dat fijne visuele plaatje van deze komeet zit echt voor altijd in mijn geheugen gegrift….kan het niet anders omschrijven!

Nadat ik een beetje bekomen was van deze totaal onverwachte positieve shock heb ik zelfs ook nog even een poging gewaagd om deze volkomen onterecht vervloekte groene schoonheid op de gevoelige plaat vast te leggen, als een souvinier voor later.

Een schier onmogelijke exercitie daar mijn 15cmF8 Newton op een, voor dit formaat kijker, net effe iets te lichte EQ3 montering staat….Tevens zit er geen volgkijker o.i.d. op deze kijker……vanonder de lantarenpaal is het uiteraard één grote stoorlicht-orgie EN ik heb op deze plek geen zicht op de poolster en moet ik dus voor de verplichte pool-as-uitlijning  de positie hiervan gokken. Maar goed…..toch maar wat geprobeerd en zie daar….en hier is ie weer…..tot mijn stomme verbazing….binnen 15 seconden een duidelijk zichtbaar groengloeiend komeetvlekje op mijn Canon 1000D beeldschermpje….Ik vond het toen helemaal geweldig maar toch ook weer niet echt “astroblogs-waardig”.

Een weekje later (en dat is een paar daagjes geleden), nu de smaak stevig te pakken hebbende, heb ik het, door de meteo-goden zowaar getrakteerd op een heuse supernacht,   dus toch nog maar even “dunnetjes over gedaan” met de 20cm F6 Newton – EQ6 combi onder de vele malen donkere Biesbos-hemel….met bovenstaand plezante resultaat tot gevolg.

Nu is deze komeet dus niet echt mega helder en deze komeet heeft ook geen mega lange staart….maarre….ze heeft wel die wonderlijk mysterieus gloeiende groene coma-gloed en ze is akelig razendsnel. Vooral dat laatste vind ik zo geweldig aan dit “kreng”….Zoals dat ding nu bezig is om met die enorme rotvaart (op z’n snelst 6 volle maansdiameters per dag!!) naar de zuidelijke halfrondhemel te duiken, wow!!

O.a vanwege al die grote afstanden is het waarnemen van hemelobjecten meestal een zeer statisch gebeuren….maar met dit ding kan je letterlijk voor je eigen nederige mensen-ogen een hemelobject  ZIEN BEWEGEN….Hoe gaaf is dat?!?

Het bij dit blogje bijgevoegde GIFje is opgebouwd uit 10 kort achter mekaar geschoten subjes van 2 minuten elk…..en zie komeet C 2022 E3  (ZTF) me toch eens ons zonnestelsel weer uitrennen als een interplanetaire kruising tussen Zoef de Haas (snel) en Kermit de Kikker (groen) om zich nooit meer te laten weerzien!!

Overigens, hoewel Zoef/Kermit na haar duikvlucht richting en rondom de Zon nu dus weer met rasse schreden bezig is om onze omgeving te verlaten, is ie zeker tot eind februari nog steeds redelijk goed te zien alhier op het noordelijk halfrond. Net nog even gekeken op één van de vele astro-websites, in dit geval “The sky live”,…enne…op dit moment (donderdag 16 februari) staat ie bijvoorbeeld met een, voor een beetje telescoop, zeer toegankelijke magnitude van 6.8 hoog aan de hemel te pronken pal onder Aldebaran, de heldere knalrode hoofdster van het sterrenbeeld Stier (taurus).

In het sterrenbeeld Stier zal C 2022 E3 nog zeker tot eind volgende week te vinden zijn voordat ie op haar duikvlucht zuidwaarts de grens met het sterrenbeeld Eridanus zal oversteken. Hoewel Eridanus niet echt een helder sterrenbeeld is moet het zelfs dan waarschijnlijk niet al te moeilijk zijn om deze komeet te localiseren omdat ie zich dan in het oostelijk gedeelte van Eridanus bevind, dicht tegen de grens van het meest markante wintersterrenbeeld van allen, te weten Orion!!….Ofwel, voor de “laatbekeerlingen” onder ons is er nog wel genoeg tijd voor een aangenaam afscheidskijkje!!

Mocht U nu dus wellicht opeens last gekregen hebben van ontluikende kometenjacht-driften pak dan uw 10/15/20 cm of grotere Newton (danwel andersoortige) Telescoop plus een up to date zoekkaartje ga gezellig op jacht. Trouwens, wat dat localiseren van deze specifieke razendsnelle komeet betreft zou ik me kunnen voorstellen dat het vinden middels het gebruik van de GoTo-functie van uw statief misschien niet de meest effectieve methode is, tenzij je echt de exacte hemelcoördinaten van de komeet hebt voor het exacte waarneemtijdstip. Ik vond het localiseren met behulp van een zoekkaartje en een 50mm zoeker in elk geval een zeer effectief makkie!!!

Afijn….”happy hunting”…en tot zover mijn “mea culpa ode” aan deze onverwacht fraaie groene hemelschoonheid!!!

 

Share
Over Jan Brandt

Comments

  1. Dat heb je mooi gefotografeerd, Jan.

  2. Andre Kuipers zegt

    Knap staaltje werk (fotografie en verslaglegging:-))
    Laten we snel eens verder praten
    Met vriendelijke groet
    André Kuipers

    • jan brandt zegt

      Ha die André,
      Dank…dank…dank…voor jouw vriendelijke woorden…enne…tot weer zeer spoedig ziens bij een gezellig bakkie leut!!
      En nu hoor ik menig Astrobloglezer denken..”zo..zo…nou nou….die meneer Brandt verkeert duidelijk in hogere kringe c.q. (atmos)feren”…enne….weet U, dat klopt….maar wel met een “twist”…want deze “mijn” André Kuipers is niet de beroemde ruimtevaarder maar een beroemde sportman…o.a. meervoudig korfbal international wereldkampioen / trainer van niet meer te tellen aan kampioenteams etc…etc…en vooral mijn zeer gewaardeerde zakenpartner c.q. opvolger!! Waarvan akte!!

Speak Your Mind

*