29 mei 2024

Archief voor maart 2023

Dag van de aarde 2023: lespakket en een oproep aan basisscholieren

Bijna tien jaar geleden, op 19 juli 2013, maakte de Amerikaanse ruimtesonde Cassini een indrukwekkende foto waarop zowel de planeet Saturnus als onze aarde en de maan te zien zijn. Ruimtevaartagentschap NASA had de opname van deze unieke foto aangekondigd en vroeg iedereen op die avond even te … [Lees meer...]

Planetoïde Didymos draait zo snel rond dat er vanaf z’n evenaar materiaal de ruimte in slingert

Een team sterrenkundigen van de Universiteit van Alicante in Spanje heeft ontdekt dat de planetoïde Didymos zo snel ronddraait dat er materiaal  vanaf z'n evenaar zo de ruimte in slingert. Didymos staat erg in het nieuws omdat het een maantje heeft, Dimorphos genaamd, waar op 26 september 2022 het … [Lees meer...]

Peter Jonker en Jason Hessels ontvangen grote Europese onderzoeksbeurzen

De astronomen Peter Jonker (hoogleraar aan de Radboud Universiteit en verbonden aan ruimteonderzoeksinstituut SRON) en Jason Hessels (hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en verbonden aan radiosterrenkundig instituut ASTRON) ontvangen beiden een ERC Advanced Grant. Snelle … [Lees meer...]

Gemini Noord brengt de botsing van de ‘Toffeestelsels’ in beeld

Sterrenkundigen hebben met behulp van de 8,1 meter telescoop van het Gemini Noord observatorium op de berg Maunakea op Hawaï twee botsende sterenstelsels gefotografeerd, die samen de Toffeestelsels worden genoemd. Ik weet niet of het de juiste vertaling is, maar in het Engels spreken ze van de Taffy … [Lees meer...]

Mogelijk zijn van een Fast Radio Burst voor het eerst zwaartekrachtgolven gemeten

Een Fast Radio Burst (FRB) is een korte, heldere radiopuls, die pakweg een duizendste van een seconde tot drie seconden duurt en waarbij enorm veel energie vrijkomt. De eerste FRB werd in 2007 waargenomen met het Australische Parkes Observatorium en sindsdien zijn er al tientallen ontdekt. Helemaal … [Lees meer...]

Astronomen zijn getuige van geboorte van zeer verre cluster van sterrenstelsels in het vroege heelal

Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), waarin ESO partner is, hebben astronomen een groot reservoir van heet gas ontdekt in de cluster-in-wording rond het Spinnenwebstelsel. Het betreft de verste detectie van zulk heet gas tot nu toe. Clusters behoren tot de grootste … [Lees meer...]

Massa W boson toch in overeenstemming met het Standaardmodel

Een klein jaar geleden was er opwinding in de wereld der natuurkundigen, want na 10 jaar nauwkeurige metingen met de Collider-II Detector van het Amerikaanse Fermilab (CDF, ook wel de Tevatron detector genoemd) hadden ze de massa gemeten van het W boson, 80.433,5 ± 9,4 MeV/c² om precies te zijn, en … [Lees meer...]

Kolossaal zwaar zwart gat ontdekt dankzij een zwaartekrachtlens

Een team van sterrenkundigen is er in geslaagd om met behulp van een zwaartekrachtlens een kolossaal zwaar zwart gat te ontdekken, eentje die maar liefst 32 miljard keer zo zwaar als de zon is. Het team, dat onder leiding stond van James Nightingale (Durham University), vond het superzware zwarte … [Lees meer...]

Helderste gammaflits ooit verlicht de Melkweg als nooit tevoren

Telescopen in de ruimte en op aarde hebben de helderste gammaflits ooit waargenomen. De gegevens van deze zeldzame gebeurtenis kunnen bijdragen aan een beter begrip van de kolossale explosies die de uitbarstingen van gammastraling veroorzaken. Aan het onderzoek werkten honderden astronomen mee, … [Lees meer...]

Hubble ziet een kwallenstelsel gas verliezen door ‘ram pressure stripping’

Kwallenstelsels hebben we hier vaker voorbij zien drijven op de Astroblogs, zoals ESO 137-001 in 2014 of JO204 in 2017, allemaal sterrenstelsels die enorm veel gas aan het kwijtraken zijn, gas dat naar één kant toe als lange slierten van het stelsel afdruipt. En nu is er weer eentje gefotografeerd, … [Lees meer...]