21 juni 2024

Boekrecensie: de klopjacht op donkere materie

Cover van “De klopjacht op donkere materie”. Credit: New Scientist.

Sinds 3 april j.l. ligt “De klopjacht op donkere materie” in de winkel. Een boek (-je, 111 p.) in de serie Pocket Science van New Scientist van Dorine Schenk. Zij is freelance wetenschapsjournalist voor o.a. NRC, New Scientist en  het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde (NTvN) en ze schreef eerder in deze serie ‘Spookdeeltjes’, dat was haar debuut, dat ging over neutrino’s. In De klopjacht op donkere materie beschrijft Schenk hoe natuurkundigen zoeken naar de aard van deze mysterieuze substantie, die al in de jaren dertig van de vorige eeuw werd geopperd en die sinds de jaren zeventig geleid heeft tot een soort van kosmische zoektocht naar de heilige graal van de natuurkunde, het deeltje dat donkere materie zou vormen. Van alle massa in het heelal zou maar 20% gewone materie zijn en de overige 80% een onbekend spookdeeltje.

Het boek biedt voor de geïnteresseerde lezer die geen kennis van het onderwerp heeft een uitstekende introductie tot donkere materie. In de elf korte hoofdstukken wordt goed beschreven hoe men in de vorige eeuw op het idee van donkere materie is gekomen en hoe gaandeweg steeds meer indirecte aanwijzingen werden gevonden die wijzen op het bestaan van deze mysterieuze substantie. De verschillende kandidaten van donkere materie passeren de revue, van primordiale zwarte gaten via steriele neutrino’s, lichte axionen tot zware WIMP’s. Ook beschrijft Schenk enkele van de vele speurtochten die wereldwijd worden ondernomen om donkere materie direct te detecteren, met experimenten die meestal in mijnen diep onder de grond plaatsvinden. De mogelijkheid is natuurlijk dat de natuurkundigen slechts een illusie najagen en dat er in werkelijkheid helemaal geen donkere materie bestaat, maar dat er iets mis is met Newton’s zwaartekrachttheorie. Bij dat laatste komt Schenk terecht bij de MOND-theorie van Milgrom en de theorie van de emergente zwaartekracht van Verlinde. Tenslotte maakt Schenk in het laatste hoofdstuk de balans op van de rode draad in het boek: is donkere materie een onbekend deeltje of een illusie?

Resumerend kan ik zeggen dat het boek een goede introductie biedt tot donkere materie en dat de lezer die geïnteresseerd is er op een begrijpelijke wijze kennis van kan nemen. Dorine Schenk – De Klopjacht op donkere materie, Veen Uitgeverij, € 12,50.

Share

Speak Your Mind

*