24 juli 2024

Webb is een echte ‘Supernova Discovery Machine’

In de cirkels de ontdekte supernovae. Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, JADES Collaboration

Met z’n infraroodinstrumenten kan de Webb ruimtetelescoop diep in het heelal kijken. Recente waarnemingen met Webb laten zien dat hij tien keer zoveel supernovae in het vroege heelal heeft ontdekt als eerder was gedaan. Dat maakt Webb tot een echte ‘supernova discovery machine’, zoals Christa DeCoursey (Steward Observatory and the University of Arizona in Tucson) het zegt. Deze week presenteerde zij de resultaten van haar team op de 244e bijeenkomst van de American Astronomical Society (AAS) in Madison, Wisconsin. Zij en haar team maakten gebruik van de waarnemingen gedaan met het JWST Advanced Deep Extragalactic Survey (JADES) programma. Vóór Webb was er een handjevol supernovae bekend met roodverschuivingen groter dan 2, d.w.z. stammend uit het heelal dat 3,3 miljard jaar oud was, da’s 25% van z’n huidige leeftijd. De waarnemingen met JADES gaan verder terug in de tijd, tot een leeftijd van minder dan twee miljard jaar. Op foto’s van sterrenstelsels uit dat vroege heelal zijn zogeheten ’transients’ te zien, objecten die in helderheid variëren. Een deel daarvan zijn echte supernovae en analyse van de JADES-gegevens heeft maar liefst 80 supernovae opgeleverd.

In detail drie van de 80 supernovae. Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, C. DeCoursey (University of Arizona), JADES Collaboration

De verst verwijderde supernova blijkt een roodverschuiving van z ∼ 3,6 te hebben, d.w.z dat hij explodeerde toen het heelal nog maar 1,8 miljard jaar oud was. het gaat om een type II supernova, een zware ster wiens kern implodeerde en die z’n buitenlagen wegblies. Voor sterrenkundigen zijn vooral de type Ia supernovae interessant, dat zijn witte dwergsterren die exploderen als ze door massatoevoer zwaarder worden dan een bepaalde limiet. Deze supernovae hebben namelijk altijd dezelfde absolute maximale lichtsterkte en daarom kunnen ze gebruikt worden als betrouwbare afstandsindicator. Met Webb werd één type Ia SN ontdekt met een roodverschuiving van z ∼ 2,9, stammend uit de tijd dat het heelal 2,3 miljard jaar oud was, 11,5 miljard jaar geleden. De vorige recordhouder type Ia SN had z ∼ 1,95, toen het heelal 3,4 miljard jaar oud was. Sterrenkundigen kunnen deze supernovae gebruiken om meer te weten te komen over de snelheid waarmee het heelal uitdijt. Bron: NASA.

 

Share

Speak Your Mind

*