25 juli 2024

Binair systeem van sterren ontdekt met twee parallelle straalstromen

Links de rho Ophiuchi gaswolk en daarin WL20, rechts een artistieke impressie van WL20.  Credit: U.S. NSF/ NSF NRAO/B. Saxton.; NASA/JPL-Caltech/Harvard-Smithsonian CfA

We kennen al heel wat systemen waar vanuit de kern twee straalstromen of jets vol met zeer energierijke materie in tegenovergestelde richtingen de ruimte in worden gespuwd – systemen als zwarte gaten, neutronensterren of zeer jonge sterren. Maar nu is er een systeem ontdekt dat iets bijzonders heeft: twee parallel lopende straalstromen. Het systeem heet WL20 en het zijn twee sterren vlakbij elkaar, die deel uitmaken van het rho Ophiuchi moleculaire wolkencomplex, een enorme gaswolk in de ruimte vlakbij de ster ρ Ophiuchi, op 400 lichtjaar van de aarde gelegen. Voor de waarnemingen aan WL20 werd gebruik gemaakt van twee instrumenten, de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) en in de ruimte van Webb’s Mid-Infrared Instrument (MIRI). In WL20 staan meerder sterren bij elkaar, maar van één daarvan werd eerder al gezien dat ‘ie veel jonger was dan de andere sterren. Onderzoek met ALMA en MIRI laat nu zien dat het niet om één ster gaat, maar om twee sterren vlakbij elkaar. Met ALMA zagen ze dat beide sterren een eigen platte roterende schijf hebben en met MIRI zagen ze dat ze allebei twee straalstromen de ruimte in schieten en dat die twee parallel lopen aan elkaar (zie de illustratie hierboven en foto hier beneden).

Credit: U.S. NSF/ NSF NRAO/ ALMA(ESO/NAOJ/NRAO)/ NASA/ JPL-Caltech/ JWST/ B. Saxton.

De schijven rondom de sterren zijn ongeveer 100 AE in diameter, dat is honderd keer de afstand aarde-zon. Dat werd gemeten door Lukasz Tychoniec van het Leiden Observatorium. Een andere Leidse sterrenkundige, Martijn L. van Gelder, kon de chemische samenstelling van de jets achterhalen. Bron: NRAO.

Share

Comments

  1. Twee parallele straalstromen, kunnen wllicht duiden op twee kopieen van z.g. Birkeland Alven charged plasma carousels elk verantwoordedelijk voor een straalstroom met de bijbehorende Oort cloud wn Kuiper Belt disc.
    Echter dat zou betekenen dat er behalve twee nieuwe sterren er ook twee nieuwe micro zwarte gaten nodig zijn elk aan beide einden van een straalstromen gelokaliseerd..

Speak Your Mind

*