27 november 2022

Webb licht de sluier op van de vroegste sterrenstelsels in het heelal

Met de Webb ruimtetelescoop zijn ver op de achtergrond van de cluster Abell 2744 twee sterrenstelsels geïdentificeerd die al zeer vroeg in het heelal moeten hebben bestaan, de een 450 miljoen jaar na de oerknal, de ander slechts 350 miljoen jaar (de oerknal zelf vond 13,8 miljard jaar geleden … [Lees meer...]

Radboud Radio Lab en ATG Engineering werken samen voor ESA maanmissie

Het Radboud Radio Lab van de Radboud Universiteit en technologiebedrijf ATG Europe gaan intensiever samenwerken om een radiotelescoop te bouwen aan de achterkant van de maan. Deze samenwerking valt binnen het grotere programma van de European Space Agency (ESA) voor meerdere missies naar onder … [Lees meer...]

Webb ziet een beginnende protoster middenin een vurige zandloper

De James Webb Space Telescope (JWST, kortweg Webb) heeft met zijn Near Infrared Camera (NIRCam) een beginnende protoster gefotografeerd. Het gaat om een zeer jonge ster in de kern van L1527, een nevel die de vorm van een zandloper heeft, gelegen in het sterrenbeeld Stier (Taurus) op ongeveer 450 … [Lees meer...]

Sterrenkundigen zien nu ook infraroodlicht aangaan in jong heelal

Uit de analyse van de allereerste foto van de James Webb-ruimtetelescoop blijkt dat het in Nederland ontwikkelde MIRI-instrument nog beter werkt dan gedacht. Groningse onderzoekers tonen aan dat de infraroodtelescoop details laat zien van sterrenstelsels uit de tijd dat het heelal slechts ongeveer 1 … [Lees meer...]

Neutronensterren lijken op cholocade pralines met een harde en zachte laag

Door het nabootsen van meer dan een miljoen verschillende mogelijkheden op de computer is een groep sterrenkundigen er in geslaagd om meer te weten te komen over de opbouw van neutronensterren, de extreem compacte objecten die meer dan een zonsmassa kunnen hebben in een volume niet groter dan een … [Lees meer...]

Met Webb is de interactie onderzocht tussen een superzwaar zwart gat en z’n omgeving

Een team van sterrenkundigen heeft met de James Webb Space Telescope (JWST, kortweg Webb) de interactie onderzocht tussen een superzwaar zwart gat en de gebieden waar stervorming plaatsvindt in zijn omgeving. Het gaat om NGC 7469, een balkspiraalstelsel in het sterrenbeeld Pegasus dat ongeveer 226 … [Lees meer...]

‘Vervuilde’ witte dwergsterren laten zien dat sterren en planeten tegelijkertijd groeien

Waarnemingen en simulaties van 237 witte dwergsterren versterken het bewijs dat planeten en sterren snel samen ontstaan en uitgroeien tot planetenstelsels. Een internationaal team van astronomen en planetaire wetenschappers, onder wie Tim Lichtenberg van het Kapteyn Instituut van de … [Lees meer...]

Middelgroot zwart gat in dwergstelsel verraadt zichzelf door een ster op te slokken

Sterrenkundigen hebben in een dwergstelsel op 850 miljoen lichtjaar afstand een middelgroot zwart gat ontdekt, dat z'n bestaan verraadde door een zogeheten tidal disruption event (TDE), een gebeurtenis waarbij het zwarte gat in korte tijd een complete ster opslokt en daardoor in die tijd zeer veel … [Lees meer...]

Fijnstructuurconstante blijkt op 16 look-a-likes van de zon hetzelfde te zijn

Het wordt de fijnstructuurconstante α genoemd, de fundamentele constante die de sterkte van de elektromagnetische wisselwerking bepaalt en die ooit door de beroemde natuurkundige Richard Feynman werd omschreven als 'een van de grootste verdomde mysteries van de natuurkunde'. Op aarde wordt al … [Lees meer...]

ESO publiceert opmerkelijke opname van een sterrenfabriek om zestig jaar samenwerking te vieren

De afgelopen zestig jaar heeft de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) wetenschappers wereldwijd in staat gesteld de geheimen van het heelal te ontdekken. We vieren deze mijplaal met een indrukwekkende opname van een ‘sterrenfabriek’ – de zogeheten Kegelnevel – gemaakt met ESO’s Very Large … [Lees meer...]