Over Jan Heuser

Ik zou mezelf geen amateur astronoom durven noemen. Liefhebber van astronomie is een betere beschrijving. Al vanaf kinds af aan ben ik altijd geïnteresseerd geweest in de Astronomie en Ruimtevaart. Dat komt waarschijnlijk mede doordat ik opgegroeid ben in het Apollo ruimtevaart tijdperk en mijn interesse voor techniek. Vanaf moment ca. 16 jaar had ik een sterrenkijker, maar door verkering, samenwonen, kinderen is sterrenkijken op de achtergrond geraakt. Pas toen de kinderen groot waren ben ik mijn oude hobby weer gaan oppakken en inmiddels heb ik zelfs een eigen sterrenwacht gebouwd waarmee in bij elk helder moment aan de hemel mijn sterrenkijker met fotografie-apparatuur aan kan zetten en Astro-foto's maken. Ook met een fototoestel op een statief kun je leuke foto's maken en daar weer timelapses van maken, Als ik wat geproduceerd heb, laat ik af en toe daar wat van zien op deze Astroblogs site van Arie.

Planeten fotograferen: Mars, Jupiter en Saturnus staan nu mooi aan de avondhemel

Het valt niet mee: planeten fotograferen.

Momenteel staan de planeten Mars, Jupiter en Saturnus elke keer als het helder is mooi te blinken aan de avondhemel, en dan denk ik: ‘ik moet ze fotograferen voordat ze voorlopig weer even niet meer te zien zijn’. En dat heb ik de afgelopen weken diverse keren gepoogd te doen. Maar het vergt veel geduld en inspanning en vooral ook de juiste middelen om dit te doen.

Planeten Saturnus (links) en Jupiter (rechts)

Je hebt allereerst dus goede middelen nodig , want je moet – in tegenstelling tot deepsky fotografie – heel ver inzoomen om de planeet goed ik beeld te krijgen. Dat betekent een telescoop met een lang brandpunt, en een grote opening (diameter) van de telescoop om nog genoeg licht te ontvangen, want hoe langer het brandpunt hoe lichtzwakker het wordt. Deze verhouding van opening en brandpuntsafstand wordt in fotografie uitgedrukt in F-waarde. Voor planeten moet je dan denken aan hoge F-waarden van ca. F15 – F24. (= brandpuntsafstand / opening). Mij telescoop is slecht F5 met een brandpuntsafstand van 1000 mm. Met een Barlow lens van 4x kun je deze kunstmatig verlengen naar F20. Maar dat gaat ook weer ten koste van lichtopbrengst.

Daarnaast heb je een snelle camera nodig die heel snel veel beeldjes kan maken. De truc is nl. om een filmpje te maken waaruit slimme software later de beste beeldjes er uit haalt om daarmee een zgn. stack te maken. Dat is samenvoegen d.m.v. stapeling van beelden om scherpte te vergroten en ruis te verminderen. En ga je dit met een kleurencamera fotograferen of met een monochrome camera en een RGB-filterwiel? Nou ik had eerst dat laatste maar ben nu gelukkig overgestapt op een kleurencamera. Hoe eenvoudiger hoe beter.

Tenslotte het je dan ook nog speciale filters nodig. Een IR-doorlaatfilter blijkt bijv. zeer nuttig om een scherper beeld te produceren van sommige planeten. Maar daarmee verlies je weer de juiste kleuren. Dus moet je ook normale RGB-kleurenopname maken, die weer niet voldoende scherpte heeft. Door later deze 2 verschillende opnames te combineren los je dit weer op en krijg je een scherp beeld met de juiste kleuren.

Inspanning is nodig want met zo’n lang brandpunt en daardoor klein beeldveld kost het moeite om de planeet überhaupt in beeld te krijgen. Vaak zit je er net naast en weet je niet precies welke kant je de telescoop op moet bewegen. En als je beeld te veel uit focus is, zie je al helemaal niets.

Geduld omdat veelal de lucht te onrustig is en dan ‘danst’  de planeet alle kanten op in je beeld. ‘Seeing’ wordt dit onder de kenners genoemd. Alleen wanneer er een goed moment is dat de lucht even rustig is, is het juiste moment.

Kortom: planeten fotograferen is soms een ware crime (voor mij) en ik vind deepsky fotografie veel eenvoudiger. Maar ik wilde ze wel perse fotograferen dus ben gaan proberen. Veel foto’s komen er uiteindelijk te onscherp uit.

 

 

 

 

 

Er waren veel heldere nachten, maar niet altijd voor mij mogelijk om de avonden te benutten. Na vele tegenvallende, onscherpe plaatjes gemaakt te hebben, heb ik eergisteren dan toch eindelijk een plaatje – van Mars – kunnen maken waar ik wel content mee ben.

Mars in IR-RGB gefotografeerd op 22-9-2020.

Supernova SN2020jfo in M61 vastgelegd.

Er is weer een Supernova waar te nemen aan de sterrenhemel. Meerdere Astrofotografen hebben deze inmiddels al vastgelegd.

Supernova 2020jfo schijnt deze genoemd te worden en wederom in sterrenstelsel Messier 61 in sterrenbeeld Maagd. Wederom? Jawel, want in 2014 rapporteerde Arie Nouwen ook al over een Supernova in M61.

Gisteravond poging gedaan deze vast te leggen en dat is goed gelukt. 80 minuten belicht in stappen van 10 minuten. Langer ging voor mij niet want toen verdween het object alweer achter de bomen naast mijn huis. Hieronder het resultaat.

Supernova 2020jfo in sterrenstelsel Messier 61 in sterrenbeeld Maagd

Bodestelsel Messier 81 en 82 in sterrenbeeld Grote Beer

Vorige week was het eindelijk na lange periode weer eens aantal nachten achter elkaar helder en kon ik mijn telescoop weer elke nacht aanzetten.
Van het Bodestelsel Messier 81 en Messier 82 heb ik met enige regelmaat opnames gemaakt, maar nog niet met mijn inmiddels beste gekoelde kleuren CCD-camera. Dus deze wilde ik graag eens overdoen met de QHY8pro camera.

Na een 5-tal nachten vond ik het genoeg en wilde de opnames gaan bewerken. Helaas bleven de vlekjes op de camera die je normaal gesproken wegwerk met zgn. compensatie-opnamen ‘flats’, maar helaas bleven de vlekjes prominent aanwezig. Na lang puzzelen, nadenken wat er fout kan zijn gegaan, heb ik nieuwe flats gemaakt die wat langer belicht waren (van 2 sec naar 3 sec) en dit kleine verschil bleek precies genoeg om de opnames vlekvrij te maken. Afijn, deze hobby is soms met frustratie maar als het uiteindelijk toch weer goed komt, weer veel voldoening.

Ook de achtergrond flux is enigszins zichtbaar.

Technische gegevens van de opname:

Telescoop: Vixen 114ED met 0,75 reducer/flattenre
Camera: QHY8pro gekoelde kleuren CCD op -15 gr.
Belichting: 202 x 10 minuten
Locatie: Dordrecht
Gestacked en eerste bewerkingen in AstroPixelProcessor
verder in PixInsight voor verscherping en ruis onderdrukking
Finishing Touch in Lightroom.

 

 

Sterrenkijkdagen bij vereniging Christiaan Huygens

De Nationale Sterrenkijkdagen 2020 leken volledig in het (regen-)water te vallen door het slechte weer. Vrijdagavond regende het pijpenstelen, maar gelukkig bleek het op zaterdagavond droog te zijn met zelfs behoorlijk wat heldere momenten om naar de sterren te kunnen kijken. Aan het begin van de avond kwamen aantal bezoekers met kinderen die een kijkje namen door een van de opgestelde telescopen. Belangstellend keken ze o.a. naar de kraters van de maan, planeet Venus die bijzonder helder was, Orion-nevel en de Plejaden. Uitleg kregen ze van Roland van Milaan die alles aanwees en uitlegde waar ze naar keken.

Geslaagde opname van M106 sterrenstelsel (met mijn nieuwste telescoop)

M106 sterrenstelsel in sterrenbeeld Jachthonden (is in de buurt van Grote Beer)

Afgelopen paar dagen van eind maart waren mooie zonnige lentedagen met heldere nachten bij een (bijna) nieuwe maan. En het was ook nog eens weekend zonder afspraken. Oftewel: een uitstekende gelegenheid om mijn paar weken geleden nieuw gekochte telescoop, de SkyWatcher 200PDS (F5) eens wat uitgebreider uit te gaan testen. Deze Newton-telescoop heeft een spiegel van 20 cm wat best veel licht tegelijk kan opvangen en met een focallengte van f=1000mm kun je de objecten redelijk dichtbij halen.

Mijn problemen met het maken van goede opnames met de QHY8pro gekoelde CCD-camera had ik eindelijk opgelost: de instellingen van de camera stonden niet volgens voorschrift ingesteld (gain moest op 0).

De telescoop goed gecollimeerd. En twee nachten aaneen foto’s gemaakt van het bijzonder mooie sterrenstelsel Messier 106 in sterrenbeeld ‘Jachthonden’ . Deze is vlak naast het beter bekende sterrenbeeld ‘ Grote Beer’  te vinden. Er wordt geschat dat deze ca. 21 – 25 miljoen lichtjaar van ons verwijderd staat.

De opname is totaal 69x 10 minuten belicht wat dus totaal 11,5 uur belichtingstijd is. De foto is gestackt en voorbewerkt in Astro Pixel Processor (APP), vervolgens in PixInsight (PI) ruis verminderd en scherpte verbetert. En als laatste idem nog verder in Adobe LightRoom (LR) nabewerkt.

Het resultaat laat zien dat ik met deze telescoop / camera combinatie lekker scherpe plaatjes kan schieten met mooie ronde sterren over het gehele beeld. Dus ben er bijzonder tevreden mee.

M51 draaikolknevel (Wirlpool Galaxy)

Afgelopen avond was het helder zonder storende maan, dus prima om deepsky foto’s te maken. Ben laatste paar keren vooral bezig geweest met mijn gekoelde kleuren-CDD camera QHY8pro.

NB: afgebeelde camera is niet dezelfde camera waarover in bericht vermeld wordt.

Dit keer ging het niet zo vlotjes als gewoonlijk en heb behoorlijk zitten stoeien.  Want het bewerken van laatst gemaakte opname van een ander sterrenstelsel mislukte volledig en gaf een slechte foto. N.a.v. antwoorden op mijn vragen op forum van de software ontwikkelaar van APP (Astro Pixel Processor, de astro bewerkings software) over mijn problemen, ben ik bezig geweest om op andere manier opnames te maken. Maar helaas bleek de bij de camera meegeleverde software zo slecht dat ik daar mee gestopt ben. Deze crashte en gaf foutmeldingen. Dus na paar uur ‘worstelen’  toch weer terug naar mijn vertrouwde eigen manier van opnames maken met Nebulosity-3, maar daarbij wel een andere soort driver voor de camera gebruikt: Ascom-driver voor deze camera.

Alles ging daarna goed en lekker de telescoop / camera hele nacht verder laten doorgaan terwijl ik zelf op een oor lag. Vandaag hernieuwde poging gedaan om de opnames in APP te verwerken gedaan. En helaas toch weer een slechter resultaat dan ik gehoopt had (zie foto).

Sterrenstelsel M51 in APP gestretcht.

Maar nu zag ik pas dat de opnames wel extreem gestretcht worden en alles slechter lijkt dan het is. Dus vervolgens de tools in APP gebruikt om e.e.a. te corrigeren en voila: het eindresultaat viel me toch niet tegen. Nog even in andere software (PixInsight) wat details verscherpt en ruis verwijderd en toen was ik er toch wel weer content mee.

Eindresultaat M51 Wirlpool Galaxy

Het viel allemaal dus toch wel weer mee. 🙂

 

Edit 27-2: foto toegevoegd van de QHY8pro camera aan de telescoop.

v.l.n.r.
focusser van telescoop
0,8x reducer/flattener
filterwiel
QHY8pro gekoelde kleuren CCD-camera

Paardenkopnevel en Vlamnevel in Orion

RGB kleurenopname gecombineerd met een eerdere opname met Ha-filter gefotografeerd vanuit Dordrecht.

Vorige week was het – na lange periode van bewolking – eindelijk even een avondje helder en heb toen mijn gekoelde kleurencamera (QHY8-pro) eens goed kunnen uitproberen. Ik heb daarop de telescoop gericht op de Paardenkopnevel in sterrenbeeld Orion. Dat object blijft me boeien en aangezien de kleuren van eerdere opname met Canon camera van deze nevel nog niet helemaal naar mijn zin was, leek mij dit voor testen van de camera een prima keuze.
De opname bestaat uit 22 x 10 minuten belichting, dus 3 uur en 40 minuten. Voor een zwak object als deze vanaf een lichtvervuilde locatie als Dordrecht niet veel, maar het viel mij reuze mee wat de camera toch al liet zien. De opnames gestackt in het relatief nieuwe, maar uitstekende programma Astro Pixel Processor (kortweg: APP). Daarna voor meer scherpte in de opnames nog gecombineerd met een eerdere opname van 2 jaar geleden met Ha-filter.

Ik ben er al weer tevreden mee. Misschien ga ik nog wat verder ‘spelen’ met de kleurverdeling, maar vooralsnog vind ik zelf deze opname zo ook al prima.

Andromeda sterrenstelsel M31 gefotografeerd vanuit Dordrecht

Afgelopen maand heb ik (nieuwe) opnames gemaakt van het Andromeda sterrenstelsel M31 vanuit mijn sterrenwacht in Dordrecht.


Dit keer alleen in het Luminance omdat ik vond dat mijn eerdere opnames van Andromeda beter konden. Met mijn Vixen ED114 – 600mm telescoop maak ik nu scherpere plaatjes dan dat ik eerder met mijn Skywatcher ED80 kon maken en dus verdienen mijn oudere opnames een verbetering door opnames gemaakt met mijn Vixen er aan toe te voegen. Het Luminance bepaalt de scherpte en lichtsterkte van de afbeelding dus daarom heb ik alleen Lum gemaakt. Deze daarna gecombineerd met mijn eerdere RGB-kleuren opname van M31 uit 2015.

Ook het bewerken is weer nieuw voor mij omdat ik het vorig jaar uitgekomen Astro Pixel Processor (APP) gebruikt heb en nog onbekend mee ben. Deze is veel beter in het voorbewerken (stacken) van foto’s en kleuren balance is naar mijn mening ook beter. Dus ook de RGB-opname nog eens opnieuw bewerkt met APP.

Kortom; ik ben tevreden met het resultaat.

Technische gegevens foto:

  • Luminance opname november 2018 vanuit Dordrecht
  • Telescoop: Vixen ED114 – 600 mm refractor met 0,75 reducer
  • Camera: Atik383L (gekoeld op – 15 gr)
  • opname: 148 x 10 minuten
  • gestacked (stapelen) in APP,
  • bewerkt in APP, PixInsight en Photoshop

 

  • RGB opname oktober 2015 vanuit Dordrecht
  • Telescoop: Skywatcher ED80 – 600 mm refractor
  • Camera: Canon 5D mark 2
  • opname: 138 x 5 min op ISO1600
  • gestacked in DeepSkyStacker (DSS)
  • bewerkt in APP (2018)

De Geest van Cassiopeia gefotografeerd vanuit Dordrecht

Ik kwam van de week een bericht tegen op een eerdere pagina van dit Astroblogs.nl over de ‘Geest van Cassiopeia’. En dat was omdat het weer bijna Halloween is en een geest in de ruimte wel een leuke link naar Halloween is. Laat ik deze nu toevallig pas geleden ook zelf gefotografeerd hebben.

 

De foto heb ik gemaakt vanuit mijn schuur-sterrenwacht in mijn achtertuin op 14 oktober jl. met een Vixen ED114 telescoop en Atik383L camera met een Ha-filter. Hele nacht aaneen foto’s gemaakt waardoor ik 47 x 10 min belicht heb. Ik dacht dat het IC59 was, maar in het bericht van Astroblogs wordt melding gemaakt van catalogus nummer IC63. Volgens mij zitten die 2 ook vlak bij elkaar. Ach, maakt mij niets uit, als de foto maar leuk is.

De ster Gamma Cassiopeia, welke ook op de foto staat. straalt het gas van de nevel aan waardoor deze in de Ha golflengte oplicht.

Sterren boven de Dordtse Biesbosch polder gefotografeerd

Gisteravond was het mooi helder weer en ben ik de polder ingetrokken om foto’s van de sterren te maken. Ik wilde eens proberen of het voldoende donker is om de Melkweg in onze polder te kunnen fotograferen. Tussen de bebouwing is het zwakke schijnsel van de Melkweg sowieso onmogelijk om deze visueel waar te nemen en  helaas was deze ook in de polder nauwelijks te zien. Maar het is me toch gelukt om deze te fotograferen.
Eerst was ik bij de Oosthaven, maar daar was niets van de Melkweg te zien. Vervolgens ben ik wat verderop gaan kijken en nabij het natuurgebied de Tongplaat, achter de Viersprong ligt de Westhaven en kon ik de Melkweg fotograferen.


Melkweg zichtbaar in het Zuid-Oosten nabij de Westhaven in de Dordtse Biesbosch polder. 20 sec belicht bij ISO3200 en F3.5

Vervolgens ben ik nog even naast de Zeedijk het akkerland ingegaan en heb daar een uurtje gestaan om een reeks foto’s richting het noorden te maken en daarmee een zgn. startrail foto rondom de poolster te maken. Ik heb alle foto’s waar storende vliegtuigstrepen in zaten moeten verwijderen waardoor de startrails hier en daar onderbroken zijn.


Akker naast de Zeedijk, startrails door meerdere foto’s aaneen te stapelen. Elke foto 20 sec belicht bij ISO3200 en F3.5