Kan de Drake vergelijking nog mooier worden weergegeven?

Credits: Daniëlle Futselaar/SETI.org.

Over de Drake vergelijking hebben we het hier op de Astroblogs vaker gehad, de door Frank Drake in 1961 bedachte vergelijking waarmee volgens hem uit te rekenen valt hoeveel intelligente beschavingen er in de Melkweg zijn. Een half jaartje terug was de Centennial hoogleraar aan de Universiteit van Texas in Austin, Neal Evans, nog in Nederland om over de Drake vergelijking te spreken. In talloze blogs heb ik de Drake vergelijking gevisualiseerd. Maar zo mooi als de Nederlandse illustrator Daniëlle Futselaar ‘m heeft weergegeven heb ik ‘m nog nooit gezien. Hierboven staat ‘ie, dubbelklikken om ‘m te vergroten. Ze heeft ‘m gemaakt – nee beter is ‘gecreëerd’- in opdracht van het SETI Instituut en wel in het kader van de SETI-JAM, ‘the next great adventure in science-based gaming‘, die van 17 t/m 19 oktober a.s. gaat plaatsvinden.

Astronoom dateert geboorte ‘impressionisme’: 13 november 1872 om 07.35 uur

Credit: Musée Marmottan Monet

Het impressionisme is een kunststroming, die ontstaan is vanuit de schilderskunst en waarvan het allereerste begin terug te voeren valt op één schilderij: ‘Impression, Soleil Levant‘ van de Franse schilder Claude Monet, waarop de opkomende zon in de haven van Le Havre te zien is. De naam impressionisme ontleent haar naam aan dat schilderij. Vraag was tot nu toe: wanneer heeft Monet dat schilderij gemaakt? Er staat linksonder ’72, maar in talloze latere catalogi werd 1873 als jaar van productie vermeld. Astronoom Donald Olson (Texas State University) wilde weten wat de exacte datum van het schilderij was en hij baseerde zich daarbij op hetgeen op het schilderij allemaal te zien is, de zon, de waterhoogte, de rookpluimen, de bewolking, en aan de hand daarvan kon hij met allerlei astronomische en meteorologische simulatieprogramma’s de datum en tijdstip bepalen. In eerste instantie kwamen er 19 mogelijke data en tijden uit in 1872 en 1873, maar door slim redeneren en rekenen kwam daar de datum van woensdag 13 november 1872 en de lokale tijd van 07.35 uur uit. Oh ja, hij schilderde het vanaf de tweede verdieping van Hotel de l’Amirauté, waar Monet een hotelkamer had met uitzicht op de haven. In Museé Marmottan Monet in Parijs begint 18 september een grote Monet-expositie, dus als je het begin van het impressionisme zelf wilt zien moet je daar heen gaan. Bron: Texas State University.

Met de juiste onderbroek kan Buzz Aldrin op iedere planeet landen

Ik kwam onderstaande hilarische, korte video tegen, waarin Buzz Aldrin – de nummer twee op de maan, na Neil Armstrong – door het dragen van een Jockey onderbroek op iedere planeet en maan waar dan ook kan landen. Het embedden van de video kost een tikkeltje moeite, dus ik hoop dat ’t werkt. Anders moet je ‘m hier bekijken, maar dan zijn er onder en boven weer storende zwarte balken te zien.

Dit is echt hemels slapen

Credit: Etsy

Stel je nou toch eens voor dat je in zo’n bed ligt, dan kan je toch echt hemels slapen? Of naar de ander kijken en dan roepen ‘do you want to explore the final frontier with me?‘ 😀 Volgens de makers een ‘Galaxy quilt cover + galaxy duvet cover + galaxy sheets bedding set bedspread with two matching pillow covers’. Je hebt ook een set met sterrenbeelden. Bron: Coma Niddy.

Tubular Bells brengt ons in hoger sferen

Gisteravond waren collega Astroblogger Jan Brandt en ik bij het concert dat als opwarmertje voor het Big Rivers Festival werd gegeven in de Grote Kerk in Dordrecht, een bijzondere uitvoering van de compositie Tubular Bells, dat we allemaal kennen van het eerste album van de Britse muzikant en componist Mike Oldfield. Het album werd uitgebracht in 1973 en Oldfield bespeelde de meeste van de instrumenten. Het origineel is met gitaar, piano, drums, uiteraard de ’tubular bells’ en nog een heleboel andere instrumenten, de uitvoering gisteravond was uitsluitend met klavier instrumenten.

Cover van Oldfield’s Tubular Bells. Credit; Virgin Records.

Het concert begon met het orgel van de Grote Kerk dat door Cor Ardesch gebruikt werd om de bekende riedel van Tubular Bells ten gehore te brengen, gevolgd een eigentijdse variatie van Tubular Bells op de vleugels (Elisabeth en Marcel Bergmann), synthesizers (Jeroen en Sandra van Veen) en mobiele beiaard (Boudewijn Zwart). Het klonk in de Grote Kerk allemaal indrukwekkend, maar dat Klockenspiel van Zwart vond ik iets te overheersend. Na de pauze werden dezelfde instrumenten gebruikt om Tubular Bells uit te voeren zoals we ‘m kennen van het album en dat vond ik zelf een stuk aangenamer, mede ook door wat geblinddoekte danseressen van S du C, die het visueel aantrekkelijker wisten te maken.

OK en dan nu de hamvraag die ons allemaal vanaf de allereerste zin van deze blog heeft beziggehouden: wat heeft dit allemaal te maken met de hoger sferen en met de ruimtevaart of sterrenkunde? Nou beste lezers, dat antwoord kan tweeledig zijn. Ten eerste was Oldfield’s Tubular Bells voor ‘onze generatie amateur-sterrenkundigen’ – ahum, hoogtijdagen zo rond 1977 ongeveer, we zijn inmiddels oud-belegen – van zeer grote invloed. Menig waarneemavond of discussieavond, al of niet beneveld door alcoholische versnaperingen, werd muzikaal opgeluisterd met Mike Oldfield z’n debuutalbum, die 19 jaar was toen ‘ie het album uitbracht, maar een paar jaar ouder dan wij waren. Ten tweede was het album ook het eerste album dat werd uitgebracht door Virgin Records en was het meteen één van de klappers, waarmee Virginbaas Richard Branson furore maakte. Virgin Records vormde de basis van het grote Virgin imperium van Branson, de Virgin Group, waar meer dan 400 ondernemingen deel van uitmaken. Eén van die ondernemingen is Virgin Galactic, de club die dit jaar voor het eerst commerciële ruimtevluchten wil gaan maken.

Hé, da’s een leuk T-shirt

Ik zag gisteravond André van der Hoeven op de slotavond van de sterrenvereniging Chr. Huygens rondlopen met een zwart T-shirt met een ingewikkelde formule erop. Het bleek de ‘Lagrangiaan‘ van het Standaard Model (SM) te zijn, in de klassieke mechanica het verschil van de kinetische energie en de potentiele energie van een systeem. De integraal over alle ruimtetijd van de Lagrangiaan levert de actie van het systeem op. Hierboven zie je het T-shirt – nee, da’s niet André, maar John Ellis, de bekende CERN-theoreticus. De SM-Lagrangiaan is inmiddels een echt product geworden, want het wordt flink verkocht bij de Large Hadron Collider vlakbij Genéve, waar André een poosje terug met een groep leerlingen van zijn school was, op T-shirts, koffiebekers, etc. De SM-Lagrangiaan ziet er ingewikkeld uit, maar het is een optelsom van een aantal deeltjes en hun wisselwerkingen: de F- en D-termen staan voor de ijkdeeltjes, de dragers van de wisselwerkingen (fotonen, gluonen, W en Z bosonen), ψ staat voor de fermionen (zoals de elektronen en quarks), φ staat voor het Higgs boson en V(φ) voor de potentiële energie van het Higgsveld, in de vorm van de Mexicaanse sombrero. In de SM-Lagrangiaan zit géén term voor de zwaartekracht, want het Standaard Model zegt niets over de zwaartekracht. De toevoeging h.c. in de formule is ook een interessante: dat staat voor ‘Hermitian conjugate‘, wat je moet lezen als ‘dit geldt ook voor de antideeltjes’. Niet iedereen is het er mee eens dat de term h.c. wordt gebruikt, want

bevat al een Hermitian conjugate, dus is het eigenlijk dubbel. Eh… over fascinerende en kosmische T-shirts gesproken: het door Astroblogger Jan Brandt ontworpen Moonbounce T-shirt is nog steeds te koop, via CafePress. Bron: Quantum Diaries.

Planetenwandeling Alblasserbos in gebruik genomen

Govert Schilling heeft het beeld van de zon onthuld, rechts staat Arno Hol, die samen met Frans Rodenburg de Planetenwandeling heeft ontwikkeld.

De Planetenwandeling Alblasserbos, een bijna vier kilometer lange wandelroute door het Alblasserbos in Papendrecht met beelden van de zon en de acht planeten, is vandaag in gebruik genomen. Dat verliep in twee delen: eerst was er de ingebruikname van