28 januari 2023

Nu heeft ook Webb de stofschijf waargenomen rondom AU Microscopii

Dat de rode dwergster AU Microscopii omringd wordt door een stofschijf was al bekend, maar nu heeft de Webb ruimtetelescoop die schijf zeer gedetailleerd in beeld gebracht. De ster staat op 32 lichtjaar afstand in het zuidelijke sterrenbeeld Microscopium. Hij is zo'n 23 miljoen jaar oud. De formatie … [Lees meer...]

Luidste ‘brul’ in de kosmos al 13 jaar een mysterie

NASA's instrument de 'Absolute Radiometer for Cosmology, Astrophysics, and Diffuse Emission' (ARCADE) werd ooit gebouwd om zwakke hittesignalen van de eerste generatie sterren te vinden. Tot veler verrassing detecteerden een team van astrofysici en kosmologen zo'n 13 jaar geleden, met data van … [Lees meer...]

Mysterie van ontbrekende koolmonoxide in protoplanetaire schijven lijkt opgelost

In protoplanetaire stofschijven, de kraamkamers van planeten in de buurt van jonge sterren, wordt al jaren koolmonoxide gedetecteerd. Probleem is alleen dat de waargenomen hoeveelheid minder is dan wat de modellen voorspellen, het komt 3 tot 100 keer minder voor dan hoeveel er zou moeten zijn. … [Lees meer...]

Hubble ontdekt witte dwerg die z’n planetenstelsel heeft opgepeuzeld

Door analyse van gearchiveerde gegevens verzameld met de Hubble ruimtetelescoop zijn sterrenkundigen erin geslaagd om een witte dwerg te ontdekken die zijn eigen planetenstelsel heeft opgepeuzeld. De witte zelf is zelf weer het restant van een op de zon lijkende ster die lang geleden gestopt is met … [Lees meer...]

Planeetvormende schijven evolueren verrassend vergelijkbaar

Ons zonnestelsel ontstond waarschijnlijk op dezelfde manier als de meeste andere planetenstelsels bij ons in de buurt. Dat blijkt uit Duits-Oostenrijks-Nederlands onderzoek aan meer dan 870 planeetvormende schijven in de Orionwolk A. De onderzoekers, onder leiding van de Nederlander Sierk van … [Lees meer...]

Sterrenkundigen ontdekken grootste molecuul tot nu toe in een planeet-vormende schijf

Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili hebben onderzoekers van de Sterrewacht Leiden voor het eerst dimethylether gedetecteerd in een planeet-vormende schijf. Met negen atomen is dit het grootste molecuul dat tot nu toe in zo’n schijf is aangetroffen. … [Lees meer...]

Mogelijk is voor het eerst een planeet ontdekt in de leefbare zone van een witte dwerg

Sterrenkundigen van het University College London (UCL) hebben bij WD1054–226, een witte dwerg in het Melkwegstelsel op 117 lichtjaar afstand van de aarde, een ring van planetair puin bezaaid met structuren ter grootte van een maan waargenomen. Die ring wijst er op dat er in de buurt een planeet … [Lees meer...]

Meer is nu duidelijk over de vorming van de binnenplaneten in ons zonnestelsel

Afgelopen feestdagen zag ik enkele nieuwsberichten binnendruppelen die één ding gemeen hadden: ze gingen over de vorming van de binnenplaneten van ons zonnestelsel, de kleine rotsachtige planeten Mercurius tot en met Mars. Beide berichten zijn gestoeld op wetenschappelijk onderzoek, waarvan de … [Lees meer...]

Asteroïde Ryugu’s gesteente bevat meest ongerepte materiaal ooit aangetroffen in zonnestelsel

Planetair onderzoekers van de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA en de Universiteit van Parijs hebben aangetoond dat de donkere steentjes die de Hayabusa2-ruimtesonde heeft verzameld van de koolstofrijke nabije-aarde-asteroïde (162173) Ryugu de meest oorspronkelijke materialen zijn die vooralsnog … [Lees meer...]

ALMA ziet planeten ontstaan in een koolstofrijke, organische omgeving

Een internationaal team van sterrenkundigen is er in geslaagd om met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili de chemische samenstelling van vijf protoplanetaire schijven rondom nabije jonge sterren gedetailleerd in beeld te krijgen. Dankzij het zogeheten MAPS … [Lees meer...]