Hij werd op Nieuwjaarsdag – 1 januari 2014 – om 07.20 uur Nederlandse tijd ontdekt met de 150 cm telescoop van de Mount Lemmon Survey en amper een dag later – vanochtend rond 06.00 uur vond ‘ie een roemloos einde in de aardse dampkring: de mini-planeto
Impressie van een aardscheerder
In de nacht van 27 op 28 september, om 00.50 uur Nederlandse tijd, scheerde een circa 15 meter groot kosmisch rotsblok ‘rakelings’ langs de aarde, op een hoogte van slechts 11.300 kilometer, boven de Indische Oceaan. De relatief kleine aardscheerder werd pas 9 uur voor de dichtste nadering ontdekt, door Russische wetenschappers verbonden aan het MASTER-project waarmee jacht wordt gemaakt op dit soort potentieel bedreigende planeto
Credit: NASA/MPC
Hij werd op 13 september ontdekt met de Catalina Sky Survey door sterrenkundigen van het Steward Observatorium van de Universiteit van Arizona, de kleine planetoïde genaamd 2013 RZ53. Z’n doorsnede is naar schatting tussen de 1 en 3 meter, pakweg vijf keer kleiner dan de planetoïde die februari dit jaar explodeerde boven Tsjeljabinsk in de Russische Oeral. In de nacht van woensdag op donderdag zal 2013 RZ53 tussen de aarde en maan door vliegen, waarbij de kortste afstand tot het aardoppervlak: 0,61 LD (Lunar Distance) bedraagt, da’s pakweg 230.000 km. Die afstand wordt donderdagnacht 19 september om 00.20 uur bereikt. 2013 RZ53 is een planetoïde van het soort Apollo, d.w.z. dat ‘ie een baan heeft die de baan van de aarde kan kruisen en daarmee potentieel gevaarlijk is. De volgende keer dat 2013 RZ53 weer in de buurt komt na de komende passage is maart 2073, dus die zien we voorlopig niet meer. Bron: deze tweet van het MPC:
Asteroid 2013 RZ53 discovered. Flyby Sep 18 at 22:20 UT. Dist: 0.63 LD (0.61 LD from Earth surface). Size: 1-3 m. http://t.co/CrfUMWNkko
— Minor Planet Center (@MinorPlanetCtr) September 14, 2013
Credit: NASA
Hij draait al twee jaar rondjes om de aarde zonder iets te doen, maar vanaf volgende maand wordt ‘ie weer aan het werk gezet: de WISE (Wide-field Infrared Survey Explorer) sonde van de NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie heeft toestemming gegeven voor een nieuwe drie jaar durende missie van WISE, waarbij ‘ie met zijn 40 cm telescoop en infraroodcamera’s moet speuren naar planetoïden, die een gevaar kunnen opleveren voor de aarde. Men verwacht in die periode zo’n 150 nieuwe aardscheerders of NEO’s (Near Earth Objects) te gaan ontdekken, planetoïden die de baan van de aarde kruisen en daarmee een potentieel gevaar van een botsing opleveren.
Credit: NASA
De in december 2009 gelanceerde WISE heeft zijn all-sky survey in 2011 afgerond, waarbij de gehele sterrenhemel twee keer in infrarood licht is ‘afgescand’. De 40-cm telescoop raakte in 2010 door zijn koelvloeistof heen, maar kon de hemel toch een tweede keer afspeuren door gebruik te maken van twee van zijn vier infraroodkanalen – deze twee kanalen konden (in tegenstelling tot de andere twee) zonder koelvloeistof functioneren. Daarna is de WISE-missie verlengd, met als doel om te speuren naar aardscheerders – dit vier maanden durende project vanaf oktober 2010 werd NEOWISE genoemd. De oogst van die missie: 21 kometen (de gele stippen in de afbeelding hierboven), ruim 34.000 (!) planetoïden (zwarte stippen) in de gordel tussen Mars en Jupiter en 135 aardscheerders (rode stippen) ontdekt. Toen NEOWISE was afgelopen – 1 februari 2011 – ging de sonde in slaapstand. Tot volgende maand dus, als ‘ie weer wakker wordt geschud. Bron: Universe Today.
Onderzoekers van de Universiteit van Strathclyde (Glasgow) hebben twaalf aardscheerders ge
Credit: NASA/JPL-Caltech
Ik kwam op de site van NASA een nogal beangstigende animatie tegen. Op de animatie zijn de omloopbanen zichtbaar van alle potentieel gevaarlijke planetoïden (Potentially Hazardous Asteroids – PHA’s). Potentieel gevaarlijk betekent in dit geval dat de ruimtestenen ooit in botsing kunnen komen met onze thuisplaneet. Er zijn zo’n 1400 van dit soort potentieel gevaarlijke planetoïden bekend, die allemaal in grootte variëren van honderd meter tot enkele kilometers. Toch hoef je je niet teveel zorgen te maken: van deze 1400 PHA’s zal er de komende eeuw geen één met de aarde in botsing komen 🙂 Wil je de animatie in volledige resolutie hebben? Klik dan hier!
Bron: NASA
Credit: Ernesto Guido en Nick Howes (Remanzacco Observatorium)
Zonder dat iemand er iets merkte scheerde afgelopen zondag – 4 augustus om 04.18 uur Nederlandse tijd – 2013 PJ10 voorbij de aarde – een tot deze week onbekende planetoïde met een diameter van ongeveer 31 tot 70 meter. De afstand tot de aarde was toen naar schatting een veilige 380.000 km, ongeveer de afstand tussen aarde en maan. Ok, dat stuks ruimterots is inmiddels weer de ijskoude ruimte in vertrokken, dus hoe weten we dat dit allemaal gebeurd is? Nou eenvoudig, omdat ‘ie op dezelfde vierde augustus aan het einde van de dag door de La Sagra Sky Survey met een 0,45-m f/2.8 reflector + CCD-camera ontdekt is. Hij was toen van magnitude 14,8, bij de kortste nadering moet ‘ie +13,0m zijn geweest, maar toen had kennelijk niemand ‘m opgemerkt. Ernesto Guido en Nick Howes (Remanzacco Observatorium) hebben ‘m gisteren nog weten te fotograferen en die foto zie je hierboven. Bron: Remanzacco Observatorium.
Foto van de meteoor die boven Tsjeljabinsk explodeerde. Credit: Aleksandr Ivanov/Wikipedia.
Op 15 februari van dit jaar explodeerde boven de stad Tsjeljabinsk in het zuiden van de Oeral in Rusland een grote meteoriet van zeventien meter doorsnede, die voor veel schade en gewonden in de stad en omgeving zorgde. Kort na de gebeurtenis werd al duidelijk dat de meteoriet afkomstig moest zijn van een planetoïde die behoort tot de zogenaamde Apollo familie, maar de vraag was van welk lid van die familie. Op basis van berekeningen aan de baan van de Tsjeljabinsk-meteoriet komen de Spaanse sterrenkundige Carlos de la Fuente Marcos en zijn broer Raul (Complutense Universiteit van Madrid, Spanje) tot de identificatie van de dader: planetoïde (285028) 2011 EO40, een rots óf een ‘cluster van rotsen’ van 200 meter doorsnede.
Baan van planetoïde (285028) 2011 EO40. Credit: NASA
Sterrenkundigen denken dat niet alle planetoïden dichte objecten zijn, maar soms verzamelingen van losse rotsen, lichtjes bijeengehouden door de zwaartekracht. Eén van die rotsen van planetoïde 2011 EO40 zou zich los hebben geweekt van de rest en het vrije pad hebben gekozen, eindigend in de atmosfeer boven Tsjeljabinsk. Als 2011 EO40 echt de bron van die meteoriet is zou dat betekenen dat er nog meer meteorieten van die planetoïde kunnen komen. 2011 EO40 staat al op een lijst van het Minor Planet Center (MPC) in Cambridge, Massachusetts, met voor de aarde gevaarlijke objecten, dus als de broertjes de la Fuente Marcos gelijk hebben moeten we die nog beter in de gaten houden. Hier is het wetenschappelijke artikel dat zij geschreven hebben over de Tsjeljabinsk-meteoriet in de identificatie van planetoïde 2011 EO40 als de bron. Bron: New Scientist.
credit: PS-1/UH |
Vorige week is de tienduizendste aardscheerder ontdekt – kometen en planetoiden die de baan van de aarde kruisen en eventueel een gevaar kunnen opleveren voor onze planeet. Het tienduizendste object gaat door het leven als 2013 MZ5 en is gedetecteerd op 18 juni door de PanSTARRS telescoop. Hoewel het ontdekken van 10.000 aardscheerders een belangrijke mijlpaal is, liggen er vermoedelijk nog eens 90.000 op ontdekking te wachten.
De tienduizendste aardscheerder heeft een omvang van 300 meter en zal sowieso de komende millennia geen gevaar opleveren voor de aarde. Van alle aardscheerders is zo’n tien procent groter dan een kilometer – groot genoeg om wereldwijde gevolgen te hebben, mocht er eentje inslaan op aarde.
Het tempo waarin aardscheerders ontdekt worden is de laatste jaren behoorlijk toegenomen. De eerste werd in 1898 ontdekt – in de honderd jaar erna waren het er zo’n 500. Vanaf 1998 is het tempo behoorlijk versnelt, in het kader van NASA’s Near Earth Object Observations-programma (NEO-O). Binnen 15 jaar heeft het programma zijn doel bereikt om 90 procent van alle aardscheerders groter dan een kilometer op te sporen.
Toch is het einddoel nog niet bereikt: ook aardscheerders kleiner dan een kilometer kunnen erg gevaarlijk zijn. Momenteel worden er zo’n 1000 aardscheerders per jaar opgespoord. Het zal dus nog wel even duren voordat alle aardscheerders zijn opgespoord die een gevaar voor het leven op aarde kunnen vormen.
Bron: NASA
credit: NASA/JPL-Caltech/GSSR
De planetoïde 1998 QE2, die vanavond laat op een afstand van 5,86 miljoen km langs de aarde zal scheren, blijkt in het bezit van een maan te zijn. Gisteren werd de 70 meter grote radioantenne van NASA’s Deep Space Network in Goldstone, Californië naar 1998 QE2 gericht en uit de gemaakte radarbeelden bleek dat er om de 2,7 km grote planetoïde nog een maan draait, die 600 meter groot is. Het voorkomen van manen bij planetoïden is geen zeldzaamheid. Schattingen geven aan dat 16% van de planetoïden een meervoudig systeem is, met één of zelfs twee manen. Hierboven zie je de radarbeelden die 30 mei van 1998 QE2 zijn gemaakt en daarop zie je het maantje, rechtsonder. De afstand was toen 6 miljoen km. Hieronder een video, samengesteld uit de gemaakte foto’s.
Op het oppervlak van 1998 QE2 blijken donkere vlekken voor te komen, vermoedelijke ondieptes of inslagkraters. Ook blijkt uit de beelden dat de planetoïde langzamer roteert dan men eerst dacht. Bron: Universe Today.
