Tagarchief: aardscheerders

Vrijdag 31 mei vliegt ‘ie langs de aarde: planetoïde 1998 QE2

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Planetoïde 1998 QE2 begin mei 2013 Credit: Nick Howes & Ernesto Guido.

Komende vrijdag zal de planetoïde 1998 QE2 de aarde passeren, waarbij om 22.59 uur Nederlandse tijd de kleinste afstand wordt bereikt, 5,86 miljoen km, da’s 15 keer de afstand aarde-maan. Klinkt geruststellend en dat is het ook, de laatste tijd is de aarde door andere planetoïde veel dichter genaderd, zoals 15 februari j.l., toen de 50 meter grote planetoïde 2012 DA14 de aarde naderde op slechts 28.000 km. Maar er is wel een duidelijk verschil met al die brokstukken uit de ruimte die dichterbij kwamen: Near Earth Asteroid (in het Nederlands: aardscheerder) 1998 QE2 is met een geschatte grootte tussen 1,3 en 2,9 km – waarbij uit waarnemingen met Spitzer de bovengrens aannemelijker lijkt – vele malen groter. Hij werd in 1998 ontdekt met de LIncoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) speurtocht en op het moment van de passage vrijdag zal ‘ie een schijnbare helderheid tussen +10 en +12m hebben, hetgeen ‘m zichtbaar maakt in amateur-telescopen, eh… tenminste als je op 35° NB of ten zuiden daarvan zit. Hierboven zie je 1998 QE2 tussen de sterren door vliegen, vastgelegd door Nick Howes en Ernesto Guido. Hieronder een kaartje met de positie van de planetoïde tussen 27 mei en 2 juni. Op vrijdag staat ‘ie in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra).

Credit: David Dickinson via Starry Night

Hieronder een video over de passage van de planetoïde aanstaande vrijdag.

Bron: Universe Today.

En weer kwam een planetoïde – maatje Tsjeljabinsk – in de buurt van de aarde

Geplaatst op door Arie Nouwen
5

Credit: via Virtual Telescope webcast

Sinds vrijdag 15 februari j.l. – de dag dat de wereld werd opgeschrikt door de explosie van een 17 meter grote planetoïde boven het Russische Tsjeljabinsk én de nauwe passage van de drie keer zo grote planetoïde 2012 DA14 – zijn we een tikkeltje huiverig geworden voor het kosmische natuurgeweld dat letterlijk boven ons hoofd hangt eh… vliegt. Een paar weken na ‘E-Day‘ (Earthgrazer-day) komt opnieuw nieuws op dat front tot ons, twee berichten zelfs: ten eerste dat vandaag de planetoïde genaamd 2013 EC ons om 08.35 uur Nederlandse tijd genaderd heeft tot 396.000 km, da’s ongeveer de afstand tot de maan. Het gaat om een planetoïde die qua afmeting vergelijkbaar is met de planetoïde die boven Tsjeljabinsk in stukken brak, zoals gezegd ongeveer 17 meter in omvang. Op de foto hierboven zie je ‘m linksonder in het rode vierkant. 2012 EC werd op 2 maart j.l. ontdekt door het Mt. Lemmon Observatorium in Arizona en met het Virtual Telescope Project wist Gianluca Masi de uit de kluiten gewassen kosmische kiezel te filmen (het is dat stilstaande puntje in ’t midden):

Ten tweede: dat een dag na de ontdekking van 2013 EC een nieuwe planetoïde werd ontdekt – dit keer door de Catalina Sky Survey – en dat 2013 ET, zoals ‘ie nu in de boeken staat, ergens tussen de 64 en 140 meter groot is, en dat ‘ie op 9 maart a.s. langs zal komen, op een veilige afstand van 2,54 keer de afstand aarde-maan. Hieronder zie je een foto van die best wel grote planetoïde.

Credit: Remanzacco Observatory

Bron: Universe Today + Space.com + Remanzacco.

Doel van planetoïdenjager AIDA is bekend: dubbelplanetoïde Didymos

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: ESA.

Na de nauwe passage langs de aarde van de 50 meter grote planetoïde 2012 DA14 op 15 februari én de explosie dezelfde dag van een 17 meter grote planetoïde boven Tsjeljabinsk in Rusland is er een discussie losgebarsten over de vraag hoe we de aarde kunnen beschermen tegen dit soort objecten uit de ruimte. Een maand terug presenteerden Amerikaanse en Europese onderzoekers het idee van de Asteroid Impact and Deflection (AIDA)-missie en nu hebben ze ook hun doel daarvoor gekozen: de dubbelplanetoïde 65803 Didymos. De bedoeling is dat AIDA in 2022 die planetoïde ‘bezoekt’, als de afstand tot de aarde 11 miljoen km is. Didymos bestaat uit twee om elkaar cirkelende planetoïden, de ene 800 meter groot en de ander – z’n ‘maan’ – is 150 meter groot.

Credit: ESA

AIDA bestaat uit twee kleine eenvoudige ruimtesondes. De eerste ruimtesonde, Double Asteroid Redirection Test (DART), zal met een snelheid van 6,25 km/sec op de maan van Didymos knallen. Ondertussen zal de tweede sonde, Asteroid Impact Monitor (AIM),  nauwkeurig in de gaten houden wat de gevolgen van die inslag zijn op de baanbeweging van de twee kleine hemellichamen. Hiermee wil men te weten komen of het mogelijk is door dit soort kunstmatige inslagen de koers van een op de aarde af vliegende planetoïde te wijzigen. Bron: Universe Today.

Betere detectiesystemen voor potentieel gevaarlijke ruimtebolides

Geplaatst op door Olaf van Kooten
Beantwoorden

Credit: NASA

De aarde is 360 miljoen jaar geleden getroffen door een grote asteroïde, met een geschatte middellijn van 20 kilometer. Hierbij is één van de grootste impactbassins op aarde ontstaan. De inslag vond plaats in Zuid-Australie en veroorzaakte een massale uitsterving. De betrokken onderzoekers baseren zich op kwartskristallen die zijn aangetroffen in bodemlagen van enkele kilometers diepte, en hebben daarnaast gebruik gemaakt van seismische anomaliën. Er is een kans dat de asteroïde voor de inslag in tweeën is gebroken, aangezien er in de omgeving een tweede anomalie is aangetroffen. Aangezien de inslag een massale uitsterving heeft veroorzaakt (de zogenaamde Devoon-Carboon-extinctie), versterkt dit het idee dat de Chicxulub-krater in Mexico verband houdt met het uitsterven van de dinosauriërs. We zien steeds meer bewijs dat massale inslagen daadwerkelijk verantwoordelijk zijn voor massale uitstervingen. Bron: Physorg.

Een lijstje van mini-planetoïden die dichterbij de aarde kwamen dan 2012 DA14

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: ESA/P. Carril

Vanavond scheerde de 50 meter grote planetoïde 2012 DA14 op slechts 28.000 km langs de aarde, hetgeen wereldwijd aandacht trok – niet in de laatste plaats vanwege de toevallige explosie van een grote meteoriet in Rusland, een meteoriet die volgens de NASA ongeveer 1/3e van de omvang moet zijn geweest van 2012 DA14. Voor een planetoïde met de omvang van 2012 DA14 is de afstand een record, maar kleinere planetoïden zijn dichterbij geweest. Enkele voorbeelden van deze aardscheerders (‘Near Earth Objects’) zijn:

  • Het rotsblok genaamd 2009 VA, diameter 7 meter, scheerde op 6 november 2009 om 22.30 uur Nederlandse tijd 14.000 km over het oppervlak, twee keer dichterbij dan 2012 DA14.
  • 2004 FU162 (Ø 7 meter) kwam op 31 maart 2004 tot  6.535 km afstand.
  • Op 28 juni 2011 passeerde 2011 MD (Ø 5-20 meter) de aarde op 20.000 km afstand.
  • Recordhouder is 2008 TS26 (Ø 1 meter), die 9 oktober 2008 op een afstand van  slechts 6.150 km langs vloog.

Deze vlogen allemaal lángs de aarde. Maar afgelopen jaren zijn er ook enkele van dit soort uit de kluiten gewassen kosmische kiezels tégen de aarde geknald, zoals 2008 TC3, die op 7 oktober 2008 ergens boven Soedan de dampkring binnenkwam en daar ook insloeg. En op 8 oktober 2009 schijnt er eentje boven de stad Bone in Indonesië te zijn geëxplodeerd. Die planetoïde moet iets van 15 meter doorsnede zijn geweest en hij moet zijn geëxplodeerd op een hoogte van 15 tot 20 km. Die explosie had naar schatting een sterkte van zo’n 30 tot 50 kiloton TNT. De Sutter’s Mill meteoriet, welke op 22 april 2012 boven Californië als vuurbol zichtbaar was, had een sterkte van ongeveer 4 kiloton TNT en z’n omvang lag vermoedelijk ergens tussen die van een wasmachine en een klein busje. De kracht van de explosie boven Tseljabinsk moet een paar honderd kiloton TNT zijn geweest. Bron: Wikipedia + NASA.

Planetoïde 2012 DA14 scheert 15 februari vlak langs de aarde

Geplaatst op door Arie Nouwen
6

credit: NASA/JPL-Caltech

Schrijf het maar vast in je agenda: op vrijdag 15 februari 2013 om 20.24 uur zal planetoïde 2012 DA14 langs de aarde scheren en op dat moment de kortste afstand hebben: 27.700 km boven het aardoppervlak – da’s 1/13e van de afstand aarde-maan. Dat is binnen de ring van de geosynchrone satellieten, die om de aarde heen draaien, op zo’n 35.800 km boven de evenaar (zie afbeelding). Maar de meerderheid van de satellieten, inclusief het internationale ruimtestation ISS, draaien veel lager om de aarde, dus gevaar voor die satellieten is uitgesloten. Met een snelheid van 7,8 km/sec zal planetoïde 2012 DA14 de aarde passeren. De planetoïde is naar schatting 45 meter in diameter. Tijdens de kortste nadering zal 2012 DA14 van magnitude 7,5 zijn, goed genoeg om ‘m in een verrekijker of kleine telescoop te kunnen zien. Je zal er alleen voor naar Oost-Europa of Azië moeten gaan om ‘m dan te kunnen zien, want bij ons is ‘ie op dat moment niet zichtbaar. Planetoïde 2012 DA14 werd op 22 februari 2012 ontdekt en kort daarna werd al duidelijk dat de uit de kluiten gewassen steenklomp op 15 februari a.s. voor een nauwe passage zou zorgen. Van een planetoïde met deze omvang is dit de nauwste passage in decennia en het zal hierna minstens dertig jaar duren eer dat we zoiets weer meemaken. De frequentie dat zo’n planetoïde tegen de aarde knalt is naar schatting eens per 1200 jaar. Hieronder een video over deze record-passage:

Bron: NASA/JPL.

Onderzoeksideeën gezocht voor asteroïde-missie

Geplaatst op door Olaf van Kooten
Beantwoorden

AIDA missieconcept. Credit: ESA

Een ruimterots met een doorsnede van een paar honderd meter komt op de aarde af. Een laatste poging om de ramp af te wenden mislukt, omdat de missie niet van te voren is getest. Dat klinkt als een scene uit een sciencefiction-boek of -film, maar zou best wel eens realiteit kunnen worden. Wat kunnen ruimte-agentschappen doen om te garanderen dat zo’n missie zal slagen?De Europese ruimtevaartorganisatie ESA nodigt mensen uit om met onderzoeksideeën te komen, die gebruikt kunnen worden om een toekomstige Amerikaans-Europese deflectiemissie te ondersteunen. Het gaat hierbij vooral om onderzoeken die leiden tot een beter begrip van de natuurkunde achter botsingen met hoge snelheid.Het gaat om de internationale Asteroid Impact and Deflection (AIDA)-missie, waarbij een dubbelasteroïde onderschept zal worden door twee kleine eenvoudige ruimtesondes. De eerste ruimtesonde, Double Asteroid Redirection Test (DART), zal op de kleinere van de twee asteroïden knallen. Ondertussen zal de tweede sonde, Asteroid Impact Monitor (AIM), gaan onderzoeken van de gevolgen van die inslag zijn op de baanbeweging van de twee kleine hemellichamen.Vorige week passeerde de 325-meter lange asteroïde Apophis de aarde op korte afstand. Halverwege februari zal de kleinere asteroïde 2012 DA14 vlak langs de aarde scheren, en hierbij mogelijk satellieten uit hun baan stoten. Hieruit blijkt dat het gevaar van ruimtebolides niet onderschat mag worden. Vandaar dat ESA van iedere aardscheerder het inslagrisico bepaalt, middels het Space Situational Awareness-programma. Het is in het kader van dit programma dat de AIDA-missie zal plaatsvinden.

Op 15 februari zal 2014 DA14 binnen de baan van geostationaire satellieten komen. Dit bewijs maar eens het gevaar dat ruimterotsen kunnen vormen. Credit: NASA/JPL.

Bron: European Space Agency.

De scheervlucht van planetoïde Apophis langs de aarde op video vastgelegd

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Aartscope.

De ‘scheervlucht’ van de 270 325 meter grote asteroïde 99942 Apophis langs de aarde, in de nacht van woensdag 9 op donderdag 10 januari, is door blogger Aartscope (a.k.a. Peter Lake) vastgelegd op video met behulp van de op afstand bestuurbare iT30 0.5m Planewave iTelescope van het SSO observatorium. De passage was ook live te volgen. Apophis is een aardscheerder, waarvan de vrees bestond dat ‘ie bij de passage in 2029 en vooral die in 2036 kans maakt om tegen de aarde te knallen, maar door de nieuwe metingen aan z’n baan heeft de NASA laten weten dat we ons daarover geen zorgen hoeven te maken. Hier de beelden die Aartscope heeft gemaakt.

Bron:  Aartscope.

Kleine planetoïde passeert 12 december Aarde op 7 miljoen km afstand

Geplaatst op door Arie Nouwen
2

Toutatis bekeken met de Goldstone radiotelescoop op 3 december. De resolutie was toen 18,75 meter per pixel. Credit: NASA

Komende woensdag – 12 december 2012 – zal de planetoïde 4179 Toutatis op een afstand van 7 miljoen km langs de aarde vliegen. Geen paniek voor een botsing, die 7 miljoen km is 18 keer de afstand tussen de maan en de aarde. Toutatis is 2,4 bij 4,6 km groot – hij heeft een aardappelvorm – en werd op 4 januari 1989 ontdekt door de Franse sterrenkundige Christiaan Pollas. De komende passage woensdag van Toutatis zal vanaf de aarde nauwlettend gevolgd worden door de radiotelescopen van Goldstone en Arecibo. Door er radarsignalen heen te sturen hopen ze foto’s met een resolutie van 3,5 meter per pixel van Toutatis te kunnen maken. Ook leveren die radarbeelden info op over de kans dat deze uit de kluiten gewassen kosmische aardappel bij een volgende passage de aarde zal raken: de omloopbaan van Toutatis is één van de nauwkeurigst bepaalde van alle planetoïden en zeker is dat geen inslag op aarde mogelijk is voor de eerste 500 jaren. In 2562 bedraagt de benadering 400.000 km, ruwweg de afstand tot de maan. Zo, we kunnen weer rustig slapen! 🙂 Interessant aan de komende passage is overigens dat één sonde zeer dicht bij de planetoïde zal komen. De Chinese maansonde Chang’E 2 zal op 13 december namelijk Toutatis naderen tot op enkele honderden kilometers afstand. Dat zal vast mooie plaatjes opleveren! Toutatis zal overigens komende dagen ook in amateurtelescopen zichtbaar zijn. Van 12 t/m 15 december zal z’n helderheid tussen 10,5 en 10,9m zijn en hier vind je zoekkaartjes voor de planetoïde, die zich dan in het gebied tussen de sterrenbeelden Walvis en Vissen bevindt. Bron: Planetary Society + Wikipedia.

De vuurbol van 21 sept. – een Aten planetoïde – passeerde de aarde twee keer

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

De baan van de vuurbol van 21 september boven Engeland, volgens berekeningen van Dirk Ross en Esko Lyytinen. Credit: Dirk Ross en Esko Lyytinen.

De vuurbol die vrijdagavond 21 september om 23.55 uur boven delen van Noordwest-Europa te zien was – o.a. in België, Engeland en Nederland – is vermoedelijk een planetoïde geweest, behorende tot de ‘familie’ van de Aten groep. Dat zijn planetoïden die dicht bij de aarde kunnen komen (‘aardscheerders’) en die genoemd zijn naar de eerst ontdekte Aten-planetoïde (2062) Aten. Hun perihelium ligt binnen de aardbaan, hun aphelium er net buiten – dat zijn de punten het dichtste resp. het verste van de zon vandaan. Marco Langbroek (Leiden), de welbekende satelliet-spotter en meteoorwaarnemer, denkt met een Aten-planetoïde te maken te hebben op basis van diverse waarnemingen die aan de vuurbol verricht zijn, met name die van Ramon van der Hilst, die de vuurbol zag in Bussloo. Langbroek kon uitsluiten dat het hier om een terugvallende satelliet ging. 155 minuten na de verschijning van de vuurbol boven Europa verscheen ook boven het zuidoosten van Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten een extreem heldere vuurbol. De Finse wiskundige Esko Lyytinen denkt dat het om één en hetzelfde object gaat. Britse video-opnamen laten zien dat het rotsblok door de wrijving met de aardse dampkring in stukken uiteenviel. Bij het binnenkomen in de atmosfeer was z’n snelheid al laag – zo’n 13 km per seconde – maar boven de Noordzee werd ‘ie afgeremd tot ‘slechts’ 9,2 kilometer per seconde, te weinig om voorgoed aan de aantrekkingskracht van de aarde te ontsnappen. Volgens Lyytinen bleef  het grootste brokstuk doorvliegen en na één langgerekte omloop dook het projectiel alsnog met veel spektakel de dampkring in, ergens boven het zuidoosten van Canada. De wiskundige denkt dat de minimumhoogte van de vuurbol zo’n 53 km moet zijn geweest. Z’n massa moet enkele tonnen of zelfs tientallen tonnen zijn geweest. In augustus 1972 werd in de Verenigde Staten ook al een vuurbol gezien die veroorzaakt werd door een ‘scherende inslag’ – zelfs bij daglicht! –  maar dat rotsblok had een hogere snelheid en verdween weer voorgoed de ruimte in. Bron: SatTrackCam Leiden + Lunar Meteor Hunters + De Morgen.