31 januari 2023

Astronomen ontdekken hoe flikkeringen in de schijf rond een zwart gat ontstaan

Astronomen van onder andere de Universiteit van Amsterdam hebben met een computersimulatie ontdekt hoe hoogfrequente schommelingen in de intensiteit van de röntgenstraling bij zwarte gaten ontstaan. Ze zagen dat de zeer dunne, sterk gekantelde accretieschijf rond een zwart gat mogelijk in tweeën … [Lees meer...]

Licht waargenomen dat teruggekaatst is van de accretieschijf van een zwart gat

Voor het eerst zijn sterrenkundigen erin geslaagd om licht waar te nemen dat teruggekaatst is van de accretieschijf van een zwart gat. Het gaat om het zwarte gat genaamd XTE J1550-564, gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Winkelhaak (Norma), welke waargenomen is door de Rossi X-ray Timing Explorer … [Lees meer...]

NASA brengt de gekromde ruimte van een zwart gat in beeld

De NASA is vandaag met een prachtige visualisatie gekomen van de gekromde ruimte rondom een zwart gat, eentje die verdacht veel lijkt op het zwarte gat Gargantua uit de film Interstellar ((Nou ja, heel verrassend is dat ook weer niet, want aan die film werkte Kip S. Thorne mee, de beroemde … [Lees meer...]

Zwarte gaten voor de lachspiegel

'Zwarte gaten voor de lachspiegel' is de titel van een artikel van sterrenkundige Jakob van den Eijnden van het Anton Pannekoek Instituut te Amsterdam. Van den Eijnden toont hierin hoe er met behulp van de NICER telescoop meer inzicht is gekomen in de corona van een zwart gat. De subtitel luidt 'De … [Lees meer...]

Hubble neemt schijf waar rondom superzwaar zwart gat die er helemaal niet hoort te zijn

Met behulp van de Hubble ruimtetelescoop zijn sterrenkundigen erin geslaagd om vlakbij het superzware zwarte gat in het centrum van het spiraalstelsel NGC 3147 een snel roterende platte schijf waar te nemen. Op zich iets wat je verwacht bij een superzwaar zwart gat dat continu gevoed wordt met … [Lees meer...]

Nog even over die koele accretieschijf rondom zwarte gat Sagittarius A*

Afgelopen woensdag had ik hier het nieuws over de koele, gasachtige ring die was ontdekt met ALMA rondom het centrale superzware zwart gat Sagittarius A* (kortweg Sgr A) van de Melkweg. Feitelijk gaat het om het koele deel van de accretieschijf, die Sgr A omringt en die reikt tot een afstand van … [Lees meer...]

Corona zwart gat krimpt door toevoer van materie van nabije ster  

Sterrenkundigen van het MIT hebben door waarnemingen met twee instrumenten aan boord van het internationale ruimtestation ISS waargenomen dat een zwart gat z’n corona krimpt als gevolg van de toevoer van overvloedige hoeveelheden materie van een nabije ster. Op 11 maart 2018 werd het zwarte gat … [Lees meer...]

SRON-astronomen bevestigen uitgebreide atmosfeer op accretieschijf röntgendubbelster

Astronomen gebruiken sterverduisteringen om de atmosfeer te bestuderen van accretieschijven rond compacte sterren. SRON-onderzoekers hebben deze methode toegepast op röntgendubbelsterren met lage massa. Ze vinden een dikkere atmosfeer dan voorspeld en onderscheiden twee verschillende gascomponenten. … [Lees meer...]

Meest lichtsterke sterrenstelsel blijkt aan galactisch kannibalisme te doen  

Sterrenkundigen hebben ontdekt dat het meest lichtsterke sterrenstelsel in het heelal (voor zover bekend) – het stelsel genaamd W2246-0526, op 12,4 miljard lichtjaar afstand – bezig is om drie kleinere naburige sterrenstelsels te ontdoen van minstens de helft van hun massa. Met de Atacama Large … [Lees meer...]

Stoffige donut rondom superzwaar zwart gat in NGC 1068 waargenomen door ALMA

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om voor het eerst de uit stof bestaande donutachtige wolk rondom het superzware zwarte gat in het nabije sterrenstelsel M77/NGC 1068 met behulp van de Atacama Large Millimeter Array (ALMA) te fotograferen. Dergelijke zwarte gaten vinden we in alle kernen van … [Lees meer...]