Kleine planetoïde 2013 RZ53 vliegt donderdagnacht tussen aarde en maan door

2013 RZ53

Credit: NASA/MPC

Hij werd op 13 september ontdekt met de Catalina Sky Survey door sterrenkundigen van het Steward Observatorium van de Universiteit van Arizona, de kleine planetoïde genaamd 2013 RZ53. Z’n doorsnede is naar schatting tussen de 1 en 3 meter, pakweg vijf keer kleiner dan de planetoïde die februari dit jaar explodeerde boven Tsjeljabinsk in de Russische Oeral. In de nacht van woensdag op donderdag zal 2013 RZ53 tussen de aarde en maan door vliegen, waarbij de kortste afstand tot het aardoppervlak: 0,61 LD (Lunar Distance) bedraagt, da’s pakweg 230.000 km. Die afstand wordt donderdagnacht 19 september om 00.20 uur bereikt. 2013 RZ53 is een planetoïde van het soort Apollo, d.w.z. dat ‘ie een baan heeft die de baan van de aarde kan kruisen en daarmee potentieel gevaarlijk is. De volgende keer dat 2013 RZ53 weer in de buurt komt na de komende passage is maart 2073, dus die zien we voorlopig niet meer. Bron: deze tweet van het MPC:

Planetoïde 2011 EO40 mogelijk de bron van de Tsjeljabinsk-meteoriet

Foto van de meteoor die boven Tsjeljabinsk explodeerde. Credit: Aleksandr Ivanov/Wikipedia.

Op 15 februari van dit jaar explodeerde boven de stad Tsjeljabinsk in het zuiden van de Oeral in Rusland een grote meteoriet van zeventien meter doorsnede, die voor veel schade en gewonden in de stad en omgeving zorgde. Kort na de gebeurtenis werd al duidelijk dat de meteoriet afkomstig moest zijn van een planetoïde die behoort tot de zogenaamde Apollo familie, maar de vraag was van welk lid van die familie. Op basis van berekeningen aan de baan van de Tsjeljabinsk-meteoriet komen de Spaanse sterrenkundige Carlos de la Fuente Marcos en zijn broer Raul (Complutense Universiteit van Madrid, Spanje) tot de identificatie van de dader: planetoïde (285028) 2011 EO40, een rots óf een ‘cluster van rotsen’ van 200 meter doorsnede.

Baan van planetoïde (285028) 2011 EO40. Credit: NASA

Sterrenkundigen denken dat niet alle planetoïden dichte objecten zijn, maar soms verzamelingen van losse rotsen, lichtjes bijeengehouden door de zwaartekracht. Eén van die rotsen van planetoïde 2011 EO40 zou zich los hebben geweekt van de rest en het vrije pad hebben gekozen, eindigend in de atmosfeer boven Tsjeljabinsk. Als 2011 EO40 echt de bron van die meteoriet is zou dat betekenen dat er nog meer meteorieten van die planetoïde kunnen komen. 2011 EO40 staat al op een lijst van het Minor Planet Center (MPC) in Cambridge, Massachusetts, met voor de aarde gevaarlijke objecten, dus als de broertjes de la Fuente Marcos gelijk hebben moeten we die nog beter in de gaten houden. Hier is het wetenschappelijke artikel dat zij geschreven hebben over de Tsjeljabinsk-meteoriet in de identificatie van planetoïde 2011 EO40 als de bron. Bron: New Scientist.

Tsjeljabinsk meteoriet behoorde tot Apollo-planetoïdenfamilie

De berekende baan in blauwe van de Tsjeljabinsk-meteoriet. Credit: Jorge Zuluaga and Ignacio Ferrin at the University of Antioquia

De meteoriet die op vrijdagochtend 15 februari boven de regio Tsjeljabinsk in de Oeral in Rusland explodeerde blijkt een planetoïde te zijn geweest die behoorde tot de zogenaamde Apollo-familie. Dat zijn planetoïden die ‘aardscheerders’ zijn, wiens baan die van de aarde kan kruisen: ze hebben een elliptische omloopbaan waarvan de halve hoofdas groter is dan deze van de aarde. Sommige kunnen zeer dicht tegen de aarde komen, waardoor ze een potentieel gevaar vormen voor de aarde. Op basis van de talloze video’s die gemaakt zijn van de vuurbol van de meteoriet hebben de wetenschappers Jorge Zuluaga en Ignacio Ferrin (Universiteit van Antioquia in Medellin, Colombia) kunnen narekenen wat de baan van de meteoriet in de ruimte was en die blijkt overeen te komen met de baan die de Apollo-planetoïden hebben – wiens naam is afgeleid van de eerste ontdekte van deze klasse van planetoïden (1862) Apollo. in de afbeelding hiernaast zie je de baan in blauw, plus de banen van de aarde (groen) en Mars (rood). De gestreepte en gestippelde blauwe lijnen zijn berekende varianten van de baan van de meteoriet, daar moet je even niet op letten. Volgens het tweetal moet de meteoriet in de atmosfeer zijn gaan oplichten toen ‘ie 32 tot 47 km hoog was. Op een hoogte van 19 tot 24 km hoogte moet ‘ie zijn geëxplodeerd, aldus een andere wetenschapper, Peter Brown (Western Ontario). Hij denkt dat de meteoriet 17 meter in doorsnede was en dat de explosie een kracht had van 470 kiloton TNT. Hieronder een animatie, waarin de baan van de meteoriet te zien is, gemaakt door Zuluaga:

Bron: NASA + Wikipedia + Technology Review.