Andromeda sterrenstelsel M31 gefotografeerd vanuit Dordrecht

Afgelopen maand heb ik (nieuwe) opnames gemaakt van het Andromeda sterrenstelsel M31 vanuit mijn sterrenwacht in Dordrecht.


Dit keer alleen in het Luminance omdat ik vond dat mijn eerdere opnames van Andromeda beter konden. Met mijn Vixen ED114 – 600mm telescoop maak ik nu scherpere plaatjes dan dat ik eerder met mijn Skywatcher ED80 kon maken en dus verdienen mijn oudere opnames een verbetering door opnames gemaakt met mijn Vixen er aan toe te voegen. Het Luminance bepaalt de scherpte en lichtsterkte van de afbeelding dus daarom heb ik alleen Lum gemaakt. Deze daarna gecombineerd met mijn eerdere RGB-kleuren opname van M31 uit 2015.

Ook het bewerken is weer nieuw voor mij omdat ik het vorig jaar uitgekomen Astro Pixel Processor (APP) gebruikt heb en nog onbekend mee ben. Deze is veel beter in het voorbewerken (stacken) van foto’s en kleuren balance is naar mijn mening ook beter. Dus ook de RGB-opname nog eens opnieuw bewerkt met APP.

Kortom; ik ben tevreden met het resultaat.

Technische gegevens foto:

  • Luminance opname november 2018 vanuit Dordrecht
  • Telescoop: Vixen ED114 – 600 mm refractor met 0,75 reducer
  • Camera: Atik383L (gekoeld op – 15 gr)
  • opname: 148 x 10 minuten
  • gestacked (stapelen) in APP,
  • bewerkt in APP, PixInsight en Photoshop

 

  • RGB opname oktober 2015 vanuit Dordrecht
  • Telescoop: Skywatcher ED80 – 600 mm refractor
  • Camera: Canon 5D mark 2
  • opname: 138 x 5 min op ISO1600
  • gestacked in DeepSkyStacker (DSS)
  • bewerkt in APP (2018)

Timelapse van o.a. de Melkweg gemaakt tijdens vakanties 2018 op Kreta en Cyprus

De volgende Time-lapse video heb ik gemaakt tijdens onze vakanties in 2018 op Kreta en Cyprus met o.a. beelden van de Melkweg.

https://www.youtube.com/watch?v=

Op Kreta heb ik deze beelden in de bergen iets ten zuiden van Rethymnon gemaakt. Op Cyprus ten zuid-oosten van Paphos, op strand bij de rots van Aphrodite en ten noord-westen van Paphos, bij een klein haventje van Agios Georgios. In de bergen van Kreta was het bijzonder donker en helder. Achteraf had ik daar veel meer moeten fotograferen, maar het was maar bij een paar uurtjes gebleven en dan heb je maar een 10 seconden timelapse video. Op Cyprus was het niet bijzonder donker, maar omdat de Melkweg boven de zee te zien was, was het die richting wel goed donker om de Melkweg te kunnen zien.

3 maal M is scheepsrecht: Molen, Maan, Mars (korte time-lapse)

Afgelopen vrijdagavond hebben veel mensen – dankzij de berichten in de pers – massaal naar de bloedmaan gekeken. Met wisselende resultaten overigens doordat er vanuit het zuidwesten bewolking in aantocht was. Bij deze wil ik mijn bescheiden bijdrage aan Astroblogs over de maansverduistering toedoen.

Molen, Maan, Mars in de polder van de Alblasserwaard

In de Alblasserwaard had ik samen met mijn zoon en schoondochter een plekje met leuk uitzicht van een molen aan de horizon gekozen in de hoop dat de maan vlak achter de molen aan de horizon op zou komen. Met en telelens zou dat een mooi plaatje zijn. Maar dat pakte anders uit. De maan werd door de lichte sluierwolken pas zichtbaar toen deze veel verder boven de horizon stond. Met een telelens inzoomen had geen zin meer. Maar het heeft uiteindelijk toch nog een paar leuke plaatjes opgeleverd en toen de bewolking dikker werd en de maansverduistering op het einde was, konden we tevreden naar huis. ‘Missie geslaagd’.

Van de foto’s die ik kon maken heb ik een korte timelapse gemaakt dat hieronder te zien is.

https://www.youtube.com/watch?v=

Melkweg vanuit de bergen van Kreta gezien

Afgelopen week was ik een weekje op vakantie op Kreta. Om precies te zijn in Rethymnon. Een mooi vakantieplaatsje in oud-Venetiaanse stijl. Gezellig en vriendelijke mensen, mooie oude stad, leuke restaurantjes met goed eten en mooi weer gehad.

Rethymnon is niet bepaald een plek voor astro-fotografie, want zoals bij zoveel vakantie plaatsjes is het behoorlijk licht-vervuild doordat men alle historische gebouwen mooi uitlicht en er veel andere verlichting aanwezig is.

Kreta lichtvervuilingskaart

Maar ik had voordat ik op vakantie ging op de lichtvervuilingskaart gezien dat het in het binnenland van Kreta wel behoorlijk donker kan zijn. Vooral richting het zuiden zou het bijzonder donker zijn.

 

De Melkweg komt kort na middernacht op in het zuiden, dus dat zou perfect zijn voor een mooi plaatje. Enthousiast had ik mijn camera en de Skywatcher Star Adventurer (SA) lichtgewicht reis-montering in mijn koffer meegenomen. Alleen was ik zo dom om een goedkoop en  instabiel statief mee te nemen. Niet even thuis uitgetest. Eenmaal aangekomen wel, maar toen was dat natuurlijk te laat en bleek dat hele zaakje instabiel en onbruikbaar. Dan maar zonder de SA en noodgedwongen kort belichten zodat de sterren geen strepen worden. Hierdoor de ISO veel hoger dan verantwoord was ingesteld wat veel te veel ruis in de foto gaf. Dit viel mij later pas op, want op het display van de camera zag het er allemaal bijzonder mooi uit.

Ik ben kort na middernacht ca. 10 km het binnenland de bergen in gereden en daar was het al voldoende donker om de Melkweg heel duidelijk te kunnen aanschouwen. Op de foto bleek deze nog veel spectaculairder te zijn dan ik me voorgesteld had.

Melkweg zoals deze in mei vanuit de bergen op Kreta te zien is.

Thuisgekomen heb ik op Google gezocht naar tutorials (uitleg) over technieken om de ruis te reduceren. Een van die technieken is om foto’s in Photoshop te stapelen door foto’s als lagen over elkaar heen te leggen en alleen wat op elke foto hetzelfde is wordt dan verdubbeld en wat niet hetzelfde is (is ruis) niet. Uiteraard moet je dan wel eerst alle foto’s handmatig netjes gelijk over elkaar heen leggen, want met elke nieuwe foto zijn de sterren weer een beetje verschoven.

 

Technische details van de foto:

  • Camera: Canon 200D
  • Lens: bijgeleverde kit-lens op 18 mm brandpunt
  • Belichting: 10 seconden
  • ISO waarde: 12800
  • 10 foto’s gestacked in Photoshop Elements versie 2018
  • Nabewerkt in Lightroom.

PS: in ben zelf nog niet helemaal overtuigd van de gekozen techniek die ik gevonden had, dus ga deze nog eens op een andere wijze nabewerken en zien of dat verschil uitmaakt.

Timelapse Terschelling Dark Sky Park augustus 2017

Van 19 t/m 26 augustus jl. was ik samen met mijn vrouw een weekje op Terschelling waar ik met diverse dag- en nachtopnames deze time-lapse heb samengesteld.

https://www.youtube.com/watch?v=

 

Zoals wellicht bij sommigen bekend en zoals ook in de Astroblog van 27 september jl. geschreven, is het oostelijke deel van Terschelling ‘de Boschplaat’ officieel het eerste zgn. ‘Dark Sky park’. (voor uitleg zie deze pagina). Toen ik daar van hoorde, wilde ik graag een keer naar Terschelling om mee te maken hoe donker en hoe goed de Melkweg aan de nachtelijke hemel daar te zien is.

Een donkere sterrenhemel in Nederland blijft toch uniek. Allereerst moet je het geluk hebben dat het helder weer is en dat dan ook nog tijdens de dagen dat er geen maan aan de hemel te zien is. Als je dan vooraf je verblijf op Terschelling plant, blijft het een gok of je helder weer krijgt of in de regen cq. met bewolking zal zitten. Ik had geluk dat het in die week mooi weer was, maar toch ook weer een beetje pech met de sluierbewolking die er vrijwel elke dag/nacht was. Maar de (sluier-)bewolking geeft aan de time-lapse opnames ook wel weer een aardig effect, waarbij de sterren naar de ene kant gaan en de wolken de andere kant op bewegen.

De Melkweg zoals deze vanaf ons huisje op vakantiepark Tjermelan in Terschelling te zien was in augustus 2017.

Ik moet zeggen dat het richting het noorden, waar de Noordzee is, inderdaad bijzonder donker is, maar dat het richting de Waddenzee, naar het vasteland van Friesland toch nog veel lichtvervuiling waar te nemen is. En laat nu juist in dié richting de Melkweg te zien zijn. En die lichtvervuiling aan de horizon gecombineerd met de sluierbewolking was de Melkweg niet optimaal te zien. Recht omhoog naar het zenith, was de Melkweg overigens wel spectaculair mooi, maar ik wilde voor mijn time-lapse opnames juist de horizon er bij gefilmd hebben. Hoe dan ook: ik heb toch redelijk mooie opnames kunnen maken en samen met een paar leuke dagopnames van bewegende wolken deze time-lapse van kunnen samenstellen.

Supernova SN2017eaw in sterrenstelsel NGC6946 (Firework-Galaxy) gefotografeerd

Ik heb ‘hem’ gisteravond vanuit Dordrecht gefotografeerd: supernova SN2017eaw.

Het was een korte, maar heldere nacht dus slechts 2,5 uur nuttig kunnen fotograferen. De supernova staat in sterrenstelsel NGC6946 (Firework-Galaxy) in sterrenbeeld Cepheus. Hij staat wat in het noord-oosten aan begin van de nacht tot ca vlak bij het zenith tegen de ochtend.

De supernova schijnt een magnitude van 12,8 te hebben.

Supernova SN2017eaw in Sterrenstelsel NGC6946.

Veel amateur astro-fotografen zijn mij al voorgegaan met het op de foto zetten, maar vond het leuk ook mijn eigen foto van te maken. Op de foto is ook de open sterrenhoop NGC6939 (linksboven) te zien.

 

Foto is gemaakt met een Canon5Dmark2 DSLR camera en een Vixen ED114 telescoop.

Orion en Paardenkopnevel gefotografeerd in Ha (7 opname-sessie samengesteld tot 1 mosaic-foto)

Afgelopen 2 maanden november en december van 2016 ben ik bezig geweest om de Paardenkopnevel – Vlamnevel samen met Orion nevel in Ha met mijn Atik383-camera / Vixen114ED telescoop op 1 plaat te krijgen, maar dat viel niet mee.

 

Orion nevel (rechtsboven) en Paardenkop- en Vlam-nevel (linksonder) met Ha-filter gefotografeerd.

Om dit voor elkaar te krijgen moest ik 6 panels maken (uiteindelijk 7 omdat ik net een stukje miste). Ik wilde elk panel van minimaal 4 uur belichting maken en dit als mosaic weer in 1 foto samenstellen. Een aantal nachten achter elkaar was het helder en ik had in no-time 3 panels aan belichting. Daarna hadden we weer een aantal weken achter elkaar bewolking en regen en vervolgens weer een paar nachten helder. Echter de tijd dat ik Orion kon fotograferen was minder geworden omdat deze inmiddels zodanig van stand verschoven was, dat deze eerder uit beeld verdween. Het uiteindelijke resultaat was dat ik opnames per paneel had variërend van belichting tussen slechts 1,5 uur en bijna 5 uur. Ik kon echter het geduld niet meer opbrengen om weer een maand te wachten op mooi weer en ik ben afgelopen 2 weken aan de slag gegaan met het bewerken van de data.

De opnames waren dus zeer verschillend van belichting en dus ook qua ruis ook verschillend. Mijn eerste pogingen waren dan ook niet erg geslaagd.

Eerste poging om de 7 opnames tot 1 mosaic samen te stellen.

Maar na lezen van wat meer tutorials van mensen die vaker met dit bijltje gehakt hebben, is het me toch gelukt er een mooi en redelijk egaal mosaic plaat van te maken. Mosaic is gemaakt in PixInsight. Bewerking is afwisselend in PixInsight en Photoshop gedaan.

Vervolgens heb ik de Ha-foto gecombineerd met vorige winter gemaakte kleuren opname, welke ik toen met Canon5Dmark2 en WO66 telescoop gemaakt had. (De kleurenopname paste door deze camera en telescoop combinatie overigens wel meteen op 1 foto en heb ik dat gedoe met verschillende panels en samenstellen als 1 mosaic niet hoeven doen.)

kleurenopname in RGB gemaakt in de winters van 2015-2016

Uiteindelijke resultaat van de combinatie RGB-kleurenopname en Ha-Luminance opname welke een samegestelde mosaic opname is van 7 verschillende foto’s.

 

 

Een foto gemaakt met een Ha-filter laat duidelijk zien dat er bijzonder veel stof en gas in dit gebied zit. Uit dit stof en gas worden nieuwe sterren geboren. Deze nevel(s) staan in onze Melkweg ongeveer 1500 a 1600 lichtjaar van ons verwijderd.

Opnames zijn gemaakt vanuit mijn thuis locatie in Dordrecht waar ik vanuit mijn schuur een eigen sterrenwacht ‘AstroDomus’ een vaste telescoop opstelling heb staan.

 

Informatie over de Paardenkopnevel en Orion nevel heb ik even op Wikipedia opgezocht en daar staat dit over vermeld:

citaat:

“De Paardenkopnevel (Barnard 33) is een absorptienevel die een deel van het op de achtergrond liggende H-II-gebied IC 434 verduistert. Het object dankt zijn naam aan de vorm van de nevel en het is wellicht één van de bekendste nevels. Om de bekende ‘paardenkop’ te zien moet het beeld 90 graden gedraaid worden, daarom is hij het best te zien als Orion net aan de hemel staat en dus nog op z’n zij ligt.

De nevel, die visueel moeilijk te zien is, omdat hij in de buurt van Alnitak ligt, werd in 1888 ontdekt door Williamina Fleming op een fotografische plaat gemaakt met een telescoop van de Harvard College Observatory. De nevel IC 434 wordt geïoniseerd door de ster ? Orionis waartegen de donkere stofwolken die de Paardenkopnevel vormen zich afsteken. Het hele gebied, op zo’n 1500 lichtjaar afstand, is onderdeel van het Orioncomplex, een gebied van gas- en stofwolken die grote delen van het sterrenbeeld Orion beslaan en waar ook de Orionnevel, M78 en Barnard’s Loop deel van uitmaken.”

citaat:

“De Orionnevel is een H-II-gebied in het sterrenbeeld Orion en wordt ook wel eens aangeduid met M 42 of NGC 1976. De Orionnevel is in donkere nachten redelijk goed met het blote oog te zien als een wazige vlek net onder de drie gordelsterren van Orion. Hij wordt hierom ook wel het “zwaard van Orion” genoemd.

Nieuwe metingen wijzen uit dat de nevel zich niet op zo’n 1600 lichtjaar van de Aarde bevindt, maar op 1.344 ± 20 lichtjaar. Het centrale deel van de nevel heeft een doorsnede van 5 tot 6 lichtjaar. De nevel maakt deel uit van het Orioncomplex.

De nevel wordt verlicht door een aantal hete jonge sterren, onder andere de Trapezium cluster. De hele cluster telt ongeveer 2000 leden binnen een straal van 10 parsec. Andere protosterren zijn nog bezig zich te vormen in de moleculaire wolken die geassocieerd zijn met de nevel (bijvoorbeeld het Becklin-Neugebauer object).

De Hubble Space Telescope heeft zeer gedetailleerde foto’s van de Orionnevel gemaakt. Te zien is dat minimaal 150 jonge sterren een schijf van gas en stof om zich heen hebben, die het begin van een planetenstelsel aanduiden, zogenaamde proto-planetaire schijven (proplyds). De moleculaire wolken geassocieerd met de nevel bevat genoeg gas om de vorming van duizenden sterren mogelijk te maken.”

Hartnevel in Cassiopeia, gefotografeerd (vanuit Dordrecht)

Dit is IC1805 Hartnevel (Heart nebula) welke ik afgelopen week (begin oktober 2016) gefotografeerd heb vanuit Dordrecht. Ik was zelf zo enthousiast over het resultaat dat ik niet kon wachten dit met jullie te delen. Ik ben nl. erg verbaasd wat je allemaal kan fotograferen vanuit Nederlands lichtvervuild gebied. Als je maar de tijd ervoor neemt om de telescoop en camera voldoende veel opnames te laten maken, krijg je best hele leuke, mooie resultaten.

De Hartnevel is een emissienevel in het sterrenbeeld Cassiopeia.De Hartnevel ligt op een afstand van ongeveer 7500 lichtjaar van de Aarde in de Perseusarm van de Melkweg.

Technische details van de foto:
Gebruikte apparatuur: Atik383l-camera met Ha-filter en Vixen ED114-telescoop met reducer op F4,2. (Zeer tevreden over deze combinatie van apparatuur. 🙂 ) Totaal opnametijd is bijna 6 uur (35 x 10 minuten om precies te zijn)
Ik heb ook met O3- en S2-filter gemaakt waarmee ik een zgn. false color foto in RGB-kleuren kan maken, maar dat kost even tijd om dat te gaan doen. Dus dat houden jullie nog tegoed om te bekijken.

Komeet PanSTARRS tussen de Uilnevel (M97) en sterrenstelsel M108

Eergisteravond was het een heldere nacht en werd ik door een mede hobbyist er op geattendeerd dat de komeet C/2014 S2 PanSTARRS, welke al weer een maandje of zo door een telescoop te zien is, tussen 2 mooie hemelobjecten door ging, nl. tussen de Uilnevel (Messier 97) en sterrenstelsel Messier 108. Deze zijn te vinden in sterrenbeeld de Grote Beer,  veelal bekend als het ‘steelpannetje’.  Ik was al aan het fotograferen, maar ik ben meteen van object gewisseld en heb mijn telescoop op de komeet gericht. Dit leverde dit plaatje op:

5 minuten belichting van de komeet PasSTARRS tussen de Uilnevel (M97) en sterrenstelsel M108 in, in sterrenbeeld Grote Beer

Komeet PanSTARRS beweegt zich tussen deze hemelobjecten M97 en M108, maar in werkelijkheid staan deze natuurlijk heel ver elkaar af. Zo is de komeet (een rotsblok ijs met gruis) in een soort eliptische baan in ons zonnestelsel een rondje om de zon aan het maken. Staat de Uilnevel (het restant van een gestorven ster) in ons eigen sterrenstelsel ‘de Melkweg’. En is sterrenstelsel M108 ver buiten onze Melkweg te vinden. Op het moment van fotograferen was dit alles vrijwel loodrecht boven ons te vinden (in het zenith).

plaats van komeet PanSTARRS aan de nachtelijke hemel van 19-4-2016.

Er zijn door verschillende Astro-hobbyisten foto’s van gemaakt. Eentje daarvan is zelfs vandaag Nasa’s APOD (Astronomy Picture of the Day) geworden.Hieronder mijn versie van de fotosessie. Omdat ik met een CCD camera zonder kleurenfilters aan het fotograferen was, is deze foto in zwart-wit, maar door de foto te combineren met een oude kleurenopname van mij uit 2012 van M97-M108  heb ik deze beetje kunnen ‘inkleuren’. De komeet – die op andere opnames beetje groen kleurt – blijft in mijn opname uiteraard zwart-wit, want die was in 2012 niet op die plek te zien en heb ik dus niet in kleur. 🙁

Kleurenbewerking van foto komeet PanSTARRS, Uilnevel M97 en Sterrenstelsel M108

Ik heb daarna de hele rest van de nacht mijn telescoop foto’s laten maken wat na bewerking deze korte video opleverde. Hier is goed te zien hoe de beweging gedurende 1 nacht is van komeet PanSTARRS gaat.

En voor wie de APOD wilt bewonderen kan deze link aanklikken.