12 augustus 2020

Nu is ‘t officieel: de galactische balk is waargenomen

Op 27 april j.l. kon ik jullie al melden dat sterrenkundigen er met behulp van gegevens verzameld met de Europese Gaia satelliet in geslaagd waren om de balk van het Melkwegstelsel waar te nemen. Eh.. de balk van het Melkwegstelsel? Yep klopt. Ons Melkwegstelsel is geen gewoon spiraalstelsel met een … [Lees meer...]

Jonge sterrenstelsels hebben ook al spiraalarmen, balken en ringen

Jonge sterrenstelsels zijn minder rommelig dan verwacht en blijken ook al spiraalarmen, balken en ringen te bevatten. Dat stelt een internationaal team van onderzoekers onder leiding van Jacqueline Hodge (Universiteit Leiden). De jonge, ver van ons verwijderde, sterrenstelsels waren tot nu toe … [Lees meer...]

Focus op: balkspiraal Messier 91

Ja ja, het kan verkeren.  Jan Brandt had in het voorjaar Messier 91 net als ik in het vizier, waarbij hij met name blogde over het lastige situatie dat er zo veel heldere nachten achter elkaar kwamen. Nou, daar hebben we nu geen last van!Messier 91 is een mooie balkspiraal. Dat wil zeggen, een … [Lees meer...]

Centrale delen van de Melkweg zijn groter en langgerekter dan gedacht

De centrale balk van de Melkweg is langer, dunner en eindigt dichterbij de zon dan voorheen werd gedacht. Het is natuurlijk lastig om de structuur van de Melkweg in kaart te brengen, aangezien we er midden in zitten. Vanuit onze spiraalarm wordt onze blik op het galactische centrum belemmerd door … [Lees meer...]

Steeds meer sterrenstelsels hebben een centrale balk

Astronomen hebben ontdekt dat het aantal spiraalstelsels met een centrale balk de laatste miljarden jaren enorm is toegenomen. Vele sterrenstelsels met een spiraalstructuur (inclusief onze Melkweg) hebben centrale balkachtige structuren in plaats van een bolvormige centrale verdikking. Deze … [Lees meer...]

Hubble-waarnemingen wijzen op dubbele kern in balkspiraalstelsel M83

Waarnemingen met de Hubble ruimtetelescoop aan het balkspiraalstelsel M83 - ook wel het zuidelijke windmolenstelsel genoemd, M101 is de noordelijke variant - wijzen erop dat het een flink aantal supernova-explosies heeft ondergaan en dat het mogelijk een dubbele kern heeft. M83 ligt relatief … [Lees meer...]

Hubble ziet uitbarsting van jonge, hete blauwe sterren in IC 5052

De prachtige foto hierboven is gemaakt door de Hubble ruimtetelescoop. We kijken tegen de zijkant aan van het balkspiraalstelsel IC 5052, gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Pauw (Pavo). Op de voorgrond zijn talloze 'voorgrondsterren' zichtbaar, welke behoren tot ons Melkwegstelsel, en op de … [Lees meer...]

Hubble ziet een balkspiraal in ‘het Zeemonster’

Hierboven zie je NGC 1073, een majestueus balkspiraalstelsel in het sterrenbeeld Walvis (Cetus), net zo majestueus geportretteerd door de Hubble ruimtetelescoop. Dat sterrenbeeld is genoemd naar … [Lees meer...]

Koolmonoxide verraadt nieuwe spiraalarm Melkwegstelsel

Twee sterrenkundigen van het Smithsonian Astrophysical Observatory in Cambridge, VS - Tom Dame en Pat Thaddeus heten ze - zijn er in geslaagd om met een simpele 1,2 meter radiotelescoop op het dak van hun departementsgebouw aanwijzingen te vinden voor het bestaan van een tot nu toe nog onbekende … [Lees meer...]

Dwergsterrenstelsels: klein maar fijn

Volgens de Hubble classificatie van sterrenstelsels onderscheiden we spiraalstelsels, balkspiraalstelsels en elliptische stelsels. Oh ja en dan is er ook zo'n vaag groepje van onregelmatige sterrenstelsels. Dwergstelsels worden daar meestal ook toe geschaard, tot die laatste categorie welteverstaan, … [Lees meer...]