10 december 2023

Een slider van Gaia’s recente opname van Omega Centauri

Vanochtend om 10.00 uur Nederlandse tijd werd de Focused Product Release (FPR) van ESA's Gaia ruimtetelescoop gepubliceerd. Onderdeel van die FPR waren de waarnemingen die met Gaia gedaan zijn aan Omega (ω) Centauri, een bolhoop in het zuidelijke sterrenbeeld Centaurus. Dit soort clusters van … [Lees meer...]

Webb heeft de verst verwijderde bolvormige sterrenhopen ooit waargenomen gefotografeerd

Een Canadees team van sterrenkundigen - het zogeheten NIRISS Unbiased Cluster Survey (CANUCS) team - heeft met behulp van de James Webb Space Telescope (JWST, kortweg Webb) de verst verwijderde bolvormige sterrenhopen ooit waargenomen geïdentificeerd We kennen bolvormige sterrenhopen goed, want alle … [Lees meer...]

Bolhopen M13, M30, M56 en M92 zijn restanten van dwergstelsel Pontus

Vorige week had ik het over het onderzoek van sterrenkundigen aan bolvormige sterrenhopen (ook wel bolhopen genoemd), sterrensttromen en dwergstelsels in de halo van de Melkweg, waarmee ze een atlas hadden weten te fabriceren van alle botsingen en samensmeltingen ('fusies') van de Melkweg met … [Lees meer...]

Overvloedige hoeveelheid zwarte gaten aangetroffen in bolhoop Palomar 5

In de 'losse' bolvormige sterrenhoop Palomar 5 blijkt een overvloedige hoeveelheid zwarte gaten te zitten. Onderzoek door een internationaal team van sterrenkundigen (o.a. van de Universiteit van Barcelona) laat zien dat er in het centrum van de bolhoop meer dan honderd zwarte gaten huizen, drie … [Lees meer...]

Restanten van een vergeten bolhoop ontdekt rond de Melkweg

Een internationaal team van astronomen heeft de restanten ontdekt van een oude collectie sterren die meer dan twee miljard jaar geleden uit elkaar is getrokken door de Melkweg. De archeologische vondst van de versnipperde bolvormige sterrenhoop is bijzonder omdat de sterren veel minder zware … [Lees meer...]

Onderzoek aan bolhopen wijst op een leeftijd van 13,35 miljard jaar van het heelal

Tsjonge, de leeftijd van het heelal staat in de belangstelling: gisteren het bericht dat men op basis van de ‘Baryonische Tully-Fisher relatie’ van vijftig sterrenstelsels de leeftijd inschat op 12,6 miljard jaar. En nu dan het nieuws dat men op basis van onderzoek aan bolvormige sterrenhopen … [Lees meer...]

Fossiel uit het vroege heelal ontdekt en nog wel in het hart van de Melkweg

Gebruikmakend van adaptieve optiek met de Gemini South Telescoop in Chili zijn sterrenkundigen erin geslaagd om één van de oudste bolvormige sterrenhopen in de Melkweg te ontdekken. Het gaat om de bolhoop HP1, die gelegen is in de centrale verdikking van de Melkweg, het centrale verdichte deel van … [Lees meer...]

Hubble en Gaia hebben samen de massa van de Melkweg bepaald: 1,5 biljoen zonsmassa

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om met behulp van twee grote instrumenten, de ESA/NASA Hubble ruimtetelescoop en de Gaia ruimteverkenner van de ESA, een nauwkeurige bepaling te maken van de massa van het Melkwegstelsel. Binnen een straal van 129.000 lichtjaar vanaf het centrum blijkt er 1,5 … [Lees meer...]

Vervuilende superzware ster zorgt voor diversiteit in oude bolhoop

Een vervuilende superzware ster zou weleens de oorzaak kunnen zijn van de raadselachtige verscheidenheid van sterren in oude bolhopen. Dat stelt een internationaal team van astronomen met grote Nederlandse inbreng aan de hand van waarnemingen en simulaties. De onderzoekers publiceren hun bevindingen … [Lees meer...]

Bolvormige sterrenhoop blijkt toch bejaard

De bolvormige sterrenhoop IC 4499 blijkt toch zo'n 12 miljard jaar oud te zijn - ongeveer even oud als het Melkwegstelsel. In de jaren negentig leken sommige metingen op een veel jongere leeftijd te wijzen, wat niet goed verklaard kon worden: algemeen wordt aangenomen dat bolvormige sterrenhopen tot … [Lees meer...]