De Areciboboodschap 16 november 1974 is jarig!

Op 16 november 1974, vandaag exact 47 jaar geleden, zonden de mensen hun eerste interstellaire radioboodschap naar de sterren in een poging contact met potentiële buitenaardse wezens te maken. Voor deze interstellaire radioboodschap gebruikte astronomen de, destijds, grootste radiotelescoop in de wereld, gevestigd in het Arecibo Observatorium in Puerto Rico. Een groep wetenschappers onder leiding van Frank Drake en Carl Sagan had de Areciboboodschap samengesteld, en deze werd verzonden naar het M13 stercluster.

Arecibo radioboodschap credits; IndiaToday

De Areciboboodschap verzonden naar de M13 Herculesbolhoop was opgesteld in binaire code en bevatte informatie over o.a. het menselijk DNA, figuren van een mens, het zonnestelsel en de Arecibo-telescoop. Het idee was dat als buitenaardse wezens het signaal zouden ontvangen en uitzoeken hoe het te decoderen, ze zouden weten waar het vandaan kwam. Omdat M13 op 25.000 lichtjaar afstand staat, zal het 25.000 jaar duren voordat M13-‘buitenaardse wezentjes’ onze boodschap vernemen – als ze er zijn... Het Arecibo-bericht is slechts een van de vele interstellaire boodschappen die richting ‘ET’ verzonden zijn.

Arecibo Observatory. Credit: JidoBG / Wikipedia

Lees in mijn tweedelige artikel ‘Buitenaards Babbelen; Interstellaire berichten en de erfenis van Hans Freudenthal en Alexander Ollongren I’en deel II, alles over het tot stand komen van deze interstellaire berichten (ook wel METI, Messagging Extraterrestrial Intelligence), de Cosmic Calls 1999 en 2003, de Dark Forest-theorie, en hoe onderzoekers als Drake, Sagan, Marvin Minsky, en ook de Nederlanders Hans Freudenthal (Lincos) en Alexander Ollongren de weg plaveiden in het stekelige landschap van de vraagstukken rondom interstellaire communicatie. Ook zijn er de afgelopen decennia meerdere berichten ‘naar de sterren’ verzonden via ruimtesondes, de Pioneers en de Voyagers. Zij bevatten informatie over de aarde op op hen bevestigde plaquettes. De twee artikelen zijn ook te lezen in het NVR-ruimtevaart pdf-archief. De Arecibo-telescoop stortte in 2020 in door een structurele storing.

Voyager, gouden plaat Credits; NASA

Interstellaire berichten en de erfenis van Hans Freudenthal en Alexander Ollongren

‘Buitenaards Babbelen’ is het eerste deel van een artikel van mijn hand over Messagging ExtraTerrestrial Intelligence of kortweg METI. Het artikel is recent verschenen in Ruimtevaart 1 van de NVR. De term METI is geponeerd tijdens de eerste SETI-conferentie, georganiseerd in 1973. Als aparte tak van onderzoek kent METI dus een lange geschiedenis, net als de zoektocht in het algemeen naar buitenaardse beschavingen. Mateloos geboeid door METI, of meer algemeen, over hoe communicatie met buitenaardsen eruit zou kunnen zien, hebben generaties wetenschappers uit diverse wetenschapsdisciplines zich hiermee bezig gehouden. Bekende METI-onderzoekers, Frank Drake, Carl Sagan, Marvin Minsky, Douglas Vakoch en twee prominente Nederlandse wetenschappers, wiskundige Hans Freudenthal en sterrenkundige Alexander Ollongren plaveiden de weg in het stekelige landschap van de complexe vraagstukken rondom interstellaire communicatie. Naast een korte terugblik op de historie van pogingen tot communicatie met ETI, komen de Arecibo-message, de Cosmic Calls 1999 en 2003, en het werk van Freudenthal en Ollongren voor METI aan de orde. Het artikel is het relaas van het METI-onderzoek van de afgelopen 50 jaar, en is binnenkort te lezen in het pdf-archief van de NVR of link hieronder. Deel II volgt in het voorjaar 2021.

Buitenaards babbelen

Video: Penny Lane’s Voyager Golden Record

Credit: NASA

Over de beroemde Voyager Golden Record, de gouden grammofoonplaten die meegezonden zijn met de twee in 1977 gelanceerde Voyager ruimteverkenners, kwam ik deze week een door Penny Lane gemaakte video tegen. De platen waren een idee van Carl Sagan en Ann Druyan en ze bevatten geluiden en beelden die geselecteerd werden om de diversiteit van het leven en de cultuur op aarde zo goed mogelijk weer te geven. De inhoud van de platen kan je hier vinden en de verklaring van de tekens en illustraties op de platen staat hier. Er staat ook een stukje Nederlands gesproken tekst op de plaat, uitgesproken door Joan de Boer.

“Hartelijke groeten aan iedereen”

De Voyager 1 heeft inmiddels het zonnestelsel verlaten en zal naar verwachting over zo’n 40.000 jaar de ster AC +79 3888 – alias Gliese 445 – op 17,6 lichtjaar afstand van de aarde bereiken. Afijn, het ging mij in deze blog om die korte, maar boeiende video van Penny Lane en die kan je hier zien:

The Voyagers from Penny Lane on Vimeo.

Bron: It’s Okay to be Smart.

Neil deGrasse Tyson komt met vervolg ‘Cosmos: A Spacetime Odyssey’

De legendarische serie “Cosmos: A Spacetime Odyssey” – destijds als “Cosmos: A Personal Voyage” (1980) gepresenteerd door de net zo legendarische Carl Sagan – komt deze lente terug: de bekende sterrenkundige en wetenschapspopularisator Neil deGrasse Tyson zal de nieuwe serie presenteren, dertien afleveringen lang, net zo lang als de oorspronkelijke serie. De eerste aflevering zal in maart worden uitgezonden via Fox en National Geographic Channel. Hieronder de trailer van Cosmos: A Spacetime Odyssey.

Bron: Daily Galaxy.

Twee video’s ter herinnering aan Carl Sagan’s 79e geboortedag

De Amerikaanse astronoom, astrofysicus, kosmoloog en populariseerder van de wetenschap Carl Sagan (9 november 1934 – 20 december 1996) zou vandaag 79 zijn geworden. Ik kwam vandaag twee video’s tegen, die stil staan bij de in de Verenigde Staten nog steeds immens populaire Sagan, en die beiden gaan over z’n beroemde Pale Blue Dot. Eerst een ‘animated versie’ van Sagan’s monoloog over dat vale, blauwe stipje – de aarde – daarna een rijtje bekenden (o.a. Pamela Gay en Phil Plait) en onbekenden, die dezelfde monoloog uitspreken.

Pale Blue Dot from ORDER on Vimeo.

Bron: It’s Okay to be Smart + Cosmoquest.

Een aantal bleke, blauwe stippen op een rijtje

Credit: NASA

Ik kwam vandaag een nieuwe versie tegen van ‘a pale blue dot‘- vertaald een bleke, blauwe stip. Huh, waar hebben we het over? Nou simpel, over de aarde, dát is de bleke, blauwe stip. En wel op de beroemde foto Pale Blue Dot, welke op 4 februari 1990 door de Voyager 1 met z’n kleine hoekcamera (brandpuntsafstand 1500 mm) werd gemaakt. Die sonde bevond zich op dat moment zes miljard kilometer van de aarde en hij nam op dat moment een foto van het binnenste gedeelte van het zonnestelsel. Op die foto – hierboven te zien – is de aarde niet meer dan een stip van 0,12 pixels grootte, een bleke, blauwe stip, in een streep zonlicht. In 1994 publiceerde de wetenschapper en popularisator Carl Sagan het boek genaamd Pale Blue Dot: A Vision of the Human Future in Space en daarin schreef hij de volgende – net zo beroemd geworden – woorden:

From this distant vantage point, the Earth might not seem of any particular interest. But for us, it’s different. Consider again that dot. That’s here. That’s home. That’s us. On it everyone you love, everyone you know, everyone you ever heard of, every human being who ever was, lived out their lives. The aggregate of our joy and suffering, thousands of confident religions, ideologies, and economic doctrines, every hunter and forager, every hero and coward, every creator and destroyer of civilization, every king and peasant, every young couple in love, every mother and father, hopeful child, inventor and explorer, every teacher of morals, every corrupt politician, every “superstar,” every “supreme leader,” every saint and sinner in the history of our species lived there – on a mote of dust suspended in a sunbeam. The Earth is a very small stage in a vast cosmic arena. Think of the rivers of blood spilled by all those generals and emperors so that in glory and triumph they could become the momentary masters of a fraction of a dot. Think of the endless cruelties visited by the inhabitants of one corner of this pixel on the scarcely distinguishable inhabitants of some other corner. How frequent their misunderstandings, how eager they are to kill one another, how fervent their hatreds. Our posturings, our imagined self-importance, the delusion that we have some privileged position in the universe, are challenged by this point of pale light. Our planet is a lonely speck in the great enveloping cosmic dark. In our obscurity – in all this vastness – there is no hint that help will come from elsewhere to save us from ourselves. The Earth is the only world known, so far, to harbor life. There is nowhere else, at least in the near future, to which our species could migrate. Visit, yes. Settle, not yet. Like it or not, for the moment, the Earth is where we make our stand. It has been said that astronomy is a humbling and character-building experience. There is perhaps no better demonstration of the folly of human conceits than this distant image of our tiny world. To me, it underscores our responsibility to deal more kindly with one another and to preserve and cherish the pale blue dot, the only home we’ve ever known.

Van de door de Voyager gemaakte foto en van Sagan’s tekst daarover – die hij tijdens een lezing op de Cornell Universiteit uitsprak op 13 oktober 1994 – zijn vervolgens massa’s video’s gemaakt en daarvan heb ik er hier op de Astroblogs met regelmaat versies van gepubliceerd. Hieronder een overzicht daarvan, met bovenaan de ‘oerversie’ uit 1994 en als laatste de versie die ik vandaag tegenkwam.

En deze staat hoog in mijn video Top-10:

EARTH: The Pale Blue Dot from Michael Marantz on Vimeo.

En hier de laatste die ik tegenkwam.

Pale Blue Dot from ORDER on Vimeo.

Zo, genoeg bleke, blauwe stipjes voor vandaag. Bron: Astropixie.

Carl Sagan’s Cosmos als kosmische koraal

Sagan keert terug in “Cosmos: A Three-Movement Choral Suite”. Credit: Kenley Kristofferson

Wie herinnert zich niet de serie Cosmos van Carl Sagan? De lyrische teksten van de te vroeg gestorven popularisator en auteur zijn door Kenley Kristofferson verwerkt in een koraal, een soort van ritmisch kerklied. Kristofferson noemt het “Cosmos: a three-movement choral suite“, een titel die op drie bewegingen slaat:

  • Beweging 1 gaat over ontdekkingen (“Somewhere, something incredible is waiting to be known”)
  • Beweging 2 gaat over schoonheid (“The beauty of a living thing is not the atoms that go into it, but the way those atoms are put together”)
  • Beweging 3 gaat over de ruimte (“If you wish to make an apple pie from scratch, you must first invent the universe.”)

Mmmm, van die appeltaart van Sagan is vaker gebruik gemaakt. 🙂 Het koraal klinkt erg mooi – zeg ik maar even als leek – en de video laat een prachtige aaneenschakeling zien van beelden van de kosmos om ons heen. Het koraal wordt gezongen door Antiphony en het is opgenomen in het Manitoba Museum (Planetarium) in Winnipeg, Manitoba, Canada op 29 mei 2012.

Bron: It’s OK to be Smart.

Neil DeGrasse Tyson over het meest verbazingwekkende feit in het heelal

Geloof het of niet, maar toen ik de volgende video zag moest ik echt even slikken. Neil DeGrasse Tyson, directeur van het Hayden planetarium in New York, die op een vraag van een TIME lezer vertelt over het meest verbazingwekkende feit in het heelal. Niet alleen slikken omdat hij ons op prachtige wijze verteld over het heelal, dat IN ons zit, maar ook omdat ik mij plotseling realiseerde dat z’n vertelstijl, z’n timbre, z’n boodschap wel heel erg sterk lijken op een andere virtuoos, die helaas te vroeg is weggegaan: Carl Sagan.

Vergelijk deze video bijvoorbeeld eens met dit filmpje van Sagan uit 1994 over ‘a pale blue dot’ of een latere bewerking ervan. Bron: Astropixie.