Livestream lancering Chinese Shenzhou 13-missie [update]

[update; om 18:23 NL’se tijd was er liftoff voor de Shenzhou 13. Godspeed!] De lancering van de bemande Shenzhou 13-missie staat vandaag 15 oktober gepland om 18:23 NL’se tijd. (12:23 EDT) vanaf het Jiuquan Satellite Center in de Gobi-woestijn. Deze missie gaat  zes maanden duren. De bemanning bestaat uit Zhai Zhigang, Wang Yaping en Ye Guangfu. Het trio is de back-up bemanning van de Shenzhou 12-missie. Zhai, voormalig gevechtspiloot, is commandant van de missie, en was de eerste Chinese astronaut die een ruimtewandeling maakte, dit deed hij tijdens de Shenzhou 7-missie in 2008. Voor de 41-jarige Ye Guangfu, ook voormalig gevechtspiloot, is het zijn eerste vlucht. Wang Yaping is de tweede Chinese vrouw in de ruimte en nu de eerste vrouwelijke astronaut die het Tianhe-ruimtestation gaat bezoeken. Wang was lid van de Shenzhou 10-missie in 2013 en gaf een educatieve lezing vanuit de ruimte. De Shenzhou zal bovenop een Lange Mars 2F-raket gelanceerd worden vanaf Jiuquan Satellite Launch Center in de Gobi-woestijn. De reis gaat naar de kernmodule van het toekomstig Chinese ruimtestation Tiangong (hemels paleis) 2. Lin Xiqiang, adjunct-directeur van het Nationale Chinese ruimteagentschap, het CNSA, deelde op de persconferentie gisteren mee dat de lancering live te kijken is via het China Central Television-netwerk, vanaf 14:25 NL’se tijd, zie ook de stream hieronder. De Shenzhou 13 wordt gelanceerd op het moment dat de in een baan om de aarde draaiende Tianhe-module over de lanceerplaats in Jiuquan gaat, waardoor het ruimteschip ongeveer acht uur later Tianhe kan inhalen en aanmeren. Zie hier meer op AB op de lancering van de Shenzhou 12.

Artistieke impressie van het Chinese modulaire ruimtestation – Foto: CMSEO

Belangrijke missiedoelen voor Shenzhou 13 zijn het testen van technologieën voor de montage en constructie van het ruimtestation, dat in 2022 nog twee modules zal ontvangen. Men test o.a. de overplaatsing van een module van de ene dockingport naar de andere, m.b.v. handmatige bediening van Tianhe’s robotarm. Het onbemande ruimtevaartuig Tianzhou 2, dat voorraden leverde voor Shenzhou 12, zal worden gebruikt als testobject. Twee tot drie extravehicular activiteiten (EVA’s), of ruimtewandelingen, zijn ook gepland tijdens de Shenzhou 13-missie. Het belangrijkste doel is om een ??adapter te installeren waarmee de grote arm van Tianhe kan worden aangesloten op een andere, kleinere arm die op een toekomstige module zal komen. Ook worden medische, woon- en werkondersteuningstechnologieën uitgebreidt geïnspecteerd en zullen er wetenschappelijke experimenten uitgevoerd worden op gebieden als ruimtegeneeskunde en microzwaartekrachtfysica. Shenzhou 13 zal aanmeren in de nadirhaven van Tianhe, die naar de aarde is gericht. Dit betekent dat het ruimteschip een radiale of ‘R-bar’ rendez-vous moet maken om dicht bij de module te komen en Tianhe nadert vanuit een richting loodrecht op de aarde, in plaats van langs de lijn van Tianhe’s vliegroute zoals bij meer routinematige aanlegmanoeuvres. Zhai, 55, keert na 13 jaar terug naar de ruimte. “Namens onze bemanning en mezelf gesproken, heb ik er alle vertrouwen in om de Shenzhou 13-missie te voltooien,” sprak hij op de persconferentie gisteren die plaatsvond op Jiuquan. Op de vraag of Wang Yaping opnieuw een live college zou geven vanuit een baan om de aarde voor studenten in China, bevestigde de vice-Lin Xiqiang, vice-president van het CNSA, dat outreach-activiteiten zouden deel uitmaken van de Shenzhou 13-missie. Space.com/CNSA/CMSA

Video; Chinese taikonauten installeren robotarm op tweede ruimtewandeling bij de Tianhe

Twee Chinese taikonauten, Nie Haisheng en Liu Boming hebben gisteren een tweede ruimtewandeling gemaakt buiten de Tianhe kernmodule. Het tweetal installeerde een robotarm. Het was de tweede ruimtewandeling dit jaar bij Tianhe, maar de derde EVA (‘extra-vehicular activity) in totaal voor China. De eerste EVA ooit voor China werd uitgevoerd op de Shenzhou-7 missie in 2008. Het derde teamlid van de Shenzhou-12 missie, Tang Hongbo, bleef binnen in het station ter assistentie. De robotarm dient o.a. voor assemblage van de nieuwe elementen, voor de installatie van een panorama videocamera en een toolkit aan de buitenkant van het ruimtestation. De bemande Shenzhou-12 bracht in juni j.l. de drie taikonauten naar het Tianhe.  Op 4 juli j.l. vond de eerste ruimtewandeling plaats bij de Tianhe.

Tianzhou 1 (r) en Tiangong 2 credits: CSNA

Het Chinese ruimtestationproject heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’ (‘hemels paleis’).  De 18-meter lange Tianhe ‘harmonie der hemelen’ kernmodule is op 29 april j.l. gelanceerd voor het Tiangong-2. Tiangong-2 zal bestaan uit drie hoofdcomponenten – een kernmodule die is bevestigd aan twee ruimtelaboratoria – met een gecombineerd gewicht van bijna 70 ton. De Tianzhou-2 cargomodule was het eerste constructie-element dat aan Tianhe werd gevoegd. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en het doel is eind 2022 klaar te zijn met de bouw. Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt. Aan het ‘Tiangong Orbital Station’ zullen in 2022 nog twee grote ruimtelaboratoria worden toegevoegd en twee robotvrachtvluchten worden uitgevoerd om de bouw van het Chinese ruimtestation voort te zetten. Naar verwachting zal het station eind volgend jaar volledig operationeel zijn. De levensduur van het ruimtestation wordt geschat op 15 jaar. Bronnen: China Space Daily/Xinhua/NasaSpaceFlight

China lanceert drie taikonauten naar het Tianhe ruimtestation

China heeft vannacht de Shenzhou-12 missie gelanceerd. Het is China’s eerste bemande ruimtevlucht in vijf jaar. De drie taikonauten aan boord heten Nie Haisheng (56), Liu Boming (54) en Tang Hongbo (45). De lancering werd uitgevoerd vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in het noordwesten van China. Voor de lancering werd een Lange Mars 2F-draagraket gebruikt. De drie astronauten of ook ‘taikonauten’ (lett. ‘ruimtevaarders ‘taikong’ is ruimte) gaan naar de Tianhe-kernmodule van China’s nieuwe ruimtestation. Nie Haisheng is met 56 jaar de oudste Chinesee taikonaut ooit die naar de ruimte gaat.

Shenzhou 12 op LM-2F roll-out op 9 juni j.l. Credits; China News/ CC

Taikonaut Nie heeft twee keer eerder gevlogen, op de Shenzhou-6-missie in 2005 en Shenzhou-10 in 2013. Liu (54) vloog op Shenzhou-7 in 2008 en Tang is een rookie, het is zijn eerste ruimtevlucht. De meest recente Chinese bemande ruimtevlucht, Shenzhou-11, werd gelanceerd in oktober 2016. Die missie bracht een drietal taikonauten naar het Tiangong-2, een prototype voorloper van het nieuwe station, voor een verblijf van een maand. De Shenzhou-12-bemanning daarentegen zal drie maanden aan boord van Tianhe doorbrengen. De 18 meter lange Tianhe ‘harmonie der hemelen’ kernmodule is recent, op 29 april j.l. gelanceerd, vanaf Wenchang. En hoewel de module minder dan twee maanden in de lucht is, heeft Tianhe al een vrachtmissie op bezoek gehad, het Tianzhou-2. De module leverde 6,6 ton aan voorraad voor de kernmodule. Shenzhou-12 is de derde van 11 missies die nodig zijn om de bouw van China’s nieuwe ruimtestation te voltooien. Twee van die vluchten zullen extra modules bevatten, die aan weerszijden van de centrale Tianhe zullen aansluiten. Er zullen ook nog drie robotvrachtmissies en nog drie bemande vluchten plaatsvinden tijdens de constructiefase, die naar verwachting eind 2022 zal zijn afgerond. De Shenzhou-12-bemanning zal een reeks reparatie- en onderhoudsactiviteiten uitvoeren tijdens hun drie maanden aan boord van de Tianhe, ook een record (Shenzhou-11 duurde 30 dagen).  Het ruimtestationprogramma van China heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en een woon- en servicemodule, plus dockingpunt bevatten. Credits: Space Video, Space.com

 

Chinese Marsrover Zhurong maakt zelfportret en panoramafoto’s van Mars

De Chinese lander Tianwen-1 met aan boord de Marsrover Zhurong is op 15 mei geland op Mars. De Zhurong poseerde recent voor een fraai zelfportret met zijn lander op nevenstaande foto van Utopia Planitia, uitgebracht op 11 juni 2021. De foto is gemaakt door een camera geplaatst op enkele meters vanaf de rover. Credits; CNSA De andere foto’s van de rover Zhurong tonen een zijaanzicht van de Tianwen 1-lander op zijn landingsplaats in Utopia Planitia en een panoramafoto van het Marsoppervlak. Credits; CNSA Maar ook NASA’s MRO-orbiter kiekte de Zhurong op de Rode Planeet.

Chinese Marsrover Zhurong (een Chinese vuurgod) credits; CNSA

De Tianwen-1 missie is op 23 juli 2020 gelanceerd van het Wenchange Launch Center en is de eerste zelfstandige planetaire missie van China. Tianwan-1 (Chinees voor ‘Hemelse vragen’) kwam in februari 2021  in een elliptische baan om Mars en sindsdien werd uitgekeken naar de beste landingsplaats voor de robotsonde. Die plaats is uiteindelijk Utopia Planitia geworden, een vlakte in een inslagbekken op het noordelijk halfrond van Mars. Utopia Planitia is hetzelfde gebied op Mars waar NASA’s Viking 2-lander in 1976 landde, daar men vermoedde dat er sporen van leven te vinden zijn. Het gebied heeft een diameter van 3300 km. Net als eerder de Amerikaanse landers en rovers moest de Tianwen-1 lander eerst de ‘seven minutes of terror’ doorstaan, de helse passage door de atmosfeer van Mars. Een hitteschild beschermde daarbij de lander en rover. Daarna volgde een afdaling per parachute. De lander landde op 15 mei j.l. op Mars. China streeft ernaar om de Zhurong 90 sols (Martiaanse dagen) aan de oppervlakte door te laten brengen voor wetenschappelijk onderzoek.

Zijaanzicht Tianwen-1 lander Credits; CNSA

De tweede foto van de rover Zhurong toont een zijaanzicht van de Tianwen 1-lander op zijn landingsplaats in Utopia Planitia. De sporen van de rover zijn rechts zichtbaar. Credits; CNSA

Zonnepanelen links en wielhellingen rechts zichtbaar credits; CNSA

Dit panorama van de Chinese Marsrover Zhurong toont de uitgestrekte vlakke vlakte van zijn landingsplaats Utopia Planitia. De zonnepanelen en het dek van de rover zijn links zichtbaar en de wielhellingen op de lander zijn rechts te zien. Op 6 juni j.l. werd de Marsrover Zhurong ook nog gespot door NASA’s MRO-orbiter. De HiRISE camera nam onderstaande foto. NASA stelde dat de Zhurong op dat moment zo een 22 meter had afgelegd. De HiRISE-afbeelding toont de lander en rover, als groene stipjes in een zee van rood stof. Een donkerdere vlek rond de lander is waarschijnlijk een explosiepatroon dat tijdens de landing is gecreëerd door motorpluimen. 

NASA’s MRO spot de Zhurongrover Credits; NASA/JPL/University of Arizona

Credits: Space.com/CNSA/ChinaSpaceDaily/Nature/NASA

Cargomodule Tianzhou-2 gelanceerd naar de Tianhe

De Chinese cargomodule Tianzhou-2 is vandaag gelanceerd om 14:55 NL’tijd. De lancering werd uitgevoerd met een Lange Mars 7 Y73-draagraket, vanaf het Wenchang Spacecraft Centre op het eiland Hainan. Het ruimtevrachtschip zal aankoppelen met de op 29 april j.l. gelanceerde ‘Tianhe’, de kernmodule (TCM) van het Chinese ruimtestation Tiangong. Recent is de Tianhe verplaatst naar een speciale parkeerbaan voor de aanmering van de Tianzhou-2. De Tianhe-kernmodule is 18 meter lang, en de Tianzhou is het eerste constructie-element dat aan Tianhe wordt gevoegd, er zullen op korte termijn nog twee elementen bijkomen.  Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt. Tianhe zal nu door de Tianzhou 2 bezocht worden en in juni zullen er drie astronauten naar het Tianhe afreizen. (Tianzhou 1 was de voorganger, het koppelde aan de Tiangong II in 2017, en voerde docking en in-orbit refuel operaties uit, wat China het derde land was dat in-orbit kon bijtanken na Rusland en de VS). Na de dockingmanoeuvre zal de Tianzhou 2 brandstof injecteren en benodigheden voor de woonmodule in Tianhe plaatsen. Het ruimtevaartuig Shenzhou XII, dat drie astronauten vervoert, zal het robotvrachtschip navolgen en begin juni aanmeren met de kernmodule. De bemanning zal drie maanden in de kernmodule blijven. Waarschijnlijk volgen in september een Tianzhou 3 missie, ook voor het aankoppelen met de Tianhe, en deze zal opgevolgd worden door de Shenzhou XIII missie, de drie bemanningsleden zullen dan mogelijk een half jaar op het ruimtestation verblijven.

Tianzhou 1 (r) en Tiangong 2 credits: CSNA

Het ruimtestationprogramma van China heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’. In 2022 zullen twee grote space labs worden gelanceerd om gekoppeld te worden aan de Tianhe. Bovendien zullen er in dat jaar ook twee bemande missies en twee vrachtvluchten worden uitgevoerd om de bouw van het Chinese ruimtestation voort te zetten. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen. Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt en zal naar verwachting eind volgend jaar voltooid zal zijn. Tiangong, ‘Hemels Paleis’, zal dus uiteindelijk bestaan uit drie hoofdcomponenten – een kernmodule die is bevestigd aan twee ruimtelaboratoria – met een gecombineerd gewicht van bijna 70 ton. Het hele station zal ongeveer 15 jaar operationeel zijn. Een Tianzhou is 10,6 m lang, en heeft een diameter van 3,35 m. Zijn maximum liftoff draaggewicht is 13,5 ton, en het kan 6,5 ton aan voorraad mee nemen. De ontwerper van het vaartuig is het China Academy of Space Technology (CAST). De eerste cargomodule was de Progress 7K-TG, ontwikkeld in de voormalig Sovjet-Unie en operationeel van 1978 tot 1990. Momenteel zijn er vier cargomodules operationeel voor vrachten naar een ruimtestation, de Chinese Tianzhou, de Russische Progress-MS, en de Amerikaanse Cargo Dragon en de Cygnus. Bronnen: Xinhua, China Space Daily

China lanceert kernmodule Tianhe voor het toekomstig ruimtestation

De kernmodule ‘Tianhe Core Module’ van het toekomstig Chinese ruimtestation is met een Lange Mars 5B-raket naar een aardebaan gelanceerd. Vannacht, op 29 april om 05:23 NL’se tijd, vertrok de module vanaf het Wenchang Spacecraft Launch Center op het eiland Hainan. De module is 18 meter lang en heet Tianhe ofwel ‘harmonie der hemelen’. Het is het eerste element van de constructie voor het ruimtestation, er zullen nog twee elementen bij worden gevoegd. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en het doel is eind 2022 klaar te zijn met de bouw. Het ruimtestationprogramma van China heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’. De kernmodule Tianhe bevat een woon- en servicemodule, en een dockingpunt. Tianhe zal al vrij snel in de aankomende weken bezocht worden door een Chinees cargoschip en in juni zal er een driekoppige bemanning naar het station gaan. Lees verder

Spectaculaire video van Tianwen-1 bij nadering van Mars

China heeft bijzondere videobeelden vrijgegeven van het Tianwen-1 ruimteschip dat Mars nadert op 12 februari j.l. Het CNSA heeft reeksen beelden achter elkaar gezet en hieruit heeft men twee scènes gecreëerd, hier te zien in één video. Één video, gemaakt door Tianwen-1’s kleine survey-camera voor het bewaken van een zonnepaneel, toont hoe Mars in beeld komt, gevolgd door een uitzicht op de rand van de Marsatmosfeer ook wel ‘Martian Limb’ genoemd. Kraters zijn ook zichtbaar op het oppervlak van de planeet, terwijl het zonnepaneel lijkt te oscilleren op het moment dat het schip zijn motoren afvuurt om te vertragen. Een tweede video is vanuit het oogpunt van een controlecamera voor de trackingantenne van Tianwen-1, dat ook fraaie beelden toont. Lees verder

China start 2021 voortvarend met drietal lanceringen en eerste foto van Mars door Tianwen-1

China is 2021 voortvarend gestart met een drietal lanceringen en heeft tevens de eerste foto van Mars uitgegeven die door Tianwen-1 gemaakt is, de sonde die in mei a.s. een Marslanding gaat maken. In januari heeft China een drietal Yaogan militaire satellieten gelanceerd vanaf de lanceerbasis Jiuquan Satellite Launch Center, gelegen in het noordwesten van het land en twee satellieten uit de Tongxin Jishu Shiyan Weixing-klasse (TJSW). Het grootste staatsruimtevaartbedrijf van China, het China Aerospace science and Technology (CASC) verklaarde dat de Yaogan-lancering een succes was, de LM 4C toog na lancering richting het zuidoosten en bracht de satellieten in een aardebaan op een hoogte van 1100 km. Het CASC stelde dat de satellieten bedoeld zijn voor aardobservatie, meer specifiek voor detectie van de electromagnetische omgeving. Volgens westerse militair analisten zijn de satellieten echter bedoeld om marineschepen van buitenlandse mogendheden te bespioneren. Het trio satellieten zou mogelijk deel uitmaken van het Yaogan 31-systeem (de naam gebruikt door China voor spionagesatellieten). De raket bracht het drietal in een aardebaan op een hoogte van 1100 km, met een helling van 63 graden. Dit betekent dat de satellieten noordelijk zo ver als zuidelijk Alaska, en zuidelijk zo ver als de South Shetland-eilanden (net ten noorden van het Antarctische schiereiland), over de aarde scheren. De Yaogans werden reeds in zes vorige LM 4C missies gelanceerd, allemaal uitgevoerd tussen 2010 en 2019 en, allen in drietallen in een dezelfde aardebaan gebracht als die van deze lancering op 29 janauri j.l. De VS catalogiseerde zes objecten in orbit na de lancering, de drie satellieten, de bovenste rakettrap en twee kleinere, nog te identificeren, objecten. Lees verder

Video; Chinese Chang’e-5 maanmissie succesvol gelanceerd, voor het eerst sinds 1976 zullen er weer maanstenen naar aarde worden gebracht

De Chinese Chang’e-5 maanmissie is gisteravond om 9:30 NL’se tijd gelanceerd. De maanmissie bestaat uit een maanorbiter, lander met stijgraket en re-entrycapsule, en zal stenen gaan verzamelen op de maan en deze terug brengen naar de aarde. De lancering vond plaats op het Wenchang Space Launch Centre op het zuidelijk gelegen eiland Hainan.  De lander moet 2 kilo stenen verzamelen en half december wordt de re-entrycapsule van de Chang’e-5 terug op aarde verwacht met de vangst. Lees verder

China bereidt zich voor op eerste lancering Lange Mars-5B met ruimteschip Tianzhou

Met de eerste vlucht van de Lange Mars-5B raket, welke verwacht wordt in april a.s., geeft China de aftrap voor de constructie van een nieuw next-generation ruimtestation en ruimteschip. Prototypen van de Tianhe (Harmonie der hemelen), kernmodule van het ruimtestation, en de Tianzhou-1 (Hemels Schip) werden gemonteerd op de LM-5B.  De gehele installatie ondergaat momenteel grondtesten in het Wenchang Space Launch Center te Hainan, een eiland aan de zuidkust van China. Tianhe wordt het eerste permanente bewoonde ruimtestation voor China, Tiangong 1 en 2 werden tijdelijk bewoond. De complete constructie zal zo een tien missies bevatten met de LM-5B. De Lange Mars 5 is momenteel China’s krachtigste draagraket.

Lees verder