Volkssterrenwacht Mercurius dringend op zoek naar een nieuwe beheerder

Credit: volkssterrenwacht Mercurius.

Volkssterrenwacht Mercurius in Dordrecht is dringend op zoek naar een nieuwe beheerder. Oprichter Frans van der Graaf is tijdelijk ingevlogen om gedeeltelijke sluiting van de sterrenwacht te voorkomen, zo blijkt uit een gisteren in het AD/Dordrecht verschenen artikel en uit een raportage op RTV Rijmond. Mercurius werd op 21 oktober 1998 geopend in het natuurgebied de Merwelanden in Dordrecht en in oktober 2018 werd het twintigjarig bestaan gevierd. In diezelfde maand echter maakte oud-beheerder Harrie van Zijp, die vanaf april 2014 bij Mercurius werkte (en die dat tot voor kort met zijn echgenoot Hennie deed), bekend een nieuwe baan te hebben gevonden. En een opvolger, die verstand heeft van sterrenkunde, ruimtevaart en weerkunde én in de weekenden wil werken, is niet een-twee-drie gevonden.

Daarom dreigt volgens oprichter Frans van der Graaf, die nu tijdelijk invalt tot 1 april, dat de sterrenwacht doordeweeks dicht moet. In het ergste geval gaat de tent volgens v.d. Graaf helemaal op slot. De sterrenwacht draait grotendeels op vrijwilligers, waarvoor ook nog steeds geworven wordt. Van de Graaf riep onder andere de hulp in van RTV Rijnmond en dat resulteerde in de video hierboven

Frans v.d. Graaf bij volkssterrenwacht Mercurius. Credit: RTV Rijnmond.

In Dordrecht en omgeving is ook de sterrenkundevereniging Christiaan Huygens actief, die met meer dan zestig leden de afdeling Zuid-Holland-Zuid van de Koninklijke Nederlandse Verenigingen voor Weer- en Sterrenkunde vormt. In een recent verleden zijn er pogingen gedaan om meer tot samenwerking te komen tussen de sterrenwacht en de vereniging, maar die mislukten echter. Wellicht dat in de nieuwe situatie opnieuw gekeken kan worden of er sprake kan zijn van één of andere vorm van samenwerking. Halverwege 2019 ontvangt de sterrenwacht naar verwachting de 150.000ste bezoeker, dus het zou zonde zijn als die mijlpaal niet gehaald kan worden. Bron: AD + RTV Rijnmond.

Persoonlijk archief van Christiaan Huygens online beschikbaar

Tekening van Saturnus, gemaakt door Christiaan Huygens. Credit: Bibliotheek Universiteit van Leiden

Het persoonlijk archief van Christiaan Huygens, een van de topcollecties van de universiteit van Leiden, is nu beschikbaar als een online publicatie: Codices Hugeniani Online. Huygens (1629-1695) was een vooraanstaande Nederlandse wiskundige, astronoom en natuurkundige. Onlangs werd hij verkozen tot de grootste Nederlandse geleerde aller tijden. Hij publiceerde belangrijke studies over mechanica en optica, en een pionierswerk over kansspelen. Hij is het meest bekend voor zijn ontdekking van de ringen van Saturnus en diens maan Titan, en voor het uitvinden van het slingeruurwerk. Zijn aantekeningen over deze ontdekkingen en uitvindingen zijn te vinden in zijn archief, bewaard in de Universiteitsbibliotheek Leiden.

Codices Hugeniani

Huygens’ archief, ook wel bekend als de Codices Hugeniani, is al meer dan drie eeuwen een bron  voor onderzoekers en wetenschappers. Kort voor zijn dood in 1695 schonk Huygens een groot deel van zijn wetenschappelijke verhandelingen aan de Universiteitsbibliotheek Leiden. Na 1800 werd deze erfenis verder verrijkt met manuscripten en brieven van uit familie-eigendom. Het archief omvat in totaal meer dan 50 codices: werkboeken met aantekeningen en mappen met losse teksten op het gebied van astronomie, mechanica, wiskunde en muziek, evenals correspondentie en geannoteerde boeken.

Online toegang tot het archief

Studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden (dat wil zeggen, de houders van een ULCN-account) hebben gratis toegang tot het online archief via de online catalogus en BrillOnline Primary Sources. Andere gebruikers worden verzocht voor toegang contact op te nemen Brill. Het platform bestaat uit een reeks verschillende digitale erfgoedcollecties, waaronder twee selecties uit de uitgebreide Oosterse collectie van de UBL en de Codices Vossiani Latini, het resultaat van eerdere samenwerkingen met Brill.

Credit: Bibliotheek Universiteit van Leiden

Reacties

Marti Huetink, Publishing Director bij Brill: “Christiaan Huygens is waarschijnlijk internationaal de bekendste Nederlandse wetenschapper ooit. Brill is er trots op zijn papieren online te publiceren en bij te dragen tot de studie van zijn leven en werk.” Mart van Duijn, Conservator westerse handschriften en archieven van de Universitaire Bibliotheken Leiden: “Codices Hugeniani Online is niet alleen een geweldig instrument voor onderzoekers vanwege de verschillende zoekmogelijkheden die het biedt, maar ook een schatkamer aan prachtige documenten en tekeningen van de ontdekkingen en uitvindingen die Christiaan Huygens heeft gedaan.” Bron: Bibliotheek Universiteit van Leiden.

Nacht van de nacht van afgelopen zaterdag, 29 oktober 2016 bij Christiaan Huygens

Vorige week zaterdagavond 29 oktober j.l. was het de landelijke “Nacht van de nacht”.

Om een impressie te geven van deze avond heb ik een aantal foto’s gemaakt die hier te zien zijn:

Tijdens de Nacht van de Nacht konden mensen bij  Sterrenkundevereniging Christiaan Huygens door telescopen kijken en kon iedereen zie hoe mooi de nachtelijke hemel is.

Op deze avond was het nieuwe maan wat betekent dat deze niet te zien is en dus de nacht donker is.  Het was helder weer en je kon bijvoorbeeld het Andromeda stelsel zien. Het is het verste object dat met het blote oog is te zien, 2,9 miljoen lichtjaar! Een sterrenstelsel vergelijkbaar met dat van onze eigen Melkweg. Op de laatste foto heb ter verduidelijking getoond hoe dit sterrenstelsel er uit ziet  en wanneer je deze met een fototoestel + telescoop langer zou belichten.

 

Vrijdag 3 juni lezing bij Chr. Huygens over Pluto

Credit: NASA

Op vrijdagavond 3 juni houdt Roel van der Heijden een lezing bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens in Papendrecht over Pluto. Van der Heijden is wetenschapsjournalist en schrijft onder andere voor NRC Handelsblad, Kennislink en KIJK over ruimtevaart, astronomie, natuurkunde en techniek. Bijna tien jaar deed NASA’s ruimtesonde New Horizons erover om dwergplaneet Pluto te bereiken. Maar de foto’s die het afgelopen jaar gestaag de aarde bereikten waren het wachten meer dan waard. Van wijdse vlaktes tot bergketens van waterijs, Pluto blijkt een verrassend dynamisch oppervlak te hebben. Wat leren we van Pluto? Wat was er nodig om de missie van de grond te krijgen. En is Pluto echt geen planeet? Roel van der Heijden sprak verschillende wetenschappers die betrokken waren bij de missie en vertelt over de ontdekkingsreis naar een van de verste buitenposten in ons zonnestelsel. Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen ze bij Huygens om 20:30 uur. Bron: Huygens.

Een dagje uit naar de oude Leidse sterrenwacht

de ingang van de Leidse sterrenwacht

Vandaag, zaterdag 6 Juni 2015 een gezellig en zeer informatief dagje uit geweest naar de oude Leidse sterrenwacht! Een klein contingent sterrenliefhebbers (30 koppen sterk) uit Rotterdam/Dordrecht en omstreken van sterrenkunde vereniging Christiaan Huygens en de Rotterdamse sterrenclub hebben onder de bezielende leiding van Roland van Milaan (bij deze mijn welgemeende dank hiervoor!!!!)

Oudste telescoop van Nederland gevonden in Delft

De archeologische vondst van Delft (credit: Marco Zwinkels)

Bij graafwerkzaamheden op de locatie van een oude Delftse gracht in de nabijheid van het spoor is een oud kijkertje opgedoken dat door experts van Museum Boerhaave is gedateerd op de eerste helft van de zeventiende eeuw. Daarmee is het in

IAU gaat publiek betrekken bij de naamgeving van exoplaneten

Credit: PHL/Arecibo Observatory

Er zijn op dit moment 941 exoplaneten bekend – bevestigd door verschillende waarneeminstrumenten – en de meeste daarvan hebben catalogusnamen zoals 1RXS1609 b, HD 106515A b of HAT-P-30-WASP-51 b. Niet echt pakkende namen, waarvan je zegt die onthou ik wel eventjes. Van die 941 exoplaneten is ook een groeiend aantal planeten die leefbaar zijn, d.w.z. die zich in de leefbare zone bevinden bij hun moederster, waar de temperatuur precies goed is om water in vloeibare toestand te laten voorkomen, de noodzakelijke voorwaarde voor het ontstaan van leven. Namen aan exoplaneten worden officieel toegekend door de  International Astronomical Union (IAU) en die heeft deze week in een verklaring laten weten dat het voortaan populaire namen zal geven aan exoplaneten en manen van planeten én dat het grote publiek daarbij betrokken zal worden. Kijk, da’s goed nieuws! Mensen kunnen namen voorstellen via dit mailadres van de IAU en men mag campagnes beginnen om namen te geven aan exoplaneten. Wel moeten die campagnes zich houden aan enkele regels:

1. Prior to any public naming initiative, often a vote (hereafter “the process”), the IAU should be contacted from the start by Letter of Intent sent to the IAU General Secretary; 2. The process should be submitted in the form of a proposal to the IAU by an organization. Scientists or science communicators may be involved in the process; 3. The organization should list its legal or official representatives and its goals, and explain the reasons for initiating the process for naming a particular object or set of objects; 4. The process cannot request nor make reference to any revenues, for whatever purpose; 5. The process must guarantee a wide international participation; 6. The public names proposed (whether by individuals or in a naming campaign)should follow the naming rules and restrictions adopted for Minor Bodies of the Solar System, by the IAU and by the Minor Planet Center (see here and here  for more details.

De namen mogen niet langer dan 16 leestekens zijn en ze moeten de toestemming van de ontdekker hebben. Hier vind je alle regels voor de naamgeving van exoplaneten en manen van planeten. Bron: Universe Today.

Huygens-tentoonstellingen open voor publiek

Credit: Huygensmuseum Hofwijck

Deze week gaan in het kader van het Huygensjaar twee tentoonstellingen over Christiaan Huygens open voor het publiek. Gisteren opende koningin Beatrix de tentoonstelling ‘Constantijn & Christiaan Huygens – een gouden erfenis’ in de Grote Kerk in Den Haag. Vanmiddag is de feestelijke opening van het compleet vernieuwde Huygensmuseum Hofwijck in Voorburg door André Kuipers.De herontdekking van de graven van Christiaan en Constantijn Huygens in de Grote Kerk in Den Haag was de aanleiding om deze expositie te organiseren. De tentoonstelling gaat over het Huis van Oranje, het goud van onze Gouden Eeuw, de revolutionaire ontwikkeling van de wetenschap, en het werk en leven van vader en zoon Huygens en hun invloed op onze wereld van vandaag de dag.  Een van de hoogtepunten van de tentoonstelling is de replica van de Oranjezaal uit Huis ten Bosch. Als secretaris van de Prinsen van Oranje heeft Constantijn Huygens het aanzien van de Republiek sterk bevorderd. Zijn briljante zoon Christiaan ontwikkelde zich tot één van de grootste wetenschappers die ons land ooit heeft gekend. Vincent Icke en Charlotte Lemmens hebben als gastconservator het ‘Christiaan-gedeelte’ van de tentoonstelling ontwikkeld. Zij bedachten een aantal interactieve opstellingen die het werk en de ontdekkingen van Christiaan voor een groot publiek begrijpelijk maken. De tentoonstelling is open van 25 april t/m 28 augustus.Het vernieuwde Huygensmuseum Hofwijck, de beroemde buitenplaats van Constantijn en Christiaan Huygens in Voorburg, opent 27 april voor het publiek. In het museum zijn twee nieuwe verdiepingen gecreëerd: De Gouden Eeuw van Constantijn en Christiaan onder de Sterren. Op de zolder zijn originele 17e-eeuwse telescopen en uurwerken te zien. Uitvindingen zoals de zeeklok en de ring van Saturnus worden interctief belicht. Kinderen en volwassenen kunnen zelf experimenteren met Christiaans toverlantaarn.Vincent Icke maakte voor de tentoonstelling in Den Haag een aantal educatieve filmpjes over de ontdekkingen van Christiaan Huygens. Hieronder het filmpje over de Huygenslens: Lenzen en linzen. De Huygens Tentoonstelling ‘Constantijn & Christiaan Huygens – een gouden erfenis’Huygensmuseum HofwijckEducatieve filmpjes over de ontdekkingen van Christiaan Huygens

Bron: Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie.

Een geslaagde workshop over maan- en zonfotografie

Het leek de ‘warroom’ van het Amerikaanse Pentagon wel: allemaal mannen, die gespannen turend achter hun PC’s zaten, de handen op de knoppen, secuur werkend aan hun opdracht. Ik heb het over de workshop maan- en zonfotografie die gisteravond bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens werd gehouden door André van der Hoeven. Een uniek avondje en zeker de moeite waard een keertje te herhalen, als je ’t mij vraagt. Op verzoek van André had iedereen z’n laptop meegenomen – nou ja, op een verdwaalde Astroblogauteur na dan. 🙂  Hij had een DVD meegenomen met software, die hij zelf gebruikt om webcam-filmpjes van zon en maan te bewerken en die op één na allemaal gratis op het internet te verkrijgen zijn:

Nee inderdaad, geen Registax meer, dat schijnt passé te zijn. Iedereen installeerde de meegebrachte software op z’n laptop – inclusief de proefversie van Astra Image Pro – en daarna ging men aan de slag met een werkinstructie die André had gemaakt en die hij had uitgeprint. Daarin had hij stap voor stap per programma aangegeven hoe filmpjes van de zon en maan bewerkt kunnen worden, leidend tot prachtige foto’s of mozaïeken van foto’s. Als een echte docent liep André langs de zwoegende ‘leerlingen’ en gaf hij hulp als dat nodig was. En dat leverde een geslaagd avondje bij Huygens op. André, bedankt!