EUCARA wordt dit jaar online georganiseerd door Camras

Credit: EUCARA

EUCARA, de conferentie voor radioastronomie die om de twee jaar wordt gehouden zal dit jaar worden georganiseerd door CAMRAS. Vanwege de corona wordt het een online gebeuren en wel op zaterdag 17 april, de dag dat het 65 jaar geleden is dat de Dwingeloo radiotelescoop door koningin Juliana in gebruik werd genomen. CAMRAS is de organisatie van amateurastronomen die de Dwingeloo radiotelescoop beheren. De vorige EUCARA conferentie werd in 2018 gehouden bij de Radiopeiler radiotelescoop in Stockert (Duitsland). In 2016 was de conferentie ook al door CAMRAS georganiseerd. De bedoeling was dat er in 2020 door CAMRAS een volgende EUCARA conferentie zou worden gehouden, maar die ging toen vanwege COVID-19 niet door.

De Dwingeloo radiotelescoop met stersporen. Credit: Manuel Steinbrecher.

Nu wordt er dus een alternatief geboden in de vorm van een online conferentie. Mensen die de conferentie bij willen wonen of die een presentatie willen geven kunnen hier meer informatie vinden. De deelname is gratis en aanmelden kan tot 4 april.

De totale zonsverduistering vastgelegd door… de Chinese maansatelliet DSLWP-B

Credit: C.Bassa/Camras.

De totale zonsverduistering die afgelopen dinsdag 2 juli te bewonderen was in o.a. Chili en Argentinië (de dag dat ook AA-2 plaatsvond) is ook door een instrument ver weg vastgelegd en wel door de Chinese maansatelliet DSLWP-B, de satelliet waarmee eerder ook al fantastische plaatjes zijn vastgelegd. En die foto is vervolgens een dag later weer gedownload door de mensen van Camras met de Dwingeloo radiotelescoop in Drenthe. Hierboven zie je die foto, waarop we op de voorgrond de maan zien, op de achtergrond de aarde (een echte ‘earthrise’) en op de aarde een donkere vlek. Die vlek is de schaduw die de maan op de aarde had, veroorzaakt doordat ‘ie tijdens z’n Nieuwe Maanfase exact tussen de zon en de aarde bevond. Is ‘t geen schitterende foto? Hieronder nog een tweet met een foto op een latere tijdstip genomen, óók schitterend.

Bron: Camras.

ASTRON opent eerste Open Science Hub in Dwingeloo

Het logo van de Open Science Hub “de Melkweg”. Credit: ASTRON.

ASTRON, het Nederlands instituut voor radioastronomie, heeft samen met de Rabobank Het Drentse Land en de gemeente Westerveld de eerste Open Science Hub in Drenthe geopend. Deze is gevestigd in de vroegere bibliotheek van Dwingeloo, aan de Brink. Het thema van deze hub is: de Melkweg. De opening werd gedaan door voormalig astronaut André Kuipers en de Westerveldse burgemeester Jager.

Daniëla Mikkers, projectleider van de Open Science Hub: “Bezoekers kunnen proefjes doen om zelf vast te stellen hoe de Melkweg in elkaar zit. Het is tenslotte dankzij de Dwingeloo telescoop dat we onze plaats binnen ons sterrenstelsel kennen. Ook krijgen bezoekers een idee wat radiogolven nou eigenlijk zijn.” De Open Science Hub zal veel aandacht besteden aan wat radioastronomie is en waarom Nederland er een rijke geschiedenis in heeft. ASTRON en andere kennispartners willen de wereld van wetenschap en techniek dichter bij schoolkinderen en toeristen brengen.

André Kuipers geeft een kindercollege. Credit: ASTRON.

André Kuipers gaf eerst een kindercollege voor de Dwingelse schoolkinderen over zijn ruimte-ervaringen, waarna het tijd was voor de openingshandeling. Na een enthousiast openingswoord van burgemeester Rikus Jager, bekende André Kuipers dat hij eigenlijk nog niet zoveel van radioastronomie weet. Gelukkig kreeg hij hulp van twee handige kinderen die samen met hem, en met wat aanwijzingen van ASTRON adjunct directeur Marco de Vos, de telescoop middels een bijzondere verbinding wisten te richten op het melkwegstelsel Dwingeloo 1. Daar is vervolgens een foto van alle kinderen op de Brink heen gestuurd om te laten weten dat de Open Science Hub “De Melkweg” in Dwingeloo op Aarde vanaf nu is geopend. In principe duurt het 10 miljoen jaar voordat het bericht daar aan komt, maar wie weet wat er onderweg gebeurt, want de kinderen hebben erg hun best gedaan om op te vallen.

De gemeente Westerveld heeft geïnvesteerd in de verbouwing van het pand en is blij met de ontwikkeling naar aanleiding van het initiatief van ASTRON om een Open Science Hub te openen in het centrum van het dorp. Verwacht wordt dat deze educatieve binnenactiviteit naast de lokale en regionale schoolgaande jeugd ook uitermate interessant is voor de vele toeristen die de regio aandoen. De Rabobank Het Drentse Land steunt het initiatief van harte en heeft voor een financiële ondersteuning gezorgd. Vooral het feit dat het naast de publieke, educatieve functie ook bijdraagt aan de ontwikkeling van lokale ondernemers is een bepalende factor geweest in de toekenning. Ook het ondernemersfonds Westerveld steunt dit initiatief van harte met een financiële bijdrage.

André Kuipers bij de opening van de Open Science Hub de Melkweg. Credit: ASTRON.

De Open Science Hub “De Melkweg” is te boeken voor groepen via info@opensciencedrenthe.nl en gaat vanaf 1 juli open voor het grotere publiek. Meer informatie is binnenkort te vinden op www.opensciencedrenthe.nl.

ASTRON is initiatiefnemer van de Stichting Open Science Hubs Drenthe. Deze stichting heeft tot doel om verspreid over Drenthe meerdere van deze hubs op te zetten. Naast Dwingeloo zijn er plannen voor hubs in Exloo, Hoogeveen en Westerbork. In Exloo zal het thema de Oerknal zijn, vanwege het onderzoek met de LOFAR (Low Frequency Array) antennes. Bron: ASTRON.

De achterzijde van de maan én de aarde prachtig vereeuwigd door de Chinese maansatelliet Longjiang-2

Credit: Cees Bassa/Camras

Op 3 februari j.l. werd met de Chinese DSLWP-B / Longjiang-2 satelliet (roepnaam BJ1SN) bovenstaande foto gemaakt. Daarop zijn zowel de maan als de aarde in de verte te zien. Het is voor het eerst dat op een foto de volledige achterzijde van de maan en de aarde samen te zien zijn. Een dag later werd de foto door radio-amateurs van CAMRAS met de historische 25 meter radiotelescoop van Dwingeloo in Drenthe ‘gedownload’. Er zijn twee camera’s aan boord, eentje is door Chinese studenten gebouwd, de ander is van Saoedisch fabrikaat. Bovenstaande foto is gemaakt met de ‘Saudi-camera’ (zie ook de foto hieronder van de DSLWP-B / Longjiang-2 satelliet.

Credit: CNRS

De Chinese 45 kg wegende Longjiang-2 draait sinds 25 mei van vorig jaar rondjes om de maan, meegenomen als ‘piggybag’ met de Chinese Chang’e 4 / Queqiao satelliet, die op 21 mei ’18 werd gelanceerd en die als relay-satelliet tussen de Chang’e 4 lander en rover op de achterzijde van de maan en de aarde fungeert. Bron: CAMRAS.

Amateurs van de Dwingeloo radiotelescoop redden opnieuw een satelliet

Opnieuw is een satelliet gereanimeerd door de stichting CAMRAS in Dwingeloo, de Australische UNSW-EC0 QB50-AU02, een kleine cubesat! “Je zou bijna denken dat het normaal is, maar dat is het zeker niet”, aldus Jan van Muijlwijk van CAMRAS. Vorige week wist de stichting ook al een satelliet tot leven te wekken, een broertje van deze satelliet. “Ze zijn van dezelfde makelij”, aldus van Muijlwijk. CAMRAS gebruikt de oude 25 meter radiotelescoop in Dwingeloo voor het werk. De grote schotel kan krachtige signalen de ruimte insturen.

Onlangs kreeg de stichting een hulpkreet van wetenschappers uit Australië. Twee satellieten waren na hun lancering niet meer te bereiken. “Mogelijk waren de antennes van de satellieten niet goed uitgeklapt, dachten de wetenschappers”, vertelt Van Muijlwijk. Met de schotelantenne in Dwingeloo gaven de vrijwilligers van CAMRAS de satelliet de opdracht om de antenne uit te vouwen en dat lukte.

Een impressie van een satelliet van het QB-50 project. Credit: QB-50 collaboration

Sterk signaal

“Het signaal dat wij uitzenden, is sterker dan dat van de wetenschappers in Australië”, verklaart Van Muijlwijk het succes. De satellieten maken deel uit van het project QB-50. In totaal vijftig satellieten gaan metingen verrichten naar de thermosfeer op 400 kilometer boven de aarde. Een derde satelliet waar geen contact meer mee was, kon door CAMRAS niet gered worden. Van Muijlwijk: “Het is een ander type satelliet. Waarschijnlijk is daar iets anders mee aan de hand.”  In 2013 slaagden de amateurs van CAMRAS er ook al in om een satelliet te redden, de Triton-1 satelliet. Bron: RTV Drenthe.

Radiotelescoop Dwingeloo tien jaar in beheer door zendamateurs van CAMRAS

De Dwingeloo radiotelescoop. Credit: Arie Nouwen


Een ster of maan onderzoeken of simpelweg een plaatje sturen naar de andere kant van de wereld via de maan: het kan bij de radiotelescoop in Dwingeloo. Dit jaar is het precies tien jaar geleden dat vrijwilligers de schotel in handen kregen. Professionals gebruikten de schotel niet meer en dus ging er een nieuwe wereld open voor zendamateurs.

Machtig gevoel

“Deze grote schotel opent echt een window naar de ruimte toe. Je voelt je als mens zo klein, het is echt een machtig gevoel. Je krijgt signaaltjes van de maan. En ook uit de melkweg van andere satellieten”, vertelt Frans de Jong enthousiast. Hij is voorzitter van de stichting Camras, die de telescoop beheert. “Het voelt bijna alsof je iemand van de NASA bent. Ik ben zo gelukkig dat dit zomaar kan in het amateurbereik, echt geweldig.”

Gerenoveerd

Tien jaar geleden kregen de vrijwilligers de schotel. Roestend en al, maar hij is gerenoveerd en een monument geworden. Het onderhoud doen de vrijwilligers zelf.  Vooralsnog is er in Dwingeloo geen contact gelegd met buitenaards leven, maar een fotootje sturen via de maan is niet zo moeilijk. Bijvoorbeeld met zendamateurs elders op de wereld. Wilt u de radiotelescoop bezoeken en een demonstratie bijwonen? Dat kan binnenkort via de website van Camras. De schotel is in de zomer op zondagmiddagen open voor publiek. Bron: RTV Drenthe.

De Landelijke SETI-bijeenkomst 2016 bij ASTRON – een impressie

Afgelopen twee dagen is bij ASTRON, het Nederlands Instituut voor Radiosterrenkunde in Dwingeloo, de landelijke SETI-bijeenkomst 2016 gehouden, de bijeenkomst die ging over de speurtocht naar buitenaards intelligent leven – the search for extraterrestrial intelligence. Het was niet de eerste keer dat dit is georganiseerd, want in 2008 is er al eentje gehouden, al was die anders van opzet. Nu was het een bonte mengeling van Nederlandse en buitenlandse professionele sterrenkundigen, amateur-sterrenkundigen, radio-amateurs en ge

EUCARA-2016 Europese conferentie voor radioastronomie in april in Nederland

De Dwingeloo radiotelescoop. Credit: Harm Munk/Wikipedia.

Op zaterdag 16 en zondag 17 april 2016 organiseert stichting CAMRAS de tweede Europese conferentie over amateur radioastronomie, EUCARA-2016, in Dwingeloo. EUCARA-2016 valt samen met de zestigste verjaardag van de ingebruikname van de Dwingeloo radiotelescoop in 1956. Het is een conferentie voor, maar ook door amateur radioastronomen. In het programma is veel ruimte voor lezingen, demonstraties en posters van de deelnemers aan EUCARA-2016. Wil je jouw werk presenteren dan kun je dit opgeven via de website. Daarnaast biedt EUCARA-2016 rondleidingen, een meetlab, een planetarium en natuurlijk demonstraties van radioastronomie met de Dwingeloo radiotelescoop. Deelname is open voor iedereen. Inschrijven kan tot en met zondag 3 april 2016. De kosten voor deelname zijn €50. Het bedrag is inclusief lunch op zaterdag en zondag, en de rondleidingen. De website voor de conferentie is op www.eucara.nl. Daar kun je meer informatie vinden over het programma, inschrijven als deelnemer en het opgeven van een presentatie. Details over betaling van de kosten voor deelname worden na het ontvangen van de inschrijving toegestuurd. De eerste EUCARA werd gehouden in 2014 bij de Astropeilergroep in Stockert in Duitsland. Bron: CAMRAS/Eucara.

Moonbouncen met leerlingen bij radiotelescoop Dwingeloo

Op 11 september was het een bijzondere dag voor een grote groep leerlingen van basisscholen Ten Darperschool uit Wapse en Singelier uit Diever (gemeente Westerveld)! In het kader van de aftrap van Open Monumentendag werd er een bezoek gebracht aan de prachtig gerestaureerde Radiotelescoop in Dwingeloo die beheerd wordt door de stichting CAMRAS. Op 1 september was er als voorbereiding op de twee betrokken scholen al een presentatie over de Radiotelescoop en radioastronomie gegeven door Barbara de jong, Daniela de Paulis, Jan van Muijlwijk en Ard Hartsuijker.

Het thema van de Open Monumentendag 2015 was Kunst & Ambacht, wat een goede gelegenheid was om de schoolkinderen kennis te laten maken met dit top-100 Rijksmonument door middel van een kunstproject.


Collega radiozendamateurs Nando Pellegrini (I1NDP) uit Itali