31 januari 2023

Gammaflitser GRB221009A was de grootste explosie in het heelal ooit waargenomen

Op 9 oktober 2022, nu precies een week geleden, werd met drie röntgen- en gammasatellieten in de ruimte een gammaflitser ontdekt, een zeer kortdurende stoot van gammastraling afkomstig uit het verre heelal. Op 14 oktober 2022, heel juist gezien, slechts twee dagen geleden, werd de nagloed van de … [Lees meer...]

Gammaflitsen kunnen ook gebruikt worden voor kosmische afstandsbepaling

Gammaflitsen (Engels: Gamma Ray Bursts, GRB's) worden al sinds eind van de jaren zestig waargenomen, kortdurende uitbarstingen van hoogenergetische gammastraling in het heelal. Sterrenkundigen proberen op vele manieren afstanden in het heelal te bepalen, zoals met behulp van type Ia supernovae en … [Lees meer...]

Het lijkt er steeds meer op dat magnetars kunnen ontstaan door botsende neutronensterren

Magnetars zijn zeer compacte objecten, die pakweg de massa van de zon herbergen in een bol met een diameter van zo'n 15 á 20 km - één theelepel van zo'n magnetar zou miljarden ton wegen. In dat opzicht lijken magnetars op neutronensterren, nee sterker nog, het zijn een bijzondere vorm van de … [Lees meer...]

Voor het eerst korte gammaflits waargenomen veroorzaakt door supernova van zware ster

Gammaflitsen (Engels: Gamma Ray Bursts, GRB's) zijn kortdurende uitbarstingen van hoogenergetische gammastraling, waarbij ze in korte tijd meer energie uitspuwen dan de zon in z'n hele leven van tien miljard jaar zal produceren. Ze zijn er in twee categorieën: de korte gammaflitsen (< 2 seconden) … [Lees meer...]

Tussenmaat zwart gat ontdekt door de zwaartekrachtlens van een gammaflits

Zwarte gaten zijn er in diverse groottes, variërend van (vooralsnog hypothetische) mini-zwarte gaten uit de oerknal via stellaire zwarte gaten tot en met de superzware zwarte gaten in de kernen van sterrenstelsels. Tussen de stellaire zwarte gaten (van ca. 5 tot enkele tientallen keren de massa van … [Lees meer...]

Mogelijk is voor het eerst de vorming van een magnetar waargenomen

Het was een fenomenaal krachtige explosie, die in mei 2020 als eerste door NASA's Neil Gehrels Swift Observatorium in de ruimte werd waargenomen. Toen gammaflitser en kilonova GRB 200522A explodeerde kwam er in een halve seconde meer energie vrij dan de zon in z'n gehele leven, dat zo'n tien miljard … [Lees meer...]

Is er een verband tussen gammaflitsers (GRB’s) en snelle radioflitsen (FRB’s)?

Toeval bestaat niet, zeggen ze wel eens. En dat lijkt nou ook op te gaan voor de vraag of er een verband is tussen gammaflitsers (Engels: Gamma Ray-Bursts, GRB's) en snelle radioflitsen (Fast Radio Bursts, FRB's). Gisteravond werd die vraag gesteld tijdens de zeer interessante online versie van … [Lees meer...]

Sterrenkundigen hebben gammaflits met de hoogste energie ooit gemeten waargenomen

Op 14 januari 2019 werd door sterrenkundigen (waaronder Andrew Levan, Radboud Universiteit) een gammaflits waargenomen met de hoogste energie die ooit bij zo'n object is waargenomen. Gammaflitsen of gamma-ray bursts (GRB's) zijn heftige uitbarsting van hoogenergetische gammastraling, die in twee … [Lees meer...]

Ook gammaflitser GRB160821B blijkt een kilonova – een botsing van twee neutronensterren –  te zijn geweest

Op 17 augustus 2017 werd de eerste kilonova ontdekt, een botsing van twee neutronensterren in een sterrenstelsel, ver verwijderd van de aarde. Van die botsing zagen we niet alleen de zwaartekrachtgolven (GW170817, gedetecteerd met LIGO/Virgo), maar ook de elektromagnetische straling van kilonova … [Lees meer...]

Eerste detectie van gepolariseerde radiogolven uit GRB 190114C werpt licht op instortende sterren

Op 14 januari j.l. werd het eerste gepolariseerd licht waargenomen uit een gammastraaluitbarsting GRB 190114C in de richting van het sterrenbeeld Fornax, dat op zeven miljard lichtjaar van ons verwijderd is. Het licht werd ontdekt door NASA's Swift-satelliet. Daaropvolgend onderzoek door de … [Lees meer...]