NASA: Voyager 1 heeft 25 augustus 2012 het zonnestelsel verlaten!

Voyager

Credit: NASA/JPL-CalTech

Het is nu officieel bevestigd door de NASA: op of rond 25 augustus 2012 heeft de 36 jaar oude Voyager 1 sonde het zonnestelsel verlaten. In een verklaring zei John Grunsveld, de chef van het wetenschappelijk team van de Voyager hierover:

Voyager has boldly gone where no probe has gone before, marking one of the most significant technological achievements in the annals of the history of science, and as it enters interstellar space, it adds a new chapter in human scientific dreams and endeavors. Perhaps some future deep-space explorers will catch up with Voyager, our first interstellar envoy, and reflect on how this intrepid spacecraft helped enable their future.

Afgelopen jaar werd door meerdere wetenschappers gezegd dat de Voyager 1 augustus 2012 de heliosfeer van de zon heeft verlaten en dat ‘ie was doorgedrongen tot de interstellaire ruimte, maar telkens werd dat tegengesproken door de NASA. Maar dankzij een enorme uitbarsting van de zon begin dit jaar konden de plasma-instrumenten aan boord van de Voyager tussen 9 april en 22 mei 2013 krachtige oscillaties meten in langs vliegende elektronen. Dankzij die oscillaties kon de plaatselijke elektronendichtheid worden gemeten: 0,08 elektron per cm³, veel meer dan de 0,002 elektronen per cm³ in de heliosfeer. Schattingen van de elektronendichtheid in de interstellaire ruimte zeggen dat daar ongeveer 0,1 elektron per cm³ voorkomt, goed aansluitend bij de meting van Voyager. Het is deze gemeten dichtheid die de wetenschappers van de NASA de doorslag heeft gegeven en waarmee nu bevestigd is dat voor het eerst een door mensen gemaakt instrument het zonnestelsel heeft verlaten. Terugrekenend kwam men uit op de datum van 25 augustus 2012 dat dit gebeurd moet zijn. Toen werd ook door Voyager een duizendvoudige (!) afname gemeten van de hoeveelheid geladen deeltjes van de zon plús een toename van 9% van de kosmische straling. Hieronder een video van de NASA over de historische gebeurtenis, daaronder een infografiek van de op 5 september 1977 gelanceerde Voyager 1, welke op dit moment 18,76 miljard km heeft afgelegd.

Credit: Karl Tate/Space.com

Bron: Space.com + NASA.

Skylon, de revolutionaire raket van de toekomst

Skylon (credit: Reaction Engines)

Bij een conventionele raket gaat bij de lancering een enorm gevaarte omhoog, waarvan maar een krappe 10% in de vorm van een bemande capsule of satelliet uiteindelijk de ruimte bereikt, de rest valt onderweg weer terug naar de aarde als de brandstof op is. In het geval van zo’n capsule komt die na verloop van tijd weer terug naar de aarde met een parachute, die boven land of zee landt. Niet echt een beeld dat overeenkomt met science fiction films, waarin je ze af en aan ziet vliegen van planeten, zonder verlies van 90% van het toestel. Met de Skylon raket – een ontwerp van de Britse ruimtevaartonderneming Reaction Engines – zou dat echter compleet anders kunnen worden. Eigenlijk geen raket, maar meer een ruimtevliegtuig, dat als een echt vliegtuig opstijgt en ook weer daalt en dat na een controlebeurt en volle tank weer opnieuw de lucht in kan gaan. Skylon maakt gebruik van de revolutionaire SABRE raketmotor, waarvoor de Britse regering onlangs 70 miljoen pond beschikbaar heeft gesteld voor de ontwikkeling ervan. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft inmiddels laten weten te overwegen om de Skylon uit te roepen als de Europese raket van de toekomst. Tijd dus voor een interessante infografiek over de Skylon, gemaakt door Ben Gilliland van CosmOnline:

:bron: Bron: CosmOnline.

In 1944 konden ze ook al mooie infografieken maken

Infografieken lijken een recent verschijnsel, bedoeld om op een visueel aantrekkelijke wijze een moeilijk onderwerp begrijpbaar te maken voor het grote publiek. Op de Astroblogs publiceren we met regelmaat prachtige infografieken. Maar ik kwam deze mooie infografiek tegen uit 1944 (!) , een kaart waarop alles van de electromagnetische straling te vinden is, gemaakt door het beroemde Lawrence Livermore lab. Hier de supergrote 10.000 x 6.958 pixelversie ervan.

Credit: Lawrence Livermore National Labs

Toen konden ze er ook al wat van, nietwaar? Bron: It’s OK to be Smart.

Hoe een roterend zwart gat materie uit kan spuwen

Credit: NASA/JPL-Caltech

Regelmatig hebben we hier berichten over zwarte gaten – al of niet de superzware variant ervan in de kernen van sterrenstelsels – die in staat zijn om vanuit hun rotatiepolen in tegenovergestelde richting enorm energieke bundels met materie en straling de ruimte in te stuwen. Vorige week bijvoorbeeld nog het bericht van sterrenkundigen van de Durham Universiteit die een nieuwe methode hadden gevonden om de rotatie van zwarte gaten te meten – de afstand tussen het zwarte gat en de accretieschijf blijkt afhankelijk te zijn van de rotatie van het zwarte gat. Ben Gilliland van CosmOnline heeft een prachtige infografiek gemaakt, waarin hij laat zien hoe zo’n roterend zwart gat met een omringende accretieschijf van invallend materiaal in staat is van die bundels te produceren.

Bron: CosmOnline.

De maanfasen uitgelegd met behulp van ehhhhhh…. Oreo-koekjes

Waar die Oreo-koekjes – twee ronde donkere chocoladekoekjes met daartussen een zachte, zoete, witte vulling – al niet goed voor zijn. Je kunt er mooi de fasen van de maan mee beschrijven en uitleggen – dubbelklikken voor de grote versie:

Credits: Optics Central

Idee voor deze Astroblog kwam van Joachim Baptist via Twitter. Bron: Holykaw.

Een infografiek van alle toekomstige NASA-missies tot 2030

Als je wilt weten hoe het spoorboekje van de NASA er voor de ruimtevaart tot 2030 uit ziet – zowel de bemande als de onbemande ruimtevaart – moet je deze nuttige infografiek van Mashable bekijken – van de september 2013 te lanceren LADEE-missie tot de bemande missie naar Mars in 2030. Gemaakt ter gelegenheid van de 55e verjaardag van de NASA, hieperdepiep hoera!! Dubbelklikken voor de megaversie.

NASA missies tot 2030 (credit: Mashable)

Bron: It’s OK to be Smart.

Aards goud komt van botsende neutronensterren

[Update 22 juli 2013] Ik kwam een prachtige infografiek tegen over de goud producerende neutronensterren van Ben Gilliland op de website CosmOnline. Ik heb de infografiek onderaan afgebeeld. Kijken! Bron: CosmOnline.

Impressie van twee botsende neutronensterren, die GRB 130603B veroorzaken. Credit: Dana Berry, SkyWorks Digital, Inc.

Goud is een mooi, maar vanwege z’n schaarsheid ook duur element, een grondstof waar vele prachtige sieraden van zijn gemaakt. Mocht je toevallig in de nabijheid hebben verkeerd van de gammaflitser genaamd GRB 130603B en mocht je dat ook nog eens hebben overleeft, dan zou je aan goud geen gebrek hebben, want een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Edo Berger (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics)
schat dat bij die gebeurtenis wel tien maanmassa’s aan goud kan zijn geproduceerd – yep, dat zou de goudprijs flink hebben doen kelderen.

Gammaflitsers komen in twee varianten voor: de langdurende, wiens uitbarsting in gammastraling langer dan twee seconde duurt, en de kortdurende, die korter dan twee seconden duren. GRB 130603B was een korte variant, diens door NASA’s Swift satelliet waargenomen uitbarsting duurde minder dan 2/10e van een seconde. Oorzaak van deze variant van gammaflitsers: twee botsende en samensmeltende neutronensterren. Berger’s team bestudeerde GRB 130603B, een gammaflitser 3,9 miljard lichtjaar in een sterrenstelsel ver weg, en ontdekte dat de nagloed anders was dan die van andere gammaflitsers. De nagloed straalde vooral in het infrarood en in dat licht kon men het radioactieve verval zien van talloze zware elementen, zoals goud.

GRB 130603B – een ‘kilonova’

Model van een exploderende kilonova. Credit: B. Mezger.

Berekeningen lieten vervolgens zien dat door de botsing 1/100e van de massa van de zon bij de gammaflits in één keer werd uitgestraald, waarvan een deel in goud. Kijkend naar hoeveel van dergelijke gammaflitsers in het hele heelal voorkomen kon men tenslotte uitrekenen dat alle goud in het heelal bij dit soort extreme gebeurtenissen ontstaan. GRB 130603B is daarom voor Berger’s team de ‘smoking gun’ – het levende bewijs zouden wij zeggen – van botsende neutronensterren als bron van goud.

In optisch licht was de gammaflitsers overigens ook te zien, maar daarin was ‘ie niet al te helder, ook al is de afstand van 3,9 miljard lichtjaar voor een gammaflitsers erg dichtbij. GRB 130603B wordt daarom geen supernova genoemd, maar een kilonova – tsjonge, alweer een nieuwe term. Zo’n kilonova zit qua lichtsterkte tussen een nova en een supernova in: een kilonova straalt pakweg 1000 keer meer energie uit dan een nova, maar 10 tot 100 keer minder dan een supernova. Hier het wetenschappelijke artikel over GRB 130603B, voor de liefhebbers. Hieronder een video, waarin een animatie van de twee samensmeltende neutronensterren te zien is.

Credit: Cosmonline/Ben Gilliland.

Bron: CfA

Gelanceerde Shenzhou-10 brengt drie Chinezen naar Tiangong-1 ruimtestation

Credit: www.news.cn/China Manned Space Engineering

Vanochtend om 11.38 uur Nederlandse tijd is vanaf lanceerplatform Pad 921 van de lanceerbasis Jiuquan in China de Shenzhou-10 capsule door een Lange Mars 2F/G draagraket de ruimte in gebracht. In de capsule zijn drie astronauten, eh… nee kosmonauten, eh… nee taikonauten sorry, Nie Haisheng, Wang Yaping en Zhang Xiaoguang. Die zijn nu onderweg naar het Chinese ruimtestation Tiangon-1. Hier de beelden van de lancering en daaronder een infografiek over de missie van de Shenzhou-10 missie.

Credit: Karl Tate/Space.com

Source SPACE.com: All about our solar system, outer space and exploration

Bron: Universe Today.

Reizen naar Mars vergroot kans op kanker

Credit: NASA

Astronauten die naar Mars gaan, worden onderweg blootgesteld aan zoveel straling dat ze een groter risico op kanker lopen. Dat heeft onderzoek van Amerikaanse wetenschappers uitgewezen. De studie verschijnt vrijdag in het gezaghebbende wetenschapsblad Science.

Tijdens de 1,5 jaar durende reis naar Mars en terug zullen de astronauten worden blootgesteld aan 0,66 sievert aan straling. Dat is 220 keer zo veel als een mens normaal in een jaar te verwerken krijgt. De dosis kan nog eens oplopen wanneer de astronauten eenmaal op het oppervlak van Mars zijn. Bij een blootstelling aan 1 sievert stijgt de kans op kanker met 5 procent. ‘Hier moet op de een of andere manier wat op worden bedacht, voordat mensen maanden of jaren aan een stuk ver de ruimte in kunnen gaan’, zegt onderzoekster Cary Zeitlin.

Tijdens de loopbaan van een astronaut mag zijn of haar risico op kanker met maximaal 3 procent stijgen. Dat is de bovengrens van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. De blootstelling tijdens een Marsreis kan de limiet overschrijden, erkende de organisatie donderdag. Toch zal de NASA blijven uitzoeken of de mens ooit naar Mars kan: ‘We proberen elke puzzel van de natuur op te lossen om onze astronauten veilig te houden, zodat ze het onbekende kunnen verkennen en kunnen terugkeren.’

De astronauten krijgen tijdens de reis naar Mars vooral te maken met zogeheten galactische kosmische straling. De dosis is op zich laag, maar astronauten worden er elke minuut van elke dag aan blootgesteld. Bovendien is de straling erg moeilijk tegen te houden. ‘Zelfs een 30 centimeter dikke wand van aluminium zou weinig veranderen’, aldus Zeitlin. Af en toe zullen de astronauten ook moeten schuilen voor de deeltjes die door zonnevlammen het heelal in worden geslingerd. Het is de eerste keer dat de straling onderweg naar Mars is gemeten. Daarvoor gebruikten de wetenschappers een speciaal instrument in de verkenner Curiosity. Die reisde anderhalf jaar geleden naar Mars. De trip van 560 miljoen kilometer duurde 253 dagen.

Er zijn plannen om in de verre toekomst voet op Mars te zetten. ‘Ik geloof dat we halverwege de jaren 2030 mensen in een baan rond Mars kunnen brengen en ze veilig kunnen laten terugkeren. Een landing zal volgen. En ik verwacht dat ik het nog zal meemaken’, zei de Amerikaanse president Barack Obama in 2010. Probleem is dat er nog geen capsule is ontwikkeld waarin mensen de oversteek kunnen maken. Ook is het nog niet duidelijk of mensen wel zo lang gewichtloos kunnen zijn. Hieronder nog een infografiek over het gevaar van straling voor ruimtereizigers.


Source SPACE.com: All about our solar system, outer space and exploration

Bron: AD.nl

Een infografiek over de Treknology

Credit: Star Trek / CBS Studios

Astroblogger Olaf van Kooten had een kleine week terug een interessant artikel over de Warpmotor uit de Stark Trekserie, waar de NASA momenteel serieus onderzoek naar doet. Willen we echt de interstellaire ruimte in duiken dan zullen we met iets beters aan moeten komen dan met de huidige generatie van raketmotoren, waarbij we er veertig jaar over doen om de rand van het zonnestelsel te bereiken. Tijd dus om een kennis te nemen van deze hoogst interessante infografiek over Treknology!

Credit: Karl Tate/Space.com

Source SPACE.com: All about our solar system, outer space and exploration

Bron: Space.com.