De SpaceX CRS-17 missie die om 8:50 NL’se tijd vandaag op 4 mei gelanceerd is, zie video onder artikel, bevat een bijzondere lading. Het betreft in casu menselijke orgaancellen die aangebracht zijn op zogeheten kleine weefselchips en die op het ISS laboratorium voor 40 dagen in de ruimte zullen verblijven. Dit alles in het kader van het project Tissue Chips in Space Initiave. Het zal geen verrassing zijn dat astronauten in de ruimte fysieke veranderingen ondergaan, het immuunsysteem raakt in de war en ook botontkalking is een veelvoorkomend probleem. Deze veranderingen zijn enigszins vergelijkbaar met het verouderingsproces van de mens hier op aarde. Het is aan het Tissue Chips in Space Initiative om hier nog meer duidelijkheid en inzicht in te krijgen. Lees verder →
Achttien maanden lang werden honderden aardse micro-organismen blootgesteld aan de barre omstandigheden in de ruimte. BIOMEX is de naam van dit ESA/Roskosmos project – BIOlogy and Mars EXperiment – waarin de organismen in verschillende soorten grondsamenstellingen en omgevingscondities werden getest op hun uithoudingsvermogen in de extreme omstandigheden van de ruimte. De kleine organismen waaronder bacteriën, schimmels en alg soorten, werden in containers aan de buitenkant van de Russische Zvezda module geplaatst en na intensieve studie bleek dat velen wisten te overleven. Lees verder →
De simulatie van de anti-rakettest. Credit: M. Langbroek.
Een deel van het puin van de satelliet die vorige week door India werd neergehaald, kan een bedreiging zijn voor het internationale ruimtestation ISS. Volgens ruimtevaartorganisatie NASA zijn stukjes puin in een baan boven het ISS terechtgekomen. India testte vorige week met succes een anti-satellietraket – de ASAT test met de codenaam Mission Shakti. Premier Modi zei trots dat India nu het vierde land ter wereld is dat satellieten kan neerhalen. De VS, Rusland en China konden dat al. Modi zei ook dat het programma puur is bedoeld ter verdediging van India. Bij de NASA zijn ze niet blij. Directeur Jim Bridenstine omschrijft de test als een vreselijke gebeurtenis en noemt het onaanvaardbaar. De satelliet is verbrijzeld in honderden stukjes puin die nu door de ruimte zweven, waarvan er al 60 zijn gedetecteerd die groter dan 10 cm zijn.
Premier Modi vertelt live op de televisie over de succesvolle raketproef Credit: AFP.
Te klein om te volgen
Het Amerikaanse leger houdt objecten in de ruimte die mogelijk een bedreiging kunnen vormen voor het ISS in de gaten. In totaal volgt het zo’n 23.000 objecten. Om ze goed te kunnen waarnemen, moeten ze groter zijn dan 10 centimeter. Een deel van het puin van de satelliet is te klein om goed gevolgd te kunnen worden door de NASA. Volgens Bridenstine zijn er zeker 24 stukjes puin in een baan boven het ISS beland. De kans op een botsing met het internationale ruimtestation is in de afgelopen tien dagen met 44 procent toegenomen. De satelliet die India vorige week neerhaalde, zat op 300 kilometer hoogte. Bridenstine vindt de actie niet passen in de toekomst van de menselijke ruimtevaart. Hij is bang dat meer landen het voorbeeld zullen volgen. Bron: NOS + Sattrackcam Leiden.
Het was me het weekendje wel voor SpaceX en NASA. Zowel enerverend als succesvol, zo becommentarieerden de beide bazen Elon Musk en Jim Bridenstine in een grote persconferentie afgelopen zaterdag 2 maart dit bijzondere weekend waarin de Demo-1 centraal stond. Zij en al hun medewerkers konden toen inmiddels terugkijken op een succesvolle lancering en separatie en toonden zich dan ook zeer tevreden. Er heerste op dat moment nog wel enige nervositeit want de docking manoeuvre moest toen nog plaatsvinden, maar ook deze complexe Demo-1 manoeuvre ging vlekkeloos. Op zondagochtend 3 maart om 11.51 had het ISS de draak bij zijn staart. ISS astronauten konden de capsule al vrij snel openen en inspecteren. Deze zat vol vlucht ‘logging’ data en ook de Ripley pop droeg veel sensoren, al deze verzamelde data zal komende tijd geanalyseerd worden om zo de ingenieurs een nog beter inzicht te geven in de Dragon 2 en verbeteringen te kunnen aanbrengen voor de aanstaande Dragon bemande vlucht deze zomer. Lees verder →
Het aanmeren van de Dragon Crew aan het Internationale Ruimtestation is om 11.51 Nederlandse tijd gelukt. Hierbij de live video verbinding. Het aanmeren stond op 3 maart om 3.30 lokale tijd gepland. Ook NASA TV zendt het live uit. En de draak is bij zijn staart gepakt ruim 2,5 uur later. De ISS astronauten zullen de capsule van binnen inspecteren. Lees verder →
ESA heeft in het kader van het CleanSpace programma vorig jaar op het ISS een RemoveDEBRIS ruimtesonde door astronauten laten installeren dat een viertal experimenten uitvoert om ruimtepuin op te vangen en te vernietigen zodat het geen gevaar meer oplevert voor de omgeving. Op 8 februari j.l. heeft de RemoveDEBRIS met succes een harpoen in een doelobject geboord i.c. een paneel van een satelliet. Lees verder →
Goed nieuws voor alle huidige en toekomstige ruimtereizigers, en indirect ook voor de achterblijvers op Aarde. Bij een nieuw microben onderzoek naar welke effecten de besloten omgeving van een ruimtestation op bacteriën kan hebben uitgevoerd door een team van de Northwestern Universiteit te Chicago o.l.v. Ryan Blaustein is ontdekt dat, ondanks de barre omstandigheden die er in het ISS heersen waaronder microzwaartekracht en straling, de bacteriën zich niet gaan muteren in gevaarlijke, antibiotische resistente superbacteriën. De microben die terechtgekomen zijn in het ISS muteren wel maar alleen om zichzelf in leven trachten te houden in deze voor de micro-organismen barre en stressvolle omgeving die zo anders is dan de behaaglijke warme huid van dier of mens of water- en voedingsrijke aardegrond. Lees verder →
De eerste testvlucht van de Dragon 2 capsule van SpaceX, Demo-1 is opnieuw verschoven, nu naar februari. De testvlucht stond gepland op 7 januari, toen 17 januari en zal nu niet eerder dan in februari plaatsvinden, dit werd 10 januari j.l. door NASA meegedeeld. De testvlucht dient als een ‘dress-rehearsal’ of generale repetitie voor de Demo-2 dat een bemande vlucht zal zijn. De Dragon Capsule is gedeeltelijk herbruikbaar wat aanzienlijk in de kosten scheelt. SpaceX schat dat er ongeveer 10 vluchten gemaakt kunnen worden zonder dat de capsule een complete make-over moet ondergaan. Lees verder →
Sterrenkundigen van het MIT hebben door waarnemingen met twee instrumenten aan boord van het internationale ruimtestation ISS waargenomen dat een zwart gat z’n corona krimpt als gevolg van de toevoer van overvloedige hoeveelheden materie van een nabije ster. Op 11 maart 2018 werd het zwarte gat ontdekt en wel met de Monitor of All-sky X-ray Image (MAXI) detector, verbonden aan de Japanse Experiment Module van het ISS. Het zwarte gat kreeg de naam MAXI J1820+070 en het is bijna 10.000 lichtjaar van de aarde verwijderd. Met MAXI werd een enorme toename van de hoeveelheid röntgenstraling waargenomen en al gauw was MAXI J1820+070 wel zes keer zo helder als de bekende Krabnevel. Met een ander instrument, ook aan boord van het ISS, kon men de waarnemingen bevestigen – de Neutron star Interior Composition Explorer (NICER). Vandaag verschijnt in Nature een artikel over de waarnemingen.
Credit: D. Wilkins/Stanford
De sterrenkundigen konden in de röntgenstraling van MAXI J1820+070 echo’s waarnemen, periodiek elkaar afwisselende pulsen van laag-energieke fotonen en hoog-energieke fotonen. Men denkt dat die laag-energieke fotonen afkomstig zijn van de accretieschijf rondom het zwarte gat en de hoog-energieke fotonen van de corona, een halo van hete elektronen rondom het binnenste deel van de accretieschijf (zie afbeelding hierboven). De uitbarsting van röntgenstraling was een gevolg van de aanvoer van materie, gas en stof van een ster nabij het zwarte gat. Als de materie in de buurt van het zwarte gat komt wordt het tot miljoenen graden verhit en dan gaat het röntgenstraling uitzenden.
Credit: ; D. Denisenko et al.
Gedurende een maand nam men een afname van de lengte van de pulsen waar, wijzend op een afname van de afstand tussen de accretieschijf en de corona. Eén van de twee was duidelijk aan het krimpen. Vraag was alleen welke, de schijf of corona. Op basis van waarnemingen aan de ‘ijzerlijn’, een emissielijn uitgezonden door ijzeratomen in de accretieschijf, kon men vaststellen dat het niet de accretieschijf was die kromp. Het moest de corona dus wel zijn. In die maand bleek de corona van 100 km doorsnede gekrompen te zijn tot slechts 10 km.
Lichtecho’s bij zwarte gaten waren tot nu toe alleen waargenomen bij superzware zwarte gaten, die miljarden keren de massa van de zon heeft. De echo’s bij een stellair zwart gat als MAXI J1820+070 zijn daarom een primeur. Door waarnemingen als deze wil men meer te weten komen over wat er precies gebeurt met een zwart gat dat veel materiaal aangevoerd krijgt en dan men name over de afwisseling van de ‘harde fase’, als de corona harde röntgenstraling uitzend, en de ‘zachte fase’, als de accretieschijf zachtere, minder energierijke röntgenstraling uitzendt. Bron: MIT.
Weten jullie het nog van dat gaatje in de Sojoez MS-09 capsule, die aan het internationale ruimtestation ISS verbonden was en waar op 29 augustus een lek werd ontdekt, veroorzaakt door een klein gaatje van 2 mm groot in één van de wanden van de capsule? In eerste instantie was de verklaring dat het gaatje was veroorzaakt door de inslag van een klein stukje ruimtesteen, een meteoroïde. Maar direct al waren er geruchten dat het gaatje mensenwerk was, al of niet met opzet gedaan. De Sojoez capsule is nog steeds gekoppeld aan het ISS en op 12 december is de buitenkant tijdens een ruimtewandeling geïnspecteerd door twee kosmonauten, de Russen Sergei Prokopyev en Oleg Kononenko (zie de foto hierboven).
Het gaatje in de Sojoez module. Credit: NASA.
Prokopyev keerde vorige week samen met Alexander Gerst weer terug naar aarde en nu heeft ‘ie volgens Associated Press verklaard dat het gaatje van binnenuit moet zijn geboord. Tijdens de ruimtewandeling moesten de twee kosmonauten gedeeltelijk het beschermende ruimteschild van de Sojoez weghalen om bij het gaatje te kunnen komen. Op basis van dat onderzoek komt hij tot de conclusie dat het géén inslag van een meteoroïde kan zijn geweest, maar dat het van binnenuit geboord is. Prokopyev ontkent dat een kosmonaut of astronaut dat zou hebben gedaan. Dat kan dus niet anders betekenen dan dat het gaatje al op aarde is gemaakt, al of niet met opzet door iemand. En dan is de grote vraag natuurlijk door wie. Wordt vervolgd. Bron: Gizmodo.
