Sterrenkundigen ontdekken planeet die heter is dan de meeste sterren

Impressie van KELT-9b en z’n ster. Credit: Robert Hurt, NASA/JPL-Caltech

Sterrenkundigen van de Ohio State University en Vanderbilt University in de VS hebben een exoplaneet ontdekt die aan z’n dagzijde, de kant die naar z’n moederster toe gericht is, met een temperatuur van 4600 K (!) heter is dan de meeste sterren. Met die temperatuur is KELT-9b, zoals de op Jupiter lijkende planeet heet, maar 1200 K koeler dan het oppervlak van de zon. De ontdekking wordt deze week bekendgemaakt op de 230e bijeenkomst van de American Astronomical Society (AAS) in Austin, Texas. Het is door de extreme ultraviolette straling van de ster, KELT-9 (650 lichtjaar van ons vandaan) dat de atmosfeer van KELT-9b wordt verhit en sterk wordt opgeblazen. KELT-9b staat slechts 5 miljoen km van de ster vandaan en hij draait er in slechts 1,5 dag omheen. KELT-9 is twee keer zo groot en heet als de zon. Door de getijdewerking is altijd dezelfde kant van de planeet naar de ster gericht en daarom is het aan die ‘zonzijde’ heet, zó heet dat moleculen zoals water, kooldioxide en methaan zich er niet kunnen vormen. Men denkt dat de ster binnen een miljard jaar uit zal zetten en een rode reus zal worden, hetgeen het einde zal betekenen van KELT-9b.

De ster en z’n planeet zijn genoemd naar KELT, de “Kilodegree Extremely Little Telescope“, een telescoop die door de genoemde universiteiten ontwikkeld is met ‘off-the-shelf technology’ en die qua hardware slechts € 67.000 kostte, een koopje. Er zijn twee van die KELT-telescopen en met de KELT-North telescope op het Winer Observatorium in Arizona in de VS werden KELT-9 en z’n planeet ontdekt. Hieronder een video over de extreem hete exoplaneet.

Bron: Ohio State University.

Exoplaneet ontdekt met spotgoedkope en “extreem kleine” telescoop

Impressie van Kelt-6b door Lexington, KY-based artist Erin Plew of Queen of Arts LLC. Credit: Vanderbilt University

Wie zegt dat je voor het ontdekken van exoplaneten een peperdure (ruimte-)telescoop nodig hebt? Een team van wetenschappers heeft een hete exoplaneet ontdekt met behulp van de Kilodegree Extremely Little Telescope, feitelijk weinig meer dan een autonoom opererende digitale camera. KELT speurt voortdurend de hemel af naar sterren die periodiek van helderheid veranderen  – een aanwijzing dat er een planeet omheen moet draaien. Nu is het raak: me de spotgoedkope KELT is een exoplaneet ontdekt op een afstand van 700 lichtjaar van de aarde,  in de richting van het sterrenbeeld Haar van Berenices. De planeet gaat door het leven als KELT-6b en is een zogenaamde “hete Jupiter” – een gasplaneet dat op korte afstand rond z’n moederster draait. De planeet KELT-6b is ongeveer even groot als Saturnus en draait in slechts 7,8 dagen rondom de ster KELT-6. Dat betekent dat een “jaar” op die planeet slechts iets langer dan een week duurt. De planeet is ontdekt doordat deze gedurende z’n omloop voor het oppervlak van z’n moederster langstrekt (althans, vanaf de aarde gezien). Dit is dezelfde techniek die gebruikt is door de (inmiddels bijna defecte) Kepler-ruimtetelescoop. Vervolgwaarnemingen die verricht zijn met de krachtige Keck-telescoop hebben uitgewezen dat KELT-6b bijzonder arm is aan elementen zwaarder dan waterstof en helium. In dit opzicht lijkt de planeet veel op de (uitvoerig bestudeerde) “metaalarme” exoplaneet HD 209458b, ook wel Osiris genoemd. Bron: EurekAlert! .