MESSENGER ‘zag’ meteoriet inslaan op Mercurius

Credit: Jacek Zmarz

Het inslaan van meteorieten op de maan hebben we al heel vaak gezien, onlangs zelfs drie inslagen kort na elkaar. Maar nu blijkt dat NASA’s MESSENGER (MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry and Ranging) er ook eentje zag inslaan en wel op de planeet Mercurius. Het gebeurde op 21 december 2013, dus ruim acht jaar geleden, maar het is nu pas naar voren gekomen na onderzoek van de gearchiveerde gegevens van MESSENGER. Uit die gegevens blijkt dat MESSENGER’s Fast Imaging Plasma Spectrometer (FIPS) die dag een grote hoeveelheid natrium en silicium ionen, deel uitmakend van de stroom deeltjes van de zonnewind. Jamie Jasinski (Jet Propulsion Laboratory) en z’n team konden traceren dat al die deeltjes een zelfde snelheid hadden en dezelfde kant uitgingen. Duidelijk was dat ze niet afkomstig waren van de zon, maar dat ze van Mercurius afkomstig waren.

Het oppervlak van Mercurius is bezaaid met inslagkraters van meteorieten. Credit: NASA/Johns Hopkins APL/Carnegie Institution of Washington

Er moet die dag een pluim vanaf het oppervlak van Mercurius zijn opgestegen, die reikte tot ruim 5000 km hoogte en die bestond uit natrium en silicium. Die deeltjes waren in eerste instantie electrisch neutraal, maar toen ze in de ruimte in reactie kwamen met de fotonen van de zon werden het ionen, electrisch geladen deeltjes. Men denkt dat die pluim het gevolg was van de inslag van een meteoriet op Mercurius. Heel groot moet die niet zijn geweest (slechts 90 cm doorsnede naar schatting), maar omdat Mercurius slechts een zeer ijle exosfeer heeft kon die pluim ongehinderd zulke hoogten bereiken. Bron: Phys.org.

Mercurius is tektonisch actief en nog altijd aan het krimpen

Nieuwe foto’s die zijn gemaakt door NASA’s MESSENGER ruimtesonde hebben uitgewezen dat Mercurius een tektonisch actieve planeet is, net als de aarde. Op de foto’s zijn namelijk nieuwe breukhellingen te zien, die van een recente datum lijken te zijn. Dit soort breukhellingen zijn plotselinge verhogingen in het landschap die aan kliffen doen denken. Grote, oude breukhellingen zijn al langer bekend en vormen bewijs dat de korst van de planeet Mercurius in het verleden moet zijn gekrompen. Nu heeft men nieuwe breukhellingen aangetroffen, die veel kleiner zijn dan de oudere exemplaren: een paar kilometer lang en enkele tientallen meters hoog. Dit soort kleine structuren zouden snel moeten verweren als gevolg van inslagen van micrometeorieten. Dat betekent dat de nieuwe exemplaren van een recente datum moeten zijn. De conclusie luidt dan ook dat de korst van Mercurius nog steeds aan het samentrekken is als gevolg van het afkoelen van de nog altijd hete buitenkern van de planeet. Dit maakt Mercurius naast de aarde de enige tektonisch actieve planeet in het zonnestelsel. Overigens worden dergelijke breukhellingen ook op de maan aangetroffen, wat betekent dat onze naaste kosmische buur eveneens aan het krimpen is!

Bron: Planetary Science Institute

Oppervlak Mercurius is donker door grafiet van inslagen

De 52 km grote Degaskrater op Mercurius (credit: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington)

Wetenschappers vragen zich al lang af waarom Mercurius, de binnenste planeet van ons zonnestelsel, zo’n donker oppervlak heeft. Nee, niet roepen dat ‘ie zwart geblakerd is door de zon, dat telt niet mee. 🙂 Onderzoek door de

MESSENGER’s missie bij Mercurius in een notedop

Credits: Author: Dr. Tony Phillips | Production editor: Dr. Tony Phillips | Credit: Science@NASA

Gisteravond om 21.26 uur en 2 seconden Nederlandse tijd (zie de afbeelding hierboven) is er met een daverende knal een eind gekomen aan de succesvolle missie van de Amerikaanse MESSENGER, de sonde die sinds maart 2011 om de planeet Mercurius vloog. Tijd om de balans op te maken en te kijken wat de MESSENGER – een afkorting van een vreselijke naam, de MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry, and Ranging – allemaal uitgespookt heeft bij de binnenste planeet van ons zonnestelsel. MESSENGER’s missie in een notedop:

  • We wisten van minder dan de helft van Mercurius hoe z’n oppervlakte er uit zag, via foto’s die de Mariner 10 in de jaren zeventig nam. Dankzij MESSENGER hebben we nu een compleet beeld van het oppervlak, véél gedetailleerder dan wat de Mariner 10 in beeld had gebracht. in totaal nam de op 3 augustus 2004 gelanceerde MESSENGER 255.858 foto’s van Mercurius (zie ook de infografiek onderaan).

    Credits: Author: Dr. Tony Phillips | Production editor: Dr. Tony Phillips | Credit: Science@NASA

    Uit de foto’s komt naar voren dat Mercurius ook vulkanische activiteit heeft gekend, welke niet alleen veroorzaakt werd door grote inslagen, maar ook door eigen geologische activiteit.

  • Je zou denken dat op Mercurius – zoals gezegd de planeet het dichtste bij de zon – geen water voorkomt. Overdag kan het er bij de evenaar maar liefst 427 °C worden, ’s nachts koelt het af tot -173 °C. Maar wat bleek: op de bodem van sommige kraters bij de polen van Mercurius ligt waterijs! – MESSENGER kon ’t zelfs fotograferen. De reden van de aanwezigheid van dat ijs ondanks de hitte is simpel: de bodem van die kraters komt nooit in het zonlicht en daarom is het er altijd steenkoud.
  • Mercurius blijkt te krimpen! Uit de gegevens komt naar voren dat Mercurius in de laatste vier miljard jaar zo’n 14 kilometer gekrompen is. De kern van Mercurius vormt maar liefst 60 á 70% van de totale massa van de planeet en omdat de kern afkoelt leidt dat tot krimp, waardoor aan het oppervlak allerlei heuvelruggen, rillen en bergkammen zijn ontstaan, op dezelfde manier waarop een tafelkleed gaat plooien wanneer je twee delen naar elkaar toe schuift.
  • Mercurius heeft een actief magnetisch veld..Tot Mariner 10 dat magnetische veld ontdekte wist men dat alleen de aarde een magnetisch veld heeft, aangedreven door de dynamo van de ijzeren kern. Van de kern van Mercurius dachten wetenschappers dat die al flink afgekoeld moest zijn en dat het magnetisch veld een soort van overblijfsel moest zijn. De MESSENGER heeft echter laten zien dat het veld geproduceerd wordt door een nog steeds werkende dynamo in het midden van de planeet. Hieronder een vergelijking van de inwendige structuur van de aarde en Mercurius.
  • Tenslotte de staart van Mercurius. Yep, Mercurius blijkt een staart te hebben. Niet eentje die je zo met een verrekijker of telescoop kunt zien, maar het is er wel degelijk eentje. Het is een staart van ijle gassen van o.a. waterstof, helium, natrium en calcium, pakweg twee miljoen km lang, die weg worden gekaatst van het oppervlak door de sterke zonnewind.

Tenslotte hieronder nog een infografiek over de missie van de MESSENGER.

Credits: Author: Dr. Tony Phillips | Production editor: Dr. Tony Phillips | Credit: Science@NASA

Bron: NASA.

Met een crash op Mercurius is een einde gekomen aan MESSENGER’s missie

Credit: NASA

Vanavond om 21.26 uur Nederlandse tijd is de Amerikaanse ruimteverkenner MESSENGER gecrasht op het oppervlak van de planeet Mercurius en daarmee is er een einde gekomen aan diens wetenschappelijke missie, welke maart 2011 startte. Toen kwam de MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry, and Ranging, zoals de volledige naam van de verkenner luidt, in een baan om Mercurius terecht, de binnenste planeet van ons zonnestelsel. Aan de succesvolle missie, waarbij veel gegevens werden verzameld over het oppervlak, de geologie en magnetosfeer van Mercurius, hetgeen tot nieuwe inzichten heeft geleid, kwam een einde door brandstofgebrek. Met een snelheid van 14.000 km/uur sloeg de 508 kg wegende sonde te pletter op Mercurius en naar verwachting veroorzaakte dat een inslagkrater met een diameter van 16 meter. De inslag was niet vanaf de aarde te zien, omdat ‘ie plaatsvond aan de kant van Mercurius die van ons af stond. Om 21.40 uur kon NASA’s Deep Space Network (DSN) station in Goldstone, Californië, bevestigen dat geen signaal meer werd vernomen van de MESSENGER. Hieronder de tweet waarmee de NASA het nieuws over de crash van de MESSENGER bekend maakte.

Bron: NASA.

Missie ruimtesonde MESSENGER nogmaals verlengd

De Amerikaanse ruimtesonde MESSENGER heeft weer wat extra tijd gekregen. Zijn vloeibare brandstof is al een tijdje op, waardoor hij langzaam naar het oppervlak van de planeet Mercurius spiraalt. Maar door het drukgas in zijn brandstoftanks te laten ontsnappen, wordt dat proces vertraagd.

Zonder dit trucje zou de ruimtesonde eind maart al te pletter zijn geslagen op de planeet. Op 18 maart jl. lukte het echter om hem zo veel extra snelheid te geven, dat het laagste punt van zijn omloopbaan werd verhoogd van 12 naar 34 kilometer.

Inmiddels was die kleinste afstand alweer afgenomen tot 5,5 kilometer. Een nieuwe stoot drukgas heeft daar nu 27,5 kilometer van gemaakt. Op tweede paasdag volgt nog zo

Mercurius is minder ‘doods’ dan gedacht

Het oppervlak van de kleine, binnenste planeet Mercurius vertoont sporen van recente geologische activiteit. Op de 46ste Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas, presenteerde onderzoekers van de Amerikaanse planeetverkenner MESSENGER vandaag nieuwe resultaten die onlangs zijn verkregen, toen de ruimtesonde in een extra lage omloopbaan rond Mercurius werd gebracht.

Detailfoto’s van eerder ontdekte ‘holtes’ (hollows) op het oppervlak bevestigen het beeld dat die zijn ontstaan door verdamping of sublimatie van vluchtig materiaal. Tevens blijkt dat ze jonger zijn dan de jongste inslagkraters op Mercurius.

Ook kleine heuvelruggen op de planeet blijken geologisch jong te zijn. Ze ontstaan doordat Mercurius in de loop van de tijd is afgekoeld en ingeklonken. Sommige breuklijnen zouden misschien nog steeds actief kunnen zijn.

Tijdens de low-altitude campaign

Drukgas verlengt missie ruimtesonde MESSENGER

De ruimtesonde MESSENGER, die al bijna vier jaar om Mercurius cirkelt, krijgt uitstel van executie. Omdat de vloeibare brandstof van de sonde bijna op is, zou deze eind maart 2015 te pletter slaan op het oppervlak van de planeet. Maar technici hebben nu een manier bedacht om het drukgas in zijn raketaandrijving te gebruiken om hem nog wat langer in bedrijf te houden. Het drukgas, helium, dient normaal gesproken om de brandstoftanks onder druk te zetten. Maar als de brandstof op is, is het drukgas ook niet meer nodig. En door het te laten ontsnappen, kan het worden gebruikt om de ruimtesonde nog een klein zetje te geven. Erg effici