31 januari 2023

De kop van de Lamantijnnevel spuwt harde röntgenstraling uit

Onderzoek met ESA's röntgenruimtesatelliet XMM-Newton heeft recent duidelijk gemaakt dat vanuit de 'kop van de Lamantijnnevel' harde röntgenstraling (tot ∼30 KeV) komt, hetgeen laat zien dat die kop een soort natuurlijke deeltjesversneller is. Eerst heette die nevel W50, nummer 50 in de Westerhout … [Lees meer...]

Of we sterke röntgenbronnen zien op aarde hangt er vanaf hoe we er tegenaan kijken

Er is een categorie van sterke röntgenbronnen in het heelal die 'ultraluminous X-ray sources' worden genoemd, afgekort de ULX'en - wij spreken van ultralumineuze röntgenbronnen. Een object behoort pas tot deze categorie als 'ie in röntgenstraling minstens een miljoen keer zoveel energie uitstraalt … [Lees meer...]

Gaswolk knippert synchroon met zwart gat 100 lichtjaar verderop

Sterrenkundigen hebben in het sterrenbeeld Arend (Aquila) een gaswolk ontdekt die in gammastraling synchroon blijkt te 'knipperen' met een ver verwijderd zwart gat. Beiden pulseren in hetzelfde ritme, maar het is nog niet bekend hoe de twee objecten, die 100 lichtjaar van elkaar verwijderd zijn, … [Lees meer...]

Antimaterie aangetroffen bij microquasar

Het Europese INTEGRAL observatorium heeft bij de microquasar V404 Cygni ((V404 Cygni staat op een afstand van 8000 lichtjaar, in de richting van het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus). De microquasar bestaat uit een zwart gat van 12 zonnemassa's en een begeleidende ster die vergelijkbaar is met de zon.)) … [Lees meer...]

Krachtige zwart gat-microquasar in M83 ontdekt

Sterrenkundigen hebben in het nabije spiraalsterrenstelsel M83 - het 'zuidelijke Windmolenstelsel' in het sterrenbeeld Waterslang (Hydra) - een stellair zwart gat ontdekt dat maar liefst 100 keer zo zwaar als de zon is en dat wel miljoenen keren zoveel straling uitzendt. Het gaat om het zwarte gat … [Lees meer...]

Microquasar SS 433 bron van de gigantische Lamantijnnevel

Eerst heette 'ie W50, nummer 50 in de Westerhout Catalogus, de lijst van allerlei radiobronnen aan de hemel, opgesteld in 1958 door de Nederlandse sterrenkundige Gart Westerhout. Maar omdat 'ie op een Lamantijn lijkt, een variant van de zeekoe die in Florida voorkomt, wordt W50 sinds kort de … [Lees meer...]

Chandra ziet microquasar bellen blazen

Met behulp van NASA's röntgen-ruimtetelescoop Chandra hebben sterrenkundigen in het sterrenstelsel NGC 7793, gelegen in het sterrenbeeld Beeldhouwer (Sculptor), een zogenaamde microquasar ontdekt die naar twee kanten enorme hoogenergetische gasbellen uitblaast. Zo'n microquasar is niets anders dan … [Lees meer...]

Mysterieuze radiostraling waargenomen uit M82

M82 is het welbekende actieve sterrenstelsel in het sterrenbeeld Grote Beer, dankbaar object voor menig amateur-astronoom om te bekijken of fotograferen. Mei vorig jaar verscheen er in de loop van enkele dagen een nieuwe radiobron in M82 en diens lichtkracht in radiolicht is sindsdien vrijwel … [Lees meer...]

Fermi ziet gamma-uitbarsting bij een micro-quasar

Sinds 1963 kennen we de quasars (quasi-stellar radio source), sterrenstelsels wiens actieve kern - aangedreven door supermassieve zwarte gaten - door hun enorme afstand in optische telescopen op een ster lijkt. Microquasars zijn de lichte variant ervan en ze zijn nog niet zo heel lang bekend. Net … [Lees meer...]