Vulkanisme op exoplaneet kan wijzen op plaattektoniek en mogelijk leven

chile-volcano

Credit: Wikimedia Commons.

Master-studenten aan de University of Washington in Seattle hebben voorgerekend dat zware explosieve vulkaanuitbarstingen op aardeachtige exoplaneten zoveel materiaal in de dampkring kunnen blazen dat er spectroscopische ‘vingerafdrukken’ waarneembaar moeten zijn tijdens planeetovergangen, wanneer de planeet vanaf de aarde gezien voor zijn moederster langs beweegt. In het vakblad Astrobiology beschrijven ze hoe op die manier ontdekt zou kunnen worden of er op aardeachtige planeten grootschalige vulkanische activiteit voorkomt. Dat zou kunnen wijzen op plaattektoniek zoals op aarde. Algemeen wordt aangenomen dat het voortbestaan van leven op aarde op z’n minst vergemakkelijkt is door het proces van plaattektoniek, waarbij materiaal wordt uitgewisseld tussen mantel en dampkring, en er een kooldioxidekringloop op gang komt die een planeet gedurende lange tijd leefbaar kan houden. Als het mogelijk is om via de atmosferische sporen van vulkanisme aan te tonen dat er op een verre planeet plaattektoniek voorkomt, zou dat een manier zijn om exoplaneten te identificeren waar het loont om gericht te gaan zoeken naar de aanwezigheid van leven, aldus de studenten. Bron: Astronomie.nl.

Jupitermaan Europa lijkt geologisch gezien op de aarde

In dit gebied zou zich volgens de onderzoekers een subductiezone moeten bevinden. Credit: NASA/Nature/McMillan Publishers

Uit metingen die zijn verricht door de Galileo-ruimtesonde (1995-2003) is gebleken dat het oppervlak van de Jupitermaan Europa verdeeld is in afzonderlijke platen – net als bij de aarde. Europa is iets kleiner dan onze maan en heeft één van de jongste oppervlakken in het zonnestelsel – een teken dat de korst van Europa heel snel gerecycled wordt.Door goed te kijken naar de foto’s hebben wetenschappers een gebied ontdekt waarin een stuk oppervlak “verdwijnt” langs de grens tussen twee ijsplaten – vermoedelijk het gevolg van de ene ijsplaat die onder de andere duikt. Iets soortgelijks gebeurd ook op aarde, in de buurt van zogenaamde subductie-zones. Hier duikt de ene plaat onder de andere, om vervolgens in het binnenste van de aarde te worden vernietigd (lees: gesmolten). Op andere plaatsen wordt dan weer nieuwe aardkorst aangemaakt, zodat het totale oppervlak van de aarde gelijk blijft.

Plaattektoniek op aarde: subductiezones.

Schijnbaar gebeurd op Europa iets soortgelijks en dat betekent dat chemische stoffen, voedingsstoffen en mogelijk ook levende wezens vanuit de ondergrondse oceaan van Europa aan het oppervlak terecht kunnen komen. Volgens de onderzoekers lijk het erop dat “de ijskorst van Europa een breekbare en mobiele bovenlaag heeft, die drijft boven een convectielaag van warmer ijs”. Dat betekent dat Europa, naast de aarde, de enige bekende wereld is met plaattektoniek. Bron: Nature.