17 januari 2022

Kosmische ‘spin’ ontdekt van een zich vormende witte dwerg vlakbij een jonge pulsar

Sterrenkundigen hebben met de 4,1 meter SOAR telescoop in Chili een binair systeem ontdekt waarbij één ster, die bezig is om te transformeren tot een witte dwerg, op korte afstand draait om een milliseconde pulsar, een zeer snel roterende neutronenster. Dergelijke systemen van zeer snel om elkaar … [Lees meer...]

Pulsars leveren aanwijzingen op voor bestaan van kosmische achtergrond van zwaartekrachtgolven

De International Pulsar Timing Array (IPTA) heeft deze week zijn Data Release 2 (DR2) gepubliceerd en de uitkomst daarvan is dat met behulp van reeksen pulsars aanwijzingen zijn gevonden voor het bestaan van een kosmische achtergrond van zwaartekrachtgolven. Dát zwaartekrachtgolven bestaan weten we … [Lees meer...]

Dertig jaar geleden werd het artikel gepubliceerd over de eerste twee ontdekte exoplaneten, Poltergeist en Phobetor

Op 9 januari 1992, afgelopen zondag precies dertig jaar geleden, werd het artikel A planetary system around the millisecond pulsar PSR1257 + 12 van de sterrenkundigen Wolszczan en Frail in Nature gepubliceerd - hierboven een screenshot ervan. In dat artikel stelde het tweetal dat ze met de 305-m … [Lees meer...]

Test die 16 jaar duurde bewijst opnieuw Einstein’s Algemene Relativiteitstheorie

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Michael Kramer (Max-Planck-Institute for Radio Astronomy in Bonn, Duitsland) heeft met een zeer nauwkeurige test, die maar liefst 16 jaar (!) duurde, de Algemene Relativiteitstheorie van Albert Einstein bewezen. Met de ART wordt de … [Lees meer...]

Eerste meting van zowel massa als spin van een middelbaar zwart gat

Sterrenkundigen hebben een fatale ontmoeting tussen een onfortuinlijke ster en een middelzwaar zwart gat bestudeerd. De röntgenflits die daaruit voortkwam geeft ze voor het eerst zowel de massa als de draaisnelheid van een middelzwaar zwart gat. Hoewel zwarte gaten en peuters weinig gemeen lijken te … [Lees meer...]

Radiosterrenkundige en Nobelprijswinnaar Antony Hewish (1924-2021) overleden

Op 13 september j.l. is Antony Hewish (1924-2021) op 97-jarige leeftijd overleden, de radiosterrenkundige die in 1974 samen met Martin Ryle de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen ontving. Hewish kreeg die prijs voor zijn 'beslissende bijdrage bij de ontdekking van pulsars', al was dat eigenlijk … [Lees meer...]

Mysterieus astronomisch signaal gedetecteerd afkomstig uit het centrum van de Melkweg

Astronomen hebben een bijzondere radiobron gedetecteerd afkomstig uit het centrum van de Melkweg. Het signaal lijkt zich in een willekeurig patroon te herhalen en kan vooralsnog niet toegekend worden aan enig ander bekend astronomisch object als pulsars of magnetars. Het astronomisch team o.l.v. … [Lees meer...]

Astronomen meten zwaarste bekende neutronenster met telescoop op ISS

De materie in het binnenste van neutronensterren (ster-lijken met een gigantische dichtheid) is minder goed samen te drukken dan eerder werd gedacht. Een mondiaal samenwerkingsverband, geleid door onder anderen Anna Watts van de Universiteit van Amsterdam, komt tot die conclusie nadat ze met NASA’s … [Lees meer...]

Vroegste ‘storm’ van een zwart gat in het heelal waargenomen met ALMA

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) radiotelescoop in Chili een 'storm' gezien veroorzaakt door een superzwaar zwart gat, een gigantische uitstoot van hoogenergetische wind. Opmerkelijk: de kosmische storm woedde al 13,1 miljard jaar geleden, … [Lees meer...]

Voor het eerst is een bewegend superzwaar zwart gat ontdekt

In alle sterrenstelsels bevindt zich in de kern een superzwaar zwart gat en hét kenmerk van al die zwarte gaten is dat ze stilstaan ten opzichte van het omgevende sterrenstelsel (even afgezien van de eigen rotatie van het zwarte gat). Het hele sterrenstelsel draait om het zwarte gat, zoals ons … [Lees meer...]