Jonge sterrenkundigen vragen aandacht voor satellietvervuiling en ruimtepuin

Drie jonge, gepromoveerde astronomen die elkaar in Nederland hebben ontmoet, vragen aandacht voor lichtvervuilende satellietnetwerken en ruimtepuin. Ze hebben een website gemaakt met een interactieve infographic en zeven downloadbare posters. Hun campagne gaat vooraf aan de wereldwijde Satcon2-conferentie van half juli waar sterrenkundigen en satellietbouwers discussiëren over manieren om de storende invloed van satellieten te verminderen.

Drie van de zeven downloadbare posters van Protect our Skies. Credit: Frantseva, Saladino, Japelj

Particuliere telecommunicatiebedrijven zoals Starlink lanceren in rap tempo satellieten om zo bijvoorbeeld internet op ontoegankelijke plaatsten mogelijk te maken. Starlink heeft inmiddels een netwerk van meer dan 1600 satellieten rond de aarde en een vergunning voor 12.000. Amazon wil ook satellieten lanceren en China heeft ook plannen. Geschat wordt dat er binnen tien jaar tussen 50.000 en 100.000 nieuwe satellieten rond de aarde draaien. Dat is twintig keer zo veel als nu.

Met de campagne Protect our skies vragen drie jonge, gepromoveerde sterrenkundigen aandacht voor de schadelijke gevolgen van de satellietnetwerken. Het gaat om Kateryna Frantseva, sterrenkundige aan de Rijksuniversiteit Groningen, Jure Japelj (voorheen Universiteit van Amsterdam, nu freelance wetenschapscommunicator) en Martha Irene Saladino (voorheen Radboud Universiteit, nu wetenschapscommunicator aan de Universidad Diego Portales in Chili).

De astronomen maken zich zorgen over de negatieve gevolgen van de satellieten voor het astronomisch onderzoek. De satellieten verstoren de gevoelige waarnemingen van sterrenkundigen en gooien roet in het eten bij astrofotografen. Bedrijven lanceren inmiddels satellieten die minder licht weerkaatsen, maar dat is tot nu toe nog niet goed genoeg. Daarnaast wordt de kans op botsingen in de ruimte steeds groter. Daardoor kunnen weersatellieten uitvallen en navigatiesystemen en mobiele telefoons slechter werken.

Volgens de astronomen moeten er twee soorten regels komen. De eerste set regels gaat over hoe de satellieten eruitzien en dat ze bijvoorbeeld geen zonlicht reflecteren. De tweede set regels behandelt het verantwoordelijk omgaan met satellieten en ruimtepuin. Satellietbedrijven zouden bijvoorbeeld de banen van hun satellieten kunnen doorgeven aan sterrenkundigen zodat zij op tijd hun gevoelige camera’s kunnen wegdraaien. En bedrijven of landen die satellieten de lucht in schieten, moeten ook zorgen dat ze weer netjes worden opgeruimd. Bron: RUG.

Ruimtevaart start-up LeoLabs traceert ruimtepuin en satellieten

LeoLabs, een ruimtevaart start-up uit Silicon Valley gespecialiseerd in het in kaart brengen van objecten, sondes en ruimtepuin, in de lage aarde baan (Low Earth Orbit of LEO), kondigde afgelopen 26 juli aan rond de 13 miljoen US dollar opgehaald te hebben voor nieuwe investeringen die met name buiten de Verenigde Staten gedaan zullen worden. Lees verder

China’s inspanningen inzake ruimtepuin, regelgeving en concrete maatregelen, waaronder in de ruimte gepositioneerde lasers

Hieronder een terugblik op ruimtepuin en recht in het algemeen en China’s inspanningen inzake alsook enkele concrete maatregelen waaronder China’s voorstel van in de ruimte gepositioneerde lasers, een monitor systeem en registratie. Lees verder

Europese conferentie over ruimtepuin half april in Duitsland

Credit: ESA

De zevende European Conference on Space Debris vindt plaats van 18 tot en met 21 april. De conferentie over ruimtepuin en het terugdringen daarvan wordt gehouden bij ESA’s Space Operations Centre in het Duitse Darmstadt. De European Space Conference biedt een uniek forum waar vooraanstaande wetenschappers, ingenieurs, managers, academici, industrieleiders en beleidsmakers uit alle ruimtevaartlanden met elkaar in gesprek gaan.

Ruimtepuin

Credit: ESA

Vandaag de dag zweven er zo’n 750.000 objecten van 1 centimeter of groter in een baan om de aarde. Met gemiddelde snelheden tot 40.000 km/h kan zo’n klein stukje ruimtepuin een ravage aanrichten bij een botsing met een satelliet. Een inslag is vergelijkbaar met die van een exploderende handgranaat. Ongeveer 18.000 van deze stukken ruimtepuin zijn groot genoeg om te volgen met krachtige beveiligingssystemen. Wetenschappers van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA gebruiken die verzamelde data om botsingen te voorkomen.

Wanneer stukken ruimtepuin met elkaar in botsing komen, veroorzaken ze weer nieuwe, kleinere stukken puin die een gevaar voor onze satellieten kunnen vormen. Deskundigen geloven dat zulke botsingen nu al plaatsvinden en stellen tegenmaatregelen voor om het probleem de kop in te drukken.

De conferentie

De zevende editie van de European Conference on Space Debris is de grootste bijeenkomst in zijn soort. De conferentie wordt geopend door ESA-directeur Jan Woerner en NASA’s voormalige ruimtepuin-onderzoeker Donald Kessler. Tijdens de conferentie zullen sprekers ingaan op actuele onderwerpen zoals vermijdingssystemen, nieuwe concepten voor verwijdering van ruimtepuin en de uitrol van een groot stelsel van nieuwe telecommunicatiesatellieten. Bron: ESO.

Heldere meteoor gezien boven delen VS

In een video die op 17 december vrijgegeven werd door ruimteorganistie NASA is te zien hoe een meteoor aan een snelheid van 46.670 kilometer per uur op de aarde afstevent.

NASA kreeg verschillende meldingen binnen van een brandende vuurbal boven de staat Georgia. Met het vrijgeven van de video bevestigt NASA dat het om een meteoor ging die in de atmosfeer terechtkwam.Het exemplaar moet minstens 65 kilo gewogen hebben en is wellicht opgebrand. “Het is mogelijk dat deeltjes van het object ingeslaan zijn op de aarde als meteorieten”, zei Bill Cooke van de NASA Meteoroid Environments Office.
Achteraf is gebleken dat het vermoedelijk om het

Satelliet vangen met nylon net (test)

Het experiment werd een week lang uitgevoerd bij het National Research Council of Canada op de luchthaven van Ottawa (Canada) in februari 2015, inclusief twee dagen parabolische vluchten met het Falcon 20 vliegtuig.

Gewichtloos testen van het net
Tussen de twee onderzoekers wordt een nylon net afgeschoten uit een persluchtpistool. Het vangt de kleinere versie van de satelliet. In de video zie je het eerst in real time, daarna in vertraagde high-speed HD beelden. De beelden zullen gebruikt worden om computersimulaties te voltooien en voor het verder ontwikkelen van full-sized netten om ruimtepuin te verwijderen. Waarschijnlijk gaat het al in gebruik bij ESA’s e.DeOrbit

ESA

Ruimteschroot is een groeiend probleem voor de ruimtevaart

Het bestaat uit rondvliegende onderdelen van satellieten of raketten maar ook afgedankte kunstmanen. Door de enorme snelheid van het afval, kunnen zelfs kleine metaaldeeltjes al schade veroorzaken aan satellieten.

Er is nog nooit een ongeluk gebeurd met ruimteafval tijdens ruimtewandelingen van astronauten, maar volgens kenners wordt dat gevaar steeds groter. Wie is er aansprakelijk bij een botsing in de ruimte? Wettelijk is er nog maar weinig geregeld en dat moet anders; omdat ruimtereizen maar ook telefonie, internet en andere satellietnavigatie op aarde erdoor in gevaar kunnen komen.

Eén van de methodes om ruimteschroot te gaan aanpakken is met een soort visnet van dyneema. Het prototype zal ongeveer 50×50 meter worden. Vóór het eind van dit jaar hoopt de ESA een beslissing te nemen welke methode ze gaan gebruiken.
De ISS heeft vier camera’s aan de buitenkant gemonteerd waardoor het voor de liefhebber mogelijk is om de aarde te bekijken.

NPO,AVRO, TROS

Internationale ruimtestation ISS uitgeweken voor ruimtepuin

Het ISS moest uitwijken

Het Internationale Ruimtestation ISS moest vannacht een uitwijkmanoeuvre maken om het risico op een botsing met ruimteafval te verkleinen. Brokstukken van een Japanse satelliet kwamen anders te dicht in de buurt van het ruimtestation. Om 05.22 uur Nederlandse tijd werd het ISS in een andere baan om de aarde gebracht. Om 10.31 uur nadert het ruimtestation de brokstukken van een Japanse satelliet het dichtst. Onbekend is hoe groot het puin is en op welke afstand het ISS passeert. Het ruimtestation wordt alleen in een andere baan om de aarde gebracht als de kans op een inslag groter is dan 1 op 10.000. Er zijn momenteel drie astronauten aan boord, een Rus, een Amerikaan en een Japanner.

ISS-astronauten moesten schuilen voor stuk ruimtepuin

Credit: NASA

De zes astronauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS – waaronder onze landgenoot André Kuipers – moesten vanmorgen onverwacht schuilen in de Sojoez-capsule, die aan het ISS verbonden is, omdat er dreiging was van een naderend stuk ruimtepuin. Dat stuk puin was afkomstig van de Russische Cosmos 2251 communicatiesatelliet, die februari 2009 in botsing kwam met z’n Amerikaanse collega Iridium 33. Om het ISS is een veiligheidszone ingesteld, in de vorm van een denkbeeldige pizzadoos: 0,75 km onder en boven het ISS, 25 km naar de zijkanten groot. De NASA kwam er pas laat achter dat het ruimtepuin om ongeveer half acht vanochtend binnen 14,8 km van het ISS zou passeren, dus binnen de veiligheidszone. Het was te laat om de stuurraketten van het ISS te starten en naar een hogere baan te manoeuvreren – de gebruikelijke aanpak bij dit soort situaties – en dus besloot men de astronauten te laten schuilen in de Sojoez. Om 07.38 uur en 33 seconden bleek het ruimtepuin het ISS op veilig afstand te hebben gepasseerd en konden de astronauten weer terugkeren naar het ISS. Bron: Space.com.

ISS moet uitwijken voor ruimteschroot

Het ISS moet uitwijken voor ruimteschroot. Credit: NASA

Het internationale ruimtestation ISS met de Nederlandse astronaut André Kuipers aan boord, voert vandaag een manoeuvre uit om ruimteschroot te ontwijken. Er vliegt een stuk van een oude satelliet richting het ISS, afkomstig van de botsing tussen de Russische satelliet Cosmos 2251 en z’n Amerikaanse collega Iridium 33 in februari 2009. Om een botsing van het ISS met dat puin te vermijden, worden de motoren van de Zvezda-module korte tijd aangezet. Het stuk ruimteschroot heeft een doorsnee van slechts 10 centimeter, maar kan een ravage aanrichten. Om het ISS is een veiligheidszone ingesteld, in de vorm van een denkbeeldige pizzadoos: 0,75 km onder en boven het ISS, 25 km naar de zijkanten groot. Komt een stuk puin binnen die doos dan wordt uitgeweken naar veiliger oord. Vorig jaar juni moest de bemanning van het ISS zich halsoverkop terugtrekken in de twee Sojoez-capsules. Toen vloog een stuk ruimteschroot rakelings langs het ruimtestation. De uitwijkmanoeuvre van vandaag heeft een bijkomend voordeel. Het station had toch een zetje nodig om weer in een hogere baan om de Aarde te komen. Door die ‘reboost’ komt het ISS in de goede positie voor de koppeling met een Russisch Progress-vrachtschip met voorraden later deze maand. De uitwijkmanoeuvre van vandaag begint om 17.10 uur Nederlandse tijd. Saillant detail: het is de dertiende keer dat het station moet uitwijken voor ruimtepuin, en die vindt toevallig ook nog plaats op vrijdag de dertiende. 😈 Bron: NOS + Universe Today.