Livestream lancering Chinese Shenzhou 13-missie [update]

[update; om 18:23 NL’se tijd was er liftoff voor de Shenzhou 13. Godspeed!] De lancering van de bemande Shenzhou 13-missie staat vandaag 15 oktober gepland om 18:23 NL’se tijd. (12:23 EDT) vanaf het Jiuquan Satellite Center in de Gobi-woestijn. Deze missie gaat  zes maanden duren. De bemanning bestaat uit Zhai Zhigang, Wang Yaping en Ye Guangfu. Het trio is de back-up bemanning van de Shenzhou 12-missie. Zhai, voormalig gevechtspiloot, is commandant van de missie, en was de eerste Chinese astronaut die een ruimtewandeling maakte, dit deed hij tijdens de Shenzhou 7-missie in 2008. Voor de 41-jarige Ye Guangfu, ook voormalig gevechtspiloot, is het zijn eerste vlucht. Wang Yaping is de tweede Chinese vrouw in de ruimte en nu de eerste vrouwelijke astronaut die het Tianhe-ruimtestation gaat bezoeken. Wang was lid van de Shenzhou 10-missie in 2013 en gaf een educatieve lezing vanuit de ruimte. De Shenzhou zal bovenop een Lange Mars 2F-raket gelanceerd worden vanaf Jiuquan Satellite Launch Center in de Gobi-woestijn. De reis gaat naar de kernmodule van het toekomstig Chinese ruimtestation Tiangong (hemels paleis) 2. Lin Xiqiang, adjunct-directeur van het Nationale Chinese ruimteagentschap, het CNSA, deelde op de persconferentie gisteren mee dat de lancering live te kijken is via het China Central Television-netwerk, vanaf 14:25 NL’se tijd, zie ook de stream hieronder. De Shenzhou 13 wordt gelanceerd op het moment dat de in een baan om de aarde draaiende Tianhe-module over de lanceerplaats in Jiuquan gaat, waardoor het ruimteschip ongeveer acht uur later Tianhe kan inhalen en aanmeren. Zie hier meer op AB op de lancering van de Shenzhou 12.

Artistieke impressie van het Chinese modulaire ruimtestation – Foto: CMSEO

Belangrijke missiedoelen voor Shenzhou 13 zijn het testen van technologieën voor de montage en constructie van het ruimtestation, dat in 2022 nog twee modules zal ontvangen. Men test o.a. de overplaatsing van een module van de ene dockingport naar de andere, m.b.v. handmatige bediening van Tianhe’s robotarm. Het onbemande ruimtevaartuig Tianzhou 2, dat voorraden leverde voor Shenzhou 12, zal worden gebruikt als testobject. Twee tot drie extravehicular activiteiten (EVA’s), of ruimtewandelingen, zijn ook gepland tijdens de Shenzhou 13-missie. Het belangrijkste doel is om een ??adapter te installeren waarmee de grote arm van Tianhe kan worden aangesloten op een andere, kleinere arm die op een toekomstige module zal komen. Ook worden medische, woon- en werkondersteuningstechnologieën uitgebreidt geïnspecteerd en zullen er wetenschappelijke experimenten uitgevoerd worden op gebieden als ruimtegeneeskunde en microzwaartekrachtfysica. Shenzhou 13 zal aanmeren in de nadirhaven van Tianhe, die naar de aarde is gericht. Dit betekent dat het ruimteschip een radiale of ‘R-bar’ rendez-vous moet maken om dicht bij de module te komen en Tianhe nadert vanuit een richting loodrecht op de aarde, in plaats van langs de lijn van Tianhe’s vliegroute zoals bij meer routinematige aanlegmanoeuvres. Zhai, 55, keert na 13 jaar terug naar de ruimte. “Namens onze bemanning en mezelf gesproken, heb ik er alle vertrouwen in om de Shenzhou 13-missie te voltooien,” sprak hij op de persconferentie gisteren die plaatsvond op Jiuquan. Op de vraag of Wang Yaping opnieuw een live college zou geven vanuit een baan om de aarde voor studenten in China, bevestigde de vice-Lin Xiqiang, vice-president van het CNSA, dat outreach-activiteiten zouden deel uitmaken van de Shenzhou 13-missie. Space.com/CNSA/CMSA

Video; Chinese taikonauten installeren robotarm op tweede ruimtewandeling bij de Tianhe

Twee Chinese taikonauten, Nie Haisheng en Liu Boming hebben gisteren een tweede ruimtewandeling gemaakt buiten de Tianhe kernmodule. Het tweetal installeerde een robotarm. Het was de tweede ruimtewandeling dit jaar bij Tianhe, maar de derde EVA (‘extra-vehicular activity) in totaal voor China. De eerste EVA ooit voor China werd uitgevoerd op de Shenzhou-7 missie in 2008. Het derde teamlid van de Shenzhou-12 missie, Tang Hongbo, bleef binnen in het station ter assistentie. De robotarm dient o.a. voor assemblage van de nieuwe elementen, voor de installatie van een panorama videocamera en een toolkit aan de buitenkant van het ruimtestation. De bemande Shenzhou-12 bracht in juni j.l. de drie taikonauten naar het Tianhe.  Op 4 juli j.l. vond de eerste ruimtewandeling plaats bij de Tianhe.

Tianzhou 1 (r) en Tiangong 2 credits: CSNA

Het Chinese ruimtestationproject heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’ (‘hemels paleis’).  De 18-meter lange Tianhe ‘harmonie der hemelen’ kernmodule is op 29 april j.l. gelanceerd voor het Tiangong-2. Tiangong-2 zal bestaan uit drie hoofdcomponenten – een kernmodule die is bevestigd aan twee ruimtelaboratoria – met een gecombineerd gewicht van bijna 70 ton. De Tianzhou-2 cargomodule was het eerste constructie-element dat aan Tianhe werd gevoegd. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en het doel is eind 2022 klaar te zijn met de bouw. Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt. Aan het ‘Tiangong Orbital Station’ zullen in 2022 nog twee grote ruimtelaboratoria worden toegevoegd en twee robotvrachtvluchten worden uitgevoerd om de bouw van het Chinese ruimtestation voort te zetten. Naar verwachting zal het station eind volgend jaar volledig operationeel zijn. De levensduur van het ruimtestation wordt geschat op 15 jaar. Bronnen: China Space Daily/Xinhua/NasaSpaceFlight

China lanceert drie taikonauten naar het Tianhe ruimtestation

China heeft vannacht de Shenzhou-12 missie gelanceerd. Het is China’s eerste bemande ruimtevlucht in vijf jaar. De drie taikonauten aan boord heten Nie Haisheng (56), Liu Boming (54) en Tang Hongbo (45). De lancering werd uitgevoerd vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in het noordwesten van China. Voor de lancering werd een Lange Mars 2F-draagraket gebruikt. De drie astronauten of ook ’taikonauten’ (lett. ‘ruimtevaarders ’taikong’ is ruimte) gaan naar de Tianhe-kernmodule van China’s nieuwe ruimtestation. Nie Haisheng is met 56 jaar de oudste Chinesee taikonaut ooit die naar de ruimte gaat.

Shenzhou 12 op LM-2F roll-out op 9 juni j.l. Credits; China News/ CC

Taikonaut Nie heeft twee keer eerder gevlogen, op de Shenzhou-6-missie in 2005 en Shenzhou-10 in 2013. Liu (54) vloog op Shenzhou-7 in 2008 en Tang is een rookie, het is zijn eerste ruimtevlucht. De meest recente Chinese bemande ruimtevlucht, Shenzhou-11, werd gelanceerd in oktober 2016. Die missie bracht een drietal taikonauten naar het Tiangong-2, een prototype voorloper van het nieuwe station, voor een verblijf van een maand. De Shenzhou-12-bemanning daarentegen zal drie maanden aan boord van Tianhe doorbrengen. De 18 meter lange Tianhe ‘harmonie der hemelen’ kernmodule is recent, op 29 april j.l. gelanceerd, vanaf Wenchang. En hoewel de module minder dan twee maanden in de lucht is, heeft Tianhe al een vrachtmissie op bezoek gehad, het Tianzhou-2. De module leverde 6,6 ton aan voorraad voor de kernmodule. Shenzhou-12 is de derde van 11 missies die nodig zijn om de bouw van China’s nieuwe ruimtestation te voltooien. Twee van die vluchten zullen extra modules bevatten, die aan weerszijden van de centrale Tianhe zullen aansluiten. Er zullen ook nog drie robotvrachtmissies en nog drie bemande vluchten plaatsvinden tijdens de constructiefase, die naar verwachting eind 2022 zal zijn afgerond. De Shenzhou-12-bemanning zal een reeks reparatie- en onderhoudsactiviteiten uitvoeren tijdens hun drie maanden aan boord van de Tianhe, ook een record (Shenzhou-11 duurde 30 dagen).  Het ruimtestationprogramma van China heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en een woon- en servicemodule, plus dockingpunt bevatten. Credits: Space Video, Space.com

 

China lanceert kernmodule Tianhe voor het toekomstig ruimtestation

De kernmodule ‘Tianhe Core Module’ van het toekomstig Chinese ruimtestation is met een Lange Mars 5B-raket naar een aardebaan gelanceerd. Vannacht, op 29 april om 05:23 NL’se tijd, vertrok de module vanaf het Wenchang Spacecraft Launch Center op het eiland Hainan. De module is 18 meter lang en heet Tianhe ofwel ‘harmonie der hemelen’. Het is het eerste element van de constructie voor het ruimtestation, er zullen nog twee elementen bij worden gevoegd. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en het doel is eind 2022 klaar te zijn met de bouw. Het ruimtestationprogramma van China heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’. De kernmodule Tianhe bevat een woon- en servicemodule, en een dockingpunt. Tianhe zal al vrij snel in de aankomende weken bezocht worden door een Chinees cargoschip en in juni zal er een driekoppige bemanning naar het station gaan. Lees verder

In een notendop: China’s ruimtevaart ambities 2020-2045

Een Mars sonde in 2020, een asteroïde missie in 2022, een Jupiter missie in 2029, een herbruikbare raket vijf jaar later, en als klap op de Chinese vuurpijl een nucleair aangedreven Space shuttle. Het meerjarenplan van China’s ruimtevaartbeleid 2020-2045 is hoogst ambitieus. Deze te behalen mijlpalen in de Chinese ruimtevaart zijn vorig jaar uiteengezet door het China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC, Peking) en het Chinese ruimtevaartagentschap CNSA.

Lees verder

Chinese taikonauten vannacht gelanceerd voor hun Shenzhou-11 missie

De lancering van de Shenzhou-11. Credit: Xinhua.

Vannacht 01.30 uur Nederlandse tijd zijn de twee Chinese taikonauten [1]de Chinese benaming voor astronauten. Russen gebruiken de term kosmonauten en de Indiërs vyomanauten. Jing Haipeng en Chen Dong met hun Shenzhou-11 capsule de ruimte in gebracht en zijn ze op weg naar het tweede Chinese ruimtestation Tiangong-2. De capsule werd vanaf lanceerplatform 921 van het Jiuquan lanceercomplex in de Gobiwoestijn de ruimte in geschoten met behulp van een Lange Mars 2F/G (Y11) draagraket. Tien minuten na de lancering koppelde de capsule los van de bovenste rakettrap en werden de zonnepanelen uitgeklapt. Het is de zesde bemande ruimtemissie voor China en met een duur van dertig dagen de langste missie ooit in de ruimte voor het land. Haipeng en Dong gaan de Shenzhou-11 woensdag koppelen aan de Tiangong-2, één van de kritische operaties van de missie, en ze gaan daar testen doen, onder andere medische testen – de Tiangong-2 is als laboratorium ingericht. Ze zullen daarbij kijken of het station geschikt is voor een langer verblijf in de ruimte. De experimenten worden ook gezien als een eerste stap naar een missie naar Mars, de Rode Planeet waar ze ook in de Verenigde Staten (SpaceX en NASA) en Nederland (Mars One) plannen voor hebben. Hieronder beelden van de lancering –

Bron: NASA Spaceflight + NOS.

References[+]

References
1 de Chinese benaming voor astronauten. Russen gebruiken de term kosmonauten en de Indiërs vyomanauten.

China begint vannacht aan z’n langste ruimtemissie ooit

Jing Haipeng (links) en Chen Dong. Credit: EPA

China bereidt zich voor op zijn langste missie in de ruimte tot nu toe. Komende nacht om 01.30 uur Nederlandse tijd zullen vanaf lanceerplatform 921 van het Jiuquan ruimtevaartcomplex in de Gobiwoestijn twee astronauten beginnen aan een missie van 33 dagen. Het wordt de eerste bemande Chinese ruimtevlucht sinds 2013.  De 49-jarige Jing Haipeng en de 37-jarige Chen Dong worden in hun Shenzhou 11-ruimtevaartuig in een baan om de aarde gebracht, voortgestuwd met een Lange Mars 2F/G (Y11) raket. Na twee dagen moeten ze aankomen bij het nieuwe Chinese ruimtestation, Tiangong 2, dat sinds vorige maand om de aarde cirkelt. Het koppelen van de Shenzhou aan de Tiangong is het voornaamste doel van deze missie.

De Shenzhou-11 is klaar voor de lancering vannacht.

Tiangong betekent ‘hemels paleis’. De astronauten zullen testen of het station geschikt is voor een langer verblijf in de ruimte. Ook doen ze wetenschappelijke en medische experimenten. Voor Jing is het zijn derde vlucht in de ruimte. Hij deed mee aan eerdere missies in 2008 en 2012. Jing viert in de ruimte zijn 50ste verjaardag. Voor Chen wordt het zijn debuut buiten de dampkring. Hij is wel een zeer ervaren piloot.

Tiangong 2 is de opvolger van de Tiangong 1, het ruimtestation dat van 2011 tot begin dit jaar dienst deed. Dat station valt nu langzaam terug naar de aarde. De Chinezen verwachten dat het grootste deel in de dampkring zal verbranden, maar het is niet onmogelijk dat brokstukken eind volgend jaar op aarde zullen vallen.

Impressie van het Tiangong 2 ruimtestation

ISS met pensioen

Het doel van de Chinezen is om uiteindelijk een ruimtestation te bouwen dat permanent bemand is en zo de positie van het ISS kan overnemen. Dat internationale ruimtestation gaat over een jaar of acht ‘met pensioen’ en de Amerikanen hebben geen plannen voor een nieuw station. Naar verluidt leren Europese astronauten om zich voor te bereiden op een missie in een Chinees ruimtestation al Chinees.
China heeft de laatste tijd enorm ge

Eerste module Chinees ruimtestation Tiangong-1 gelanceerd

Vanmiddag om 15.16 uur Nederlandse tijd is vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in het noordwesten van China met behulp van een Lange Mars 2F draagraket de eerste module van het Chinese ruimtestation Tiangong-1 gelanceerd. De onbemande module is succesvol in een baan om de aarde gebracht en zal later dit jaar worden uitgebreid met een andere module. Daarna zullen diverse capsules aan de Tiangong-1 gekoppeld worden: eerst eind dit jaar de onbemande Shenzhou-8, vervolgens volgend jaar de Shenzhou-9 met drie ’taikonauten’ – Chinese ruimtevaarders – aan boord en tenslotte volgt nog een reis met de Shenzhou-10, die twee mannelijke taikonauten én de eerste Chinese vrouw in de ruimte zal brengen. Als die weer huiswaarts zijn gekeerd zal de Tiangong-1 terugvallen naar de aarde en verbranden in de atmosfeer. Hier de beelden van de lancering:

Bron: Space.com.

Chinees ruimtestation Tiangong-1 (‘Hemels Paleis’) klaar voor lancering

Impressie van Tiangong-1 (l). Rechts een naderende Shenzhou-capsule. Credit: CMSE.

Hij staat al helemaal in de startblokken van het Jiuquan Lanceercentrum in de chinese provincie Gansu, de Tiangong-1, Mandarijn Chinees voor ‘Hemels Paleis’. Gedragen door een Lange Mars-2F/G raket moet de 8 ton zware Tiangong-1 deze week worden gelanceerd. Het ‘lanceervenster’ is vandaag begonnen en loopt door tot en met vrijdag 30 september. Met de lancering zal China de derde natie zijn die zelfstandig een ruimtestation omhoog brengen, na de Verenigde Staten (Skylab) en Rusland (MIR). Ja, je hebt ook het ISS, vijftig keer zo zwaar als de Tiangong-1, maar da’s het product van een internationale samenwerking. Een echt ruimtestation zal de Tiangon-1 overigens niet zijn, want daar is het te klein voor. Het is meer vergelijkbaar met een ruimtelab, zoals SpaceLab dat ooit met de Space Shuttle meereisde. De bedoeling is dat de Tiangon-1 twee jaar in een baan om de aarde zal draaien en dat later dit jaar de onbemande Shenzhou-8 automatisch zal vastkoppelen. Volgend jaar zal de Shenzhou-9 met drie ’taikonauten’ aan boord afreizen naar het station en daar zullen de Chinese ruimtevaarders tussen de 10 tot 20 dagen leven en experimenten uitvoeren. Tenslotte volgt nog een reis met de Shenzhou-10, dit keer twee mannelijke taikonauten én de eerste Chinese vrouw in de ruimte. Als die weer huiswaarts zijn gekeerd zal de Tiangong-1 terugvallen naar de aarde en verbranden in de atmosfeer – eh… dat hopen we tenminste. China is ook al bezig aan de opvolgers van de Tiangon-1, de versies -2 en -3, welke ongeveer 60 á 70 ton zwaar zullen worden, á la de MIR. Hieronder een foto van de Lange Mars-2F raket met bovenin verborgen het Hemelse Paleis, startklaar om gelanceerd te worden.

Credit: CMSE.

Bron: NRC-handelsblad, 27 september 2011 + Universe Today.