Het zijn zware tijden voor de verschillende toestellen op Mars. Behalve de Marslander Phoenix, die door de NASA is opgegeven, maakt ook de Marsrover Spirit moeilijke tijden door. Er is een flinke stofstorm gaande, die er voor zorgt dat er stof op de zonnepanelen valt (zie foto hierboven) en daardoor  is de energieproductie van de batterijen teruggelopen tot 89 watt-uren. Zo laag is die productie nog nooit geweest, zelfs vorig jaar niet toen Spirit en tweeling-rover Opportunity maanden last hadden van een zware stofstorm. Het is ook veel minder dan wat de Spirit nodig heeft om te kunnen functioneren. Technici zijn nu bezig om de Spirit te laten overleven door enkele verwarmingen uit te zetten ^[1]Onder andere de verwarming van de miniature thermal emission spectrometer, een wetenschappelijk instrument. net zoals men dat afgelopen weken met de Phoenix probeerde. Hiermee wil men voorkomen dat de Spirit in de zogenaamde Automated fault protection geraakt, de toestand waarin ook Phoenix belandde.  Als dat gebeurt heeft de NASA weinig invloed meer op de rover. Het enige positieve nieuws is dat men verwacht dat de komende dagen het weer in de buurt van Spirit zal opknappen. De vraag is echter of het niet te laat is. Niet voor niets dat Emily Lakdawalla van de Planetary Society schreef: Hold on, Spirit — please don’t let two missions end in one month! Bron: NASA/JPL.

Ik had vandaag een hele sloot visite over de vloer (verjaardag van vrouwlief en één van m’n dochters). Vele borrelpraat (o.a. de nodige roddels over de Rabobank) plus borrels (hips) later eindelijk tijd een kort blogje te schrijven. De Marsrover Spirit, die zich iets ten zuiden van de evenaar van Mars bevindt, is vanuit de ruimte gefotografeerd door de Mars Reconnaissance Orbiter. Het tafereeltje dateert alweer van 24 juni 2008 en we zien Spirit aan de rand van het plateau genaamd Home Plate. Foto’s met meer pixels zijn hier te vinden. Bron: Tom’s Astroblog.

De Marsrover Spirit heeft in de krater Gusev restanten gevonden van iets wat in het verleden heel erg moet hebben geleken op een heetwaterbron, zoals die op Aarde voorkomen in bijvoorbeeld het beroemde Yellowstonepark. Het gaat om afzettingen van bijna zuivere silicaten ^[1]zogenaamde opaline silicaten SiO₂, >90%., die de Spirit zag met behulp van z’n Miniature Thermal Emission Spectrometer (Mini-TES). Over de ontdekking verschijnt vandaag een artikel in het Amerikaanse vakblad Science van een groep sterrenkundigen onder leiding van Steven Squyres (Cornell Universiteit, VS). Heetwaterbronnen op Aarde hebben vaak een nauwe link met aanwezig bacterieël leven. Sommige bacteriën kunnen erg goed gedijen onder de extreme omstandigheden die daar heersen. Of de gevonden afzetting op Home Plate, zoals het centrale gedeelte van de Gusev Krater heet, ook restanten heeft van microbacterieël leven is niet bekend, maar dat zal in vervolgonderzoek uiteraard de aandacht krijgen ^[2]Kan de Phoenix niet naast de Spirit landen? 🙂 . In eerste instantie dacht men dat de silicatenafzettingen op Mars vooral een overblijfsel waren van de zogenaamde fumarolen ^[3]Op Aarde kennen we die als openingen in de aardkorst, vaak in de nabijheid van vulkanen of in vulkanisch actieve gebieden, waar warme tot zeer hete zure gassen en dampen uit ontsnappen., maar op dit moment worden zowel de heetwaterbronnen als de fumarolen als mogelijke oorzaak beschouwd. Bron: Arizona State Universiteit.

Vorig jaar zomer werden de Marsrovers Spirit en Opportunity geplaagd door een maanden durende stofstorm op Mars. Met name Spirit blijkt daar nog steeds erg veel last van te hebben. Zoals je op de foto kunt zien zijn de zonnepanelen van de Spirit bedekt met een dikke laag stof. Links de panelen zoals ze er op dit moment uitzien (zie hier voor een detailfoto), rechts zoals ze er ‘schoon’ uitzien. Je begrijpt dat door die dikke laag stof de zonnepanelen weinig zonlicht om kunnen zetten in electriciteit. Naar schatting 1/3e van het invallende zonlicht kan doordringen tot de zonnecellen. Met als gevolg dat de batterijen het laagste energiepeil hebben dat tot nu toe gemeten is. Daar komt bij dat de hemel op dit moment boven de Spirit helder is. Op zich een goed teken, want het betekent niet nog meer stof, maar het nadeel is dat heldere luchten ook extra kou met zich meebrengen. En tegen die kou moet de Spirit zich weer wapenen door verwarming, hetgeen extra stroom kost. Vooral ’s nachts gaat de temperatuur naar waarden die gevaarlijk kunnen zijn voor de apparatuur aan boord van de Spirit. Er zijn ‘survival heaters’ aan boord, maar die slurpen energie. Het medicijn zou in dat geval ook wel eens dodelijk kunnen zijn. Wat de Spirit eigenlijk nodig heeft is een regenbuitje. Grapje, die komen niet op Mars voor (tenminste, ze zijn nog niet eerder waargenomen). Wat wel zou helpen is een dustdevil, een stofhoos die de zonnepanelen schoon zou kunnen vegen. Spirit is duidelijk toe aan een voorjaarsschoonmaak. Bron: Tom’s astroblog + Universe Today.

De Marsrover Spirit is in een veilige stand geloodst, waarmee hij de naderende winter op Mars kan overleven. Ondanks een slecht functionerend voorwiel is de Spirit naar de noordkant van de Homeplate gereden, alwaar hij op een helling staat die een hoek van 13º maakt. Door die hoek vangt de Spirit meer zonlicht op en daardoor is de energietoevoer gestegen van 260 watt-uren op sol ^[1]Een sol is de lengte van een zonnedag op Mars en is de tegenhanger van een dag op Aarde. Een sol duurt 24 uur 39 minuten en 32,5 seconden (ong. 2,7% langer dan op Aarde). Het woord “sol” … Continue reading 1404 (15 december 2007) tot 291 watt-uren op sol 1408 (19 december 2007). De Spirit zal ondanks z’n rustperiode nog wel ter plekke diverse onderzoeken verrichten, onder andere met de alpha-particle X-ray spectrometer en de Mössbauer spectrometer. De Spirit heeft afgelopen zomer een zware stofstorm doorstaan. Door die storm zijn de zonnepanelen met stof bedekt en daardoor is het noodzakelijk dat ieder glimpje extra zonlicht kan worden opgevangen. Half januari 2008 wil men de Spirit nog een stukje door laten rijden waar de helling nog iets steiler is, te weten 16º. Dat is voor de energietoevoer nog beter, maar het betekent wel weer een risico op slippen. Op de foto zien we de plaats waar de Spirit zich nu bevindt. Het broertje van de Spirit, Opportunity, is nog bezig met z’n onderzoek in de Victoriakrater. Qua energietoevoer heeft die het heel wat beter, want die heeft een niveau van 601 watt-uren op sol 1379 (10 december 2007), dus meer dan het dubbele van de Spirit. Die heeft dus geen winterslaap nodig. Bron: NASA/JPL.