23 mei 2022

Krachtige warmen winden waargenomen van een neutronenster die z’n compagnon opvreet

Door gebruik te maken van grote telescopen op aarde en in de ruimte is een internationaal team van sterrenkundigen er voor het eerst in geslaagd om de krachtige warme winden waar te nemen van een neutronenster die bezig is om een nabije ster op te vreten. Eerder werden dergelijke 'tidal disruption … [Lees meer...]

NASA simulatie laat zien welke sterren wel en niet een nauwe passage langs een zwart gat overleven

Dat er af en toe complete sterren in korte tijd verdwijnen in zwarte gaten is bekend, dergelijke extreme gebeurtenissen staan bekend als tidal disruption events (TDE's) en zijn al meerdere keren waargenomen. De vraag is interessant wanneer een ster compleet uit elkaar wordt gerukt en verorberd door … [Lees meer...]

Eerste meting van zowel massa als spin van een middelbaar zwart gat

Sterrenkundigen hebben een fatale ontmoeting tussen een onfortuinlijke ster en een middelzwaar zwart gat bestudeerd. De röntgenflits die daaruit voortkwam geeft ze voor het eerst zowel de massa als de draaisnelheid van een middelzwaar zwart gat. Hoewel zwarte gaten en peuters weinig gemeen lijken te … [Lees meer...]

Astronomen zien eerste hint van silhouet gespaghettificeerde ster

Sinds een paar decennia zien astronomen vanuit zwarte gaten uitbarstingen komen van elektromagnetische straling. Ze gingen er vanuit dat die afkomstig zijn van uit elkaar getrokken sterren, maar ze hebben nooit het silhouet gezien van de daadwerkelijke materiële slierten. Een groep onderzoekers, … [Lees meer...]

ASASSN-14ko blijkt geen supernova te zijn, maar een (tijdelijk) periodiek TDE-zwart gat

Op 14 november 2014 werd met de All-Sky Automated Survey for Supernovae (ASAS-SN) een uitbarsting van licht ontdekt in het sterrenstelsel ESO 253-G003, dat 570 miljoen lichtjaar van ons vandaan staat in de richting van het zuidelijke sterrenbeeld Schilder (Pictor). In eerste instantie werd gedacht … [Lees meer...]

Dood door ‘spaghettificatie’: ESO-telescopen leggen laatste ogenblikken vast van ster die door een zwart gat wordt verzwolgen

Artist’s impression van een ster die uit elkaar wordt getrokken door een superzwaar zwart gat. Credit: ESO/M. Kornmesser.Met behulp van telescopen van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en andere organisaties hebben astronomen de zeldzame uitbarsting van licht waargenomen van een ster die … [Lees meer...]

Waarneming van zwart gat dat ster opeet wijst op snelle vorming accretieschijf

Dat sterren of planeten soms te dicht bij een zwart gat komen en dan in korte tijd worden verslonden is vaker door sterrenkundigen waargenomen, we noemen die dramatische gebeurtenissen 'tidal disruption events' (TDE's). Dat gaat meestal gepaard met een grote uitbarsting van energie van de omringende … [Lees meer...]

Je verwacht ’t niet: exoplanetenjager TESS die ziet hoe een zwart gat een ster aan stukken scheurt

Ze worden 'tidal disruption events' (TDE's) genoemd, felle uitbarstingen van straling als een ster in z'n laatste noodkreet aan flarden wordt gescheurd door een zwart gat, waar 'ie te dichtbij gekomen is. Die TDE's zijn vaker waargenomen, maar begin dit jaar was er wel een bijzondere waarnemer van … [Lees meer...]

Sterke aanwijzingen gevonden voor bestaan tussenmaatje zwarte gaten

Het bestaan van de zogeheten 'intermediate-mass black holes' (IMBHs), zwarte gaten die qua massa gelegen zijn tussen stellaire zwarte gaten (enkele tot tientallen keren de massa van de zon) en superzware zwarte gaten (enkele miljoenen tot miljarden keren de massa van de zon), was tot nu toe altijd … [Lees meer...]