24 juni 2024

Voor het eerst is de spin van een superzwaar zwart gat gemeten

Zwarte gaten zijn in feite erg eenvoudige objecten, want ze hebben maar drie meetbare eigenschappen: massa, spin en elektrische lading. Ze zeggen ook wel eens dat zwarte gaten 'no hair' hebben, omdat ze zo simpel zijn, het no-hair-theorem. De spin van een zwart gat is een maat voor de … [Lees meer...]

Nieuwe manier bedacht om de eerste sterren in het heelal te detecteren

Sterrenkundigen doen al lang pogingen de allereerste sterren in het heelal, de hypothetische zogeheten Populatie III sterren, in het heelal te detecteren. Die moeten alleen bestaan hebben uit de allerlichtste elementen waterstof en helium en ze moeten heel groot en heel heet zijn geweest. Ondanks … [Lees meer...]

Met infrarood hebben sterrenkundigen maar liefst 18 TDE’s ontdekt, als een zwart gat een ster oppeuzelt

Sterrenkundigen van het MIT in de VS hebben maar liefst 18 ‘Tidal Disruption Events’ (TDE’s) ontdekt, dat zijn uitbarstingen in het heelal die ontstaan als een (superzwaar) zwart gat een te dichtbij gekomen ster door de getijdewerking uit elkaar trekt en daarna in korte tijd opvreet. Met dat aantal … [Lees meer...]

Bron van het helderste licht als superzware zwarte gaten een TDE meemaken is onthuld

Als superzware zwarte gaten in de centra van sterrenstelsels in korte tijd een te dichtbij gekomen ster verorberen leidt dat tot een plotseling toename van de lichtkracht van (de omgeving van) het zwarte gat. Dat wordt een 'Tidal Disruption Event' (TDE) genoemd, een heftige gebeurtenis waarvan … [Lees meer...]

De zon is géén Hawking ster, lees: er zit geen zwart gat in de zon

Het zijn de donkere dagen voor Kerst, dus een goed moment er even opbeurend astronomisch nieuws in te gooien: de zon blijkt géén Hawking ster te zijn! En da's voor de komende half miljard jaar goed nieuws, want het betekent dat er géén zwart gat in de zon zit. De gedachte dat er misschien een zwart … [Lees meer...]

Op de zon lijkende ster wordt beetje bij beetje opgevreten door een middelgroot zwart gat

Sterrenkundigen hebben in het centrum van het sterrenstelsel genaamd 2MASX J02301709+2836050 (kortweg J0230), gelegen op zo'n 500 miljoen lichtjaar afstand van de aarde, een zwaar zwart gat ontdekt waar zich een op de zon lijkende ster bindt, die beetje bij beetje door het zwarte gat wordt … [Lees meer...]

Sterrenkundigen zien een ver verwijderd zwart gat plotseling ‘aan’ gaan

Een team van sterrenkundigen van drie Britse universiteiten (University of Birmingham, University College London en Queen's University Belfast) hebben voor het eerst gezien dat een superzwaar zwart gat in korte tijd plotseling 'aan' ging, dat 'ie snel in helderheid toenam. Het zwarte gat heet … [Lees meer...]

AT2021lwx (alias Scary Barbie) was de grootste kosmische explosie ooit gezien

Een paar weken terug schreef ik hier over 'Scary Barbie', de enorme explosie die gaande is in een sterrenstelsel ver weg vanwege een superzwaar zwart gat dat een complete zware ster aan het oppeuzelen is. Maar het blijkt waarschijnlijk toch iets anders te liggen. Sterrenkundigen van de Universiteit … [Lees meer...]

Sterrenkundigen zien ‘Scary Barbie’, een superzwaar zwart gat die een zware ster opeet

Ze zijn vaker gezien door sterrenkundigen, Tidal Disruption Events (TDE's), extreme uitbarstingen van straling als een zwart gat een complete ster aan het oppeuzelen is. Maar de TDE die nu bekend staat als ZTF20abrbeie, hetgeen ze maar voor het gemak veranderd hebben in 'Scary Barbie', is meer dan … [Lees meer...]

Hubble brengt gulzig zwart gat in beeld dat een nabije ster vervormt tot een donut

Sterrenkundigen hebben met de Hubble ruimtetelescoop een zwart gat waargenomen dat bezig is om een ster die te dichtbij staat op te peuzelen. Door de sterke zwaartekracht wordt de ster helemaal uit elkaar getrokken en hebben zijn restanten de vorm van een donut, die om het zwarte gat heen roteert. … [Lees meer...]