Livestream lancering Chinese Shenzhou 13-missie [update]

[update; om 18:23 NL’se tijd was er liftoff voor de Shenzhou 13. Godspeed!] De lancering van de bemande Shenzhou 13-missie staat vandaag 15 oktober gepland om 18:23 NL’se tijd. (12:23 EDT) vanaf het Jiuquan Satellite Center in de Gobi-woestijn. Deze missie gaat  zes maanden duren. De bemanning bestaat uit Zhai Zhigang, Wang Yaping en Ye Guangfu. Het trio is de back-up bemanning van de Shenzhou 12-missie. Zhai, voormalig gevechtspiloot, is commandant van de missie, en was de eerste Chinese astronaut die een ruimtewandeling maakte, dit deed hij tijdens de Shenzhou 7-missie in 2008. Voor de 41-jarige Ye Guangfu, ook voormalig gevechtspiloot, is het zijn eerste vlucht. Wang Yaping is de tweede Chinese vrouw in de ruimte en nu de eerste vrouwelijke astronaut die het Tianhe-ruimtestation gaat bezoeken. Wang was lid van de Shenzhou 10-missie in 2013 en gaf een educatieve lezing vanuit de ruimte. De Shenzhou zal bovenop een Lange Mars 2F-raket gelanceerd worden vanaf Jiuquan Satellite Launch Center in de Gobi-woestijn. De reis gaat naar de kernmodule van het toekomstig Chinese ruimtestation Tiangong (hemels paleis) 2. Lin Xiqiang, adjunct-directeur van het Nationale Chinese ruimteagentschap, het CNSA, deelde op de persconferentie gisteren mee dat de lancering live te kijken is via het China Central Television-netwerk, vanaf 14:25 NL’se tijd, zie ook de stream hieronder. De Shenzhou 13 wordt gelanceerd op het moment dat de in een baan om de aarde draaiende Tianhe-module over de lanceerplaats in Jiuquan gaat, waardoor het ruimteschip ongeveer acht uur later Tianhe kan inhalen en aanmeren. Zie hier meer op AB op de lancering van de Shenzhou 12.

Artistieke impressie van het Chinese modulaire ruimtestation – Foto: CMSEO

Belangrijke missiedoelen voor Shenzhou 13 zijn het testen van technologieën voor de montage en constructie van het ruimtestation, dat in 2022 nog twee modules zal ontvangen. Men test o.a. de overplaatsing van een module van de ene dockingport naar de andere, m.b.v. handmatige bediening van Tianhe’s robotarm. Het onbemande ruimtevaartuig Tianzhou 2, dat voorraden leverde voor Shenzhou 12, zal worden gebruikt als testobject. Twee tot drie extravehicular activiteiten (EVA’s), of ruimtewandelingen, zijn ook gepland tijdens de Shenzhou 13-missie. Het belangrijkste doel is om een ??adapter te installeren waarmee de grote arm van Tianhe kan worden aangesloten op een andere, kleinere arm die op een toekomstige module zal komen. Ook worden medische, woon- en werkondersteuningstechnologieën uitgebreidt geïnspecteerd en zullen er wetenschappelijke experimenten uitgevoerd worden op gebieden als ruimtegeneeskunde en microzwaartekrachtfysica. Shenzhou 13 zal aanmeren in de nadirhaven van Tianhe, die naar de aarde is gericht. Dit betekent dat het ruimteschip een radiale of ‘R-bar’ rendez-vous moet maken om dicht bij de module te komen en Tianhe nadert vanuit een richting loodrecht op de aarde, in plaats van langs de lijn van Tianhe’s vliegroute zoals bij meer routinematige aanlegmanoeuvres. Zhai, 55, keert na 13 jaar terug naar de ruimte. “Namens onze bemanning en mezelf gesproken, heb ik er alle vertrouwen in om de Shenzhou 13-missie te voltooien,” sprak hij op de persconferentie gisteren die plaatsvond op Jiuquan. Op de vraag of Wang Yaping opnieuw een live college zou geven vanuit een baan om de aarde voor studenten in China, bevestigde de vice-Lin Xiqiang, vice-president van het CNSA, dat outreach-activiteiten zouden deel uitmaken van de Shenzhou 13-missie. Space.com/CNSA/CMSA

Video; Chinese taikonauten installeren robotarm op tweede ruimtewandeling bij de Tianhe

Twee Chinese taikonauten, Nie Haisheng en Liu Boming hebben gisteren een tweede ruimtewandeling gemaakt buiten de Tianhe kernmodule. Het tweetal installeerde een robotarm. Het was de tweede ruimtewandeling dit jaar bij Tianhe, maar de derde EVA (‘extra-vehicular activity) in totaal voor China. De eerste EVA ooit voor China werd uitgevoerd op de Shenzhou-7 missie in 2008. Het derde teamlid van de Shenzhou-12 missie, Tang Hongbo, bleef binnen in het station ter assistentie. De robotarm dient o.a. voor assemblage van de nieuwe elementen, voor de installatie van een panorama videocamera en een toolkit aan de buitenkant van het ruimtestation. De bemande Shenzhou-12 bracht in juni j.l. de drie taikonauten naar het Tianhe.  Op 4 juli j.l. vond de eerste ruimtewandeling plaats bij de Tianhe.

Tianzhou 1 (r) en Tiangong 2 credits: CSNA

Het Chinese ruimtestationproject heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’ (‘hemels paleis’).  De 18-meter lange Tianhe ‘harmonie der hemelen’ kernmodule is op 29 april j.l. gelanceerd voor het Tiangong-2. Tiangong-2 zal bestaan uit drie hoofdcomponenten – een kernmodule die is bevestigd aan twee ruimtelaboratoria – met een gecombineerd gewicht van bijna 70 ton. De Tianzhou-2 cargomodule was het eerste constructie-element dat aan Tianhe werd gevoegd. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen en het doel is eind 2022 klaar te zijn met de bouw. Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt. Aan het ‘Tiangong Orbital Station’ zullen in 2022 nog twee grote ruimtelaboratoria worden toegevoegd en twee robotvrachtvluchten worden uitgevoerd om de bouw van het Chinese ruimtestation voort te zetten. Naar verwachting zal het station eind volgend jaar volledig operationeel zijn. De levensduur van het ruimtestation wordt geschat op 15 jaar. Bronnen: China Space Daily/Xinhua/NasaSpaceFlight

Cargomodule Tianzhou-2 gelanceerd naar de Tianhe

De Chinese cargomodule Tianzhou-2 is vandaag gelanceerd om 14:55 NL’tijd. De lancering werd uitgevoerd met een Lange Mars 7 Y73-draagraket, vanaf het Wenchang Spacecraft Centre op het eiland Hainan. Het ruimtevrachtschip zal aankoppelen met de op 29 april j.l. gelanceerde ‘Tianhe’, de kernmodule (TCM) van het Chinese ruimtestation Tiangong. Recent is de Tianhe verplaatst naar een speciale parkeerbaan voor de aanmering van de Tianzhou-2. De Tianhe-kernmodule is 18 meter lang, en de Tianzhou is het eerste constructie-element dat aan Tianhe wordt gevoegd, er zullen op korte termijn nog twee elementen bijkomen.  Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt. Tianhe zal nu door de Tianzhou 2 bezocht worden en in juni zullen er drie astronauten naar het Tianhe afreizen. (Tianzhou 1 was de voorganger, het koppelde aan de Tiangong II in 2017, en voerde docking en in-orbit refuel operaties uit, wat China het derde land was dat in-orbit kon bijtanken na Rusland en de VS). Na de dockingmanoeuvre zal de Tianzhou 2 brandstof injecteren en benodigheden voor de woonmodule in Tianhe plaatsen. Het ruimtevaartuig Shenzhou XII, dat drie astronauten vervoert, zal het robotvrachtschip navolgen en begin juni aanmeren met de kernmodule. De bemanning zal drie maanden in de kernmodule blijven. Waarschijnlijk volgen in september een Tianzhou 3 missie, ook voor het aankoppelen met de Tianhe, en deze zal opgevolgd worden door de Shenzhou XIII missie, de drie bemanningsleden zullen dan mogelijk een half jaar op het ruimtestation verblijven.

Tianzhou 1 (r) en Tiangong 2 credits: CSNA

Het ruimtestationprogramma van China heet voluit ‘Project 921 Tiangong Program’. In 2022 zullen twee grote space labs worden gelanceerd om gekoppeld te worden aan de Tianhe. Bovendien zullen er in dat jaar ook twee bemande missies en twee vrachtvluchten worden uitgevoerd om de bouw van het Chinese ruimtestation voort te zetten. Het station zal uiteindelijk een T-vorm krijgen. Tianhe bevat een woon- en servicemodule, plus dockingpunt en zal naar verwachting eind volgend jaar voltooid zal zijn. Tiangong, ‘Hemels Paleis’, zal dus uiteindelijk bestaan uit drie hoofdcomponenten – een kernmodule die is bevestigd aan twee ruimtelaboratoria – met een gecombineerd gewicht van bijna 70 ton. Het hele station zal ongeveer 15 jaar operationeel zijn. Een Tianzhou is 10,6 m lang, en heeft een diameter van 3,35 m. Zijn maximum liftoff draaggewicht is 13,5 ton, en het kan 6,5 ton aan voorraad mee nemen. De ontwerper van het vaartuig is het China Academy of Space Technology (CAST). De eerste cargomodule was de Progress 7K-TG, ontwikkeld in de voormalig Sovjet-Unie en operationeel van 1978 tot 1990. Momenteel zijn er vier cargomodules operationeel voor vrachten naar een ruimtestation, de Chinese Tianzhou, de Russische Progress-MS, en de Amerikaanse Cargo Dragon en de Cygnus. Bronnen: Xinhua, China Space Daily

China bereidt zich voor op eerste lancering Lange Mars-5B met ruimteschip Tianzhou

Met de eerste vlucht van de Lange Mars-5B raket, welke verwacht wordt in april a.s., geeft China de aftrap voor de constructie van een nieuw next-generation ruimtestation en ruimteschip. Prototypen van de Tianhe (Harmonie der hemelen), kernmodule van het ruimtestation, en de Tianzhou-1 (Hemels Schip) werden gemonteerd op de LM-5B.  De gehele installatie ondergaat momenteel grondtesten in het Wenchang Space Launch Center te Hainan, een eiland aan de zuidkust van China. Tianhe wordt het eerste permanente bewoonde ruimtestation voor China, Tiangong 1 en 2 werden tijdelijk bewoond. De complete constructie zal zo een tien missies bevatten met de LM-5B. De Lange Mars 5 is momenteel China’s krachtigste draagraket.

Lees verder

In een notendop: China’s ruimtevaart ambities 2020-2045

Een Mars sonde in 2020, een asteroïde missie in 2022, een Jupiter missie in 2029, een herbruikbare raket vijf jaar later, en als klap op de Chinese vuurpijl een nucleair aangedreven Space shuttle. Het meerjarenplan van China’s ruimtevaartbeleid 2020-2045 is hoogst ambitieus. Deze te behalen mijlpalen in de Chinese ruimtevaart zijn vorig jaar uiteengezet door het China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC, Peking) en het Chinese ruimtevaartagentschap CNSA.

Lees verder