Zoef, daar gaat de schaduw van de zonsverduistering over Zuid-Amerika

Credit: Joshua Stevens, NOAA, NESDIS.

Gistermiddag vond er in Zuid-Amerika een totale zonsverduistering plaats, welke zichtbaar was in het zuiden van Chili en Argentinië, nou ja zolang het er niet regende (zoals in Chili het geval was – je zou er maar in deze coronatijd naar toe zijn gegaan). Met de Advanced Baseline Imager (ABI) aan boord van de Geostationary Operational Environmental Satellite 16 (GOES-16) werd de schaduw van de zonsverduistering – feitelijk de schaduw van de maan – die over de aarde trok, gefotografeerd en alle foto’s daarvan hebben het onderstaande, korte maar indrukwekkende filmpje opgeleverd.

Bron: Earth Observatory.

Volg vanmiddag via deze webcasts de totale zonsverduistering in Zuid-Amerika

Credit: Time and Date

Vanmiddag zal er in het zuiden van Zuid-Amerika een totale zonsverduistering te zien zijn. Het eerste contact T1 is om  15.41 uur Nederlandse tijd, het maximum is om 17.03 uur en het laatste contact T4 is om 18.31 uur. De eclips is via deze webcasts live te volgen – dank aan Daniel Fischer voor de info!

https://www.youtube.com/watch?v=vmVLIDq9wok (Time and Date)

https://www.youtube.com/watch?v=y4JclgJLrJY (Slooh)

https://www.youtube.com/watch?v=zEHcZE4qcDE (CosmoSapiens)

De totale zonsverduistering vastgelegd door… de Chinese maansatelliet DSLWP-B

Credit: C.Bassa/Camras.

De totale zonsverduistering die afgelopen dinsdag 2 juli te bewonderen was in o.a. Chili en Argentinië (de dag dat ook AA-2 plaatsvond) is ook door een instrument ver weg vastgelegd en wel door de Chinese maansatelliet DSLWP-B, de satelliet waarmee eerder ook al fantastische plaatjes zijn vastgelegd. En die foto is vervolgens een dag later weer gedownload door de mensen van Camras met de Dwingeloo radiotelescoop in Drenthe. Hierboven zie je die foto, waarop we op de voorgrond de maan zien, op de achtergrond de aarde (een echte ‘earthrise’) en op de aarde een donkere vlek. Die vlek is de schaduw die de maan op de aarde had, veroorzaakt doordat ‘ie tijdens z’n Nieuwe Maanfase exact tussen de zon en de aarde bevond. Is ’t geen schitterende foto? Hieronder nog een tweet met een foto op een latere tijdstip genomen, óók schitterend.

Bron: Camras.

Spannende dag dinsdag 2 juli: totale zonsverduistering én AA-2

Credits: NASA


Komende dinsdag 2 juli zal voor ons ruimtegekkies een mooie dag worden. Ten eerste omdat er die dag een totale zonsverduistering zal plaatsvinden. Het is dan Nieuwe Maan en als de maan dan in één van de ‘knopen’ in z’n baan staat kan er zo’n eclips plaatsvinden. Nee niet in West-Europa dit keer, helaas. Wil je ‘m zien dan zal je naar Zuid-Amerika moeten gaan, want daar is ‘ie te zien in Argentinië en Chili. Er is al een legertje waarnemers aanwezig in Chili, zoals wetenschapsjournalisten Roel v.d. Heijden en Govert Schilling en Marieke Baan van NOVA. De hemel is in ieder geval zeer helder, zo twitterde Roel vannacht.

Aan iedereen daar in Zuid-Amerika: héél veel kijkgenot van de eclips dinsdag!

De Orioncapsule met de ontsnappingsraket daarboven. Credit: NASA.

Ten tweede is er dinsdag de zogeheten ‘Ascent Abort-2′, da’s een oefening die de NASA gaat doen met de ontsnappingsraket van de Orion capsule, waarmee toekomstige astronauten moeten worden vervoerd, naar de maan én verder. Hierboven zie je die ontsnappingsraket, in de kegel eronder zit de capsule. Het gaat om een onbemande test – de eerste grote test na de Exploration Flight Test 1 (EFT-1) op 5 december 2014 – en in de video hieronder zie je wat er allemaal dinsdag staat te gebeuren.

Kijk nou, een video van een totale zonsverduistering van 119 jaar geleden!

Credit: Bryony Dixon/BFI.

Op 28 mei 1900 vond er een totale zonsverduistering plaats, die zichtbaar was van Mexico, het zuidoosten van de Verenigde Staten tot aan Noord-Afrika. De Engelsman Nevil Maskelyne, die filmmaker, amateur-sterrenkundige én goochelaar was, was op dat moment in de Amerikaanse staat North-Carolina en daar heeft hij de verduistering weten te filmen, de eerste filmopname van een totale zonsverduistering die bewaard is gebleven. Hij beschouwde zo’n totale zonsverduistering ook als een soort van magische verdwijntruc – geef ‘m eens ongelijk – en wilde ‘m daarom op de gevoelige plaat vastleggen, om ‘m in Engeland aan bezoekers van z’n Egyptian Hall, een theater in de wijk Picaddily te laten zien. Voor die tijd was zo’n eclips filmen een unieke prestatie. Maskelyne moest daartoe speciale adapters bouwen om de camera en telescoop aan elkaar te kunnen verbinden. Hieronder een kaart van het zuidoosten van de VS, waarop te zien is hoe de totaliteitszone precies liep.

De film werd enkele jaren terug gevonden in de archieven van The Royal Astronomical Society. De film was in zeer slechte staat, maar restaurateurs van het BFI National Archive waren in staat om de film frame per frame te herstellen en in 4K resolutie om te zetten. Het resultaat ervan kunnen we hieronder zien. Het is de eerste totale zonsverduistering die op film is vastgelegd.

Maskelyne had twee jaar eerder ook al een totale zonsverduistering weten te fotograferen, de eclips die in 1898 in India te zien was. Maar die opnames werden jammer genoeg gestolen toen hij op de terugweg naar huis was. Bron: Space.com.

Evenement rond totale zonsverduistering 2019 op ESO’s La Silla-sterrenwacht in Chili

Artist’s impression van de eclips van 2019, gezien vanaf La Silla. Credit: M. Druckmüller, P. Aniol, K. Delcourte, P. Horálek, L. Calçada/ESO

Op 2 juli 2019 zal een van de meest indrukwekkende natuurverschijnselen waarneembaar zijn vanuit de ESO-sterrenwacht op La Silla in Chili: een totale zonsverduistering. Omdat het om een zeer zeldzame gebeurtenis gaat – de volgende totale zonsverduistering die waarneembaar is vanaf La Silla zal pas over 212 jaar plaatsvinden – organiseert ESO waarnemings- en outreach-activiteiten ter plaatse, om het grote publiek bij deze spectaculaire gebeurtenis te betrekken. Kaarten voor deelname zijn beschikbaar vanaf vrijdag 13 juli 2018 om 13.00 uur.

Op 2 juli 2019 vindt er in een 150 kilometer brede strook in het noorden van Chili een totale zonsverduistering plaats. Daarbij schuift de maan voor de zon en wordt het gedurende korte tijd donker. Duizenden bezoekers van over de hele wereld zullen naar deze regio reizen om dit verschijnsel tegen de prachtige achtergrond van het spectaculaire Chileense landschap te ervaren.

Artist’s impression van de eclips van 2019, gezien vanaf La Silla. Credit: M. Druckmüller, P. Aniol, K. Delcourte, P. Horálek, L. Calçada/ESO

De zonsverduistering zal ook waarneembaar zijn vanaf de ESO-sterrenwacht op La Silla, uitgerekend in het jaar waarin deze haar 50-jarige bestaan viert. Om deze unieke combinatie te vieren, organiseert ESO op de dag van de zonsverduistering een speciaal evenement in de La Silla-sterrenwacht. Omdat de eclips zelf pas tegen het einde van de middag zal plaatsvinden, zal de rest van de dag gewijd zijn aan allerlei verschillende activiteiten, waaronder rondleidingen langs de telescopen op La Silla, lezingen en workshops. Of de zonsverduistering ook werkelijk te zien zal zijn hangt af van de weersomstandigheden, die uiteraard niet kunnen worden gegarandeerd [1]Het is belangrijk op te weten dat het gebied rond La Silla uitstekende waarnemingsomstandigheden biedt, maar dat niet kan worden gegarandeerd dat het weer zal meewerken. Weerstatistieken zijn hier te … Continue reading

‘Op die dinsdag in juli 2019 zullen de ogen van de wereld op Chili zijn gericht, omdat de maan tussen de aarde en de zon zal trekken en het licht van onze zon tegenhoudt’, legt Claudio Melo, ESO-vertegenwoordiger in Chili uit. ‘De astronomie en de schoonheid van de ongerepte Chileense hemel zullen aan de hele wereld worden gepresenteerd, en deze zeldzame totale zonsverduistering zal duizenden mensen naar het noorden van Chili lokken, niet alleen uit Chili zelf, maar ook van ver daarbuiten.’

Paden van alle totale zonsverduisteringen in de periode 2019-2040. Credit: T. Matsopulos/NASA

ESO en de Cerro Tololo Inter-Amerikaanse sterrenwacht, de Gemini-sterrenwacht, de SOAR-sterrenwacht, de Large Synoptic Survey Telescope, de Las Campanas-sterrenwacht en het Giant Magellan Telescope Project zullen nauw samenwerken met de regionale overheden van Coquimbo en Atacama, en met lokale instellingen. Samen willen ze tijdens de eclips van 2019 de wetenschap en met name de astronomie dichter bij het grote publiek brengen, en een naar verwachting groot aantal bezoekers verwelkomen.

Meer informatie over het ESO-evenement is vanaf nu online beschikbaar. Vanaf vrijdag 13 juli om 13.00 uur zijn 300 tickets beschikbaar in de ESOshop. De kaartjes kosten 200 euro, inclusief vervoer van de voet van de berg La Silla naar de sterrenwacht, een eclipsbril en toegang tot alle evenementen en activiteiten ter plaatse. Voor de kaartverkoop geldt: wie het eerst komt, het eerst maalt.

Total Solar Eclipse 2019. Credit: ESO

De inkomsten uit de kaartverkoop dekken de kosten van het evenement en steunen andere onderwijs- en outreach-activiteiten. Zo krijgt een selectie van de bezoekers die dag, waaronder lokale Chileense schoolkinderen, gratis toegang tot de ESO-sites. Bezoekers van lokale Chileense scholen zullen het evenement kunnen bijwonen via een speciale prijsvraag in Chili, en er zal een openbare prijsvraag voor burgers van ESO-lidstaten worden georganiseerd. Ook zal een tweede editie van de sociale media-bijeenkomst #MeetESO worden georganiseerd. Het evenement zal verder worden bijgewoond door vertegenwoordigers van de media en andere outreach-groepen. Meer details over activiteiten en uitnodigingen voor deelname worden binnenkort bekendgemaakt via de ESO website.

Samen met de wetenschappelijke gemeenschap, vertegenwoordigd door SOCHIAS, CONICYT en de Chileense universiteiten, zetten de sterrenwachten zich in om de totale zonsverduistering van 2019 te promoten, wetenschap en astronomie dichter bij het grote publiek in en buiten Chili te brengen, en het belang te benadrukken van de bescherming van de donkere Chileense hemel. In de aanloop naar de eclips zal een keur aan evenementen worden georganiseerd, waaronder publiekslezingen, tentoonstellingen, online materiaal en spannende prijsvragen op sociale media en scholen, waarvan de winnaars zullen worden uitgenodigd om een van de sterrenwachten te komen bezoeken.

Totale zonsverduisteringen zijn zeldzame verschijnselen, die op elke specifieke plek gemiddeld eens in de 360 jaar voorkomen. Voor liefhebbers van de astronomie en voor iedereen die getuige wil zijn van een werkelijk spectaculaire astronomische gebeurtenis is dit een buitenkans! Bron: ESO.

References[+]

References
1 Het is belangrijk op te weten dat het gebied rond La Silla uitstekende waarnemingsomstandigheden biedt, maar dat niet kan worden gegarandeerd dat het weer zal meewerken. Weerstatistieken zijn hier te vinden. Ook bij bewolkt weer zal het evenement, inclusief lezingen, rondleidingen en workshops, doorgang vinden. Indien het evenement om veiligheidsredenen moet worden afgelast, zal het bedrag van de kaarten volledig worden terugbetaald.

Oh ja da’s waar ook, zaterdag begint het einde der tijden… maar niet heus

Credit: ractapopulous / Pixabay

Begin augustus berichtte ik de lezers al van David Meade, de christelijke numeroloog, die op basis van cijfers en getallen uit de Bijbel voorspelde dat de totale zonsverduistering van 21 augustus j.l. het einde in zou luiden van de aarde. Welnu, dat einde begint al komende zaterdag, 23 september Anno Domini 2017, exact 33 dagen na de zonsverduistering. Dat getal 33 speelt een belangrijke rol in Meade’s apocalyptische berekeningen – Jezus werd 33 en de naam Elohim (God bij de joden) komt 33 keer voor in de Bijbel. Kortom, komende zaterdag begint het einde der tijden voor de aarde, zoals Meade ook nog eens betoogde in een video op Youtube, die door drie miljoen mensen is bekeken. Zaterdag zullen we het eerst de onheilsbrenger aanschouwen, de planeet Niburu, die op ramkoers met de aarde ligt. Begin oktober zouden we dan de eerste gevolgen gaan merken van de mysterieuze planeet en die zullen rampzalig zijn. Tenminste… als meneer Meade gelijk heeft. Maar geachte lezers van de Astroblogs – jaja, jullie voelen ‘m al aankomen – de numeroloog Meade heeft helemaal geen gelijk. Zaterdag zal niet het einde der tijden starten, simpelweg omdat de planeet Niburu (of was ’t nou een bruine dwerg?) helemaal niet bestaat. Het is een verzinsel dat al jarenlang met de regelmaat van een pulsar voorbij komt en dat op grond van talloze waarnemingen naar het rijk der fabelen is gezonden. Zou Niburu echt bestaan dan hadden de sterrenkundigen die al lang waargenomen, zeker als ‘ie komende zaterdag in volle omvang voor iedereen te zien zou zijn. Met talloze telescopen zoals Hubble en WISE is de ruimte afgestruind naar onbekende planeten in ons zonnestelsel of daarbuiten, maar die zijn nooit aangetroffen.

Een impressie van Planeet Negen. Credit: Wikimedia/nagualdesign/Tom Ruen/ESO

Op theoretische gronden is er wel het vermoeden dat er een negende planeet bestaat, Planeet Negen. Maar áls die bestaat, dan is dat géén planeet met de destructieve kenmerken die aan Niburu worden toegedicht, maar is en blijft ‘ie keurig netjes in de buitenregionen van het zonnestelsel. Bron: Koberlein + Metro.

Zie hier de foto die NASA’s LRO van de aarde maakte tijdens de afgelopen totale zonsverduistering

Credits: NASA/GSFC/Arizona State University

Weten jullie nog dat je op maandag 21 augustus rond 17.25 uur even naar de maan moest zwaaien? De maan stond op dat moment recht voor de zon, tenminste als je je toen in de Verenigde Staten bevond, bij ons was er niets van te zien, behalve een zeer partiële zonsverduistering ergens op de Maasvlakte. Dat zwaaien was omdat op dat moment de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA naar de aarde keek om vanaf z’n baan om  de zon te zien hoe de schaduw van de maan er op de aarde uitzag. Hierboven het resultaat daarvan – de eclips is als een donkere vlek in het oosten van de VS te zien. De schaduw van de maan ging met een snelheid van 670 meter per seconde over de VS heen en op datzelfde moment vloog de LRO met een snelheid van 1600 m/s over de zuidpool van de maan en fotografeerde ‘ie met ‘n Narrow Angle Camera (NAC) de aarde.

Credits: NASA/GSFC/Arizona State University

Met de NAC wist men ook bovenstaande zwart-wit foto te maken, waarop de verzadiging van het licht wisselt. Naarmate de foto verzadigder wordt verdwijnt het continent van Amerika en wordt het gebied van de eclips zichtbaar, de buitenste ring de penumbra, waar een gedeeltelijke zonsverduistering te zien was en de binnenste cirkel de umbra, waar de totale zonsverduistering te zien was. Dubbelklikken om een grotere versie te vereclipseriseren. Bron: NASA.

Zo zag SDO de zonsverduistering van 21 augustus vanuit de ruimte

Credit: NASA/SDO

De zonsverduistering van maandag 21 augustus, die in een lange strook in de Verenigde Staten totaal was, is niet alleen vanaf aarde gadegeslagen. Ook in de ruimte is de eclips bekeken. Zo kon NASA’s Solar Dynamics Observatory (SDO) vanaf haar positie in de ruimte – op 36.000 km boven het aardoppervlak – een gedeeltelijke zonsverduistering zien. In de video, die van de opnames gemaakt is, zien we de eclips eerst in zichtbaar licht, dan in UV-licht. De fine guidance systems aan boord van SDO hadden wat moeite de zon tijdens de eclips te centreren, vandaar het lichte bewegen af en toe.

Bron: OrbitalHub.

Google’s doodle vandaag gaat over… de totale zonsverduistering – ja waar anders over

Credit: Google

De doodle van Google, het dagelijkse logo op de zoekpagina, gaat over de totale zonsverduistering, die momenteel gaande is in de Verenigde Staten – duh… wat een verrassing? Hier de uitleg van Google over de eclips. Ik heb overigens via Twitter contact met Paul Bakker, die vanuit Idaho in de VS de zonsverduistering heeft waargenomen. Het was schitterend om te zien, twitterde hij. Zodra we beelden van hem van de eclips hebben zullen we die hier plaatsen.