28 september 2020

XMM-Newton detecteert jongste babypulsar ooit ontdekt

Sterrenkundigen hebben met ESA’s XMM-Newton, een ruimtetelescoop die röntgenstraling kan detecteren, de jongste pulsar ooit gezien – het overblijfsel van een ooit massieve ster die ook een ‘magnetar’ is, met een magnetisch veld dat zo’n 70 quadriljoen keer sterker is dan dat van de aarde. Het gaat … [Lees meer...]

De hartslag van zwart gat RE J1034+396 is nog steeds hoorbaar

Ruim tien jaar nadat 'ie voor het eerst gehoord werd blijkt RE J1034+396 er nog steeds eentje te hebben: een hartslag. In 2007 werd die voor het eerst 'gehoord' bij RE J1034+396, een superzwaar zwart gat in het centrum van een sterrenstelsel dat 600 miljoen jaar van ons vandaan staat. De … [Lees meer...]

De halo van het Melkwegstelsel blijkt heel heet te zijn

Onderzoekers hebben ontdekt dat de halo van het Melkwegstelsel héél heet is, veel heter dan ze eerst dachten. Het team van sterrenkundigen van de Ohio State University had eerder had ontdekt dat delen van die halo, de bolvormige 'mist' van gas, stof en donkere materie rondom de schijf van de … [Lees meer...]

Hete gasbrug ontdekt van drie miljoen lichtjaar lengte tussen twee clusters van sterrenstelsels

Met behulp van de Europese XMM-Newton en de Amerikaanse Chandra röntgen-ruimtetelescopen hebben sterrenkundigen tussen twee clusters van sterrenstelsels een enorme lange en ook zeer hete gasbrug ontdekt. Aanvullend is met de Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) in India de jet, die vanuit de … [Lees meer...]

Ster overleeft maar net nauwe ontmoeting met superzwaar zwart gat

Sterrenkundigen hebben met behulp van Chandra en XMM-Newton, een Amerikaanse respectievelijk Europese röntgensatelliet, een ster ontdekt die een nauwe ontmoeting met een superzwaar zwart gat maar tenauwernood heeft overleeft. Wel is het zo dat de ster al z'n buitenlagen door de close-call is … [Lees meer...]

Röntgensatellieten laten zien dat het heelal mogelijk niet naar alle kanten even snel expandeert

Een kaart met daarop de gemeten uitdijingssnelheid van het heelal. Credit: K. Migkas et al. 2020, CC BY-SA 3.0 IGOHet kosmologische principe - de aanname dat het heelal op grote schaal er in alle richtingen hetzelfde uitziet (isotroop) en dat het op iedere plaats dezelfde eigenschappen bezit … [Lees meer...]

Hubble vindt beste bewijs voor ongrijpbaar middelgroot zwart gat

Zwarte gaten kennen we in diverse klassen van grootte. De meeste zwarte gaten zijn de astrofysische, ontstaan door het ineenstorten van zware sterren of botsen en samensmelten van neutronensterren tot zwart gat. En dan zijn er de superzware zwarte gaten in de centra van sterrenstelsels, die … [Lees meer...]

Grootste explosie ooit waargenomen in het heelal

Sterrenkundigen hebben in een cluster van sterrenstelsels in het sterrenbeeld Ossenhoeder (Ophiuchus) de grootste explosie ooit sinds de oerknal waargenomen. Het cluster bestaat uit duizenden sterrenstelsels, waartussen zich heet gas en donkere materie bevindt, alles bijeengehouden door de … [Lees meer...]

Zo’n kleine ster en dan zo’n enorme vlam

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Europese XMM-Newton röntgen-ruimtetelescoop een kleine dwergster ontdekt - nog geen 8% van de massa van de zon - die een 'supervlam' in röntgenstraling heeft geproduceerd, een enorme uitbarsting van geladen, geïoniseerde deeltjes. Het gaat om J0331-27, een L … [Lees meer...]

Zeer heftige botsing waargenomen tussen twee groepen sterrenstelsels

Sterrenkundigen hebben met een mix aan grote telescopen twee groepen van sterrenstelsels ontdekt die met enorme kracht tegen elkaar aan het botsen zijn. Het gaat het systeem genaamd NGC 6338 (in het sterrenbeeld Draak) en met een snelheid van maar liefst 6,5 miljoen km/u knallen de stelsels van de … [Lees meer...]