Galileo

Een overzicht van astroblogs over het Europese project Galileo.

14 december 2006: Komt Galileo naar Noordwijk?

Deze week kwamen 25 Europese ministers van Transport bijeen om te beslissen in welke plaats de hoofdzetel komt van Galileo, het Europese prestigieuze satellietnavigatie-systeem. Tot de kandidaten behoorden Athene, Barcelona, Brussel, Cardiff, Ljubljana, München, Noordwijk, Praag, Rome, Straatsburg en Swatar. Die laatste plaats zal niet bij iedereen een lichtje doen branden, maar het schijnt op Malta te liggen. Galileo is de Europese tegenhanger van het Amerikaanse GPS-systeem. Het Galileo-systeem zal uit zo’n 30 satellieten komen te bestaan, waarvan de eerste december 2005 werd gelanceerd. In 2010 moet het systeem gaan werken. Uitkomst van het ministerberaad afgelopen maandag in Brussel was dat er géén besluit is genomen (hoezo verrassend), maar dat de beslissing in maart 2007 zal vallen. Aldus de NRC-Next van vandaag, waar een kort interview stond met Harry Groen, burgemeester van Noordwijk. Op dit moment is Noordwijk al de plaats waar ESTEC is gezeteld, het Europese ruimtevaartcentrum. Volgens Groen betekent die aanwezigheid van het ruimtevaartklimaat met ESTEC èn het uitstekende ruimtevaartonderzoek van de TU Delft in de buurt dé doorslaggevende reden om te kiezen voor Noordwijk. Grootste concurrent van Noordwijk schijnt Praag te zijn, maar volgens Groen moeten de ministers echt voor Noordwijk kiezen, want behalve genoemde voordelen kan je in Noordwijk in de hotels ook een beter broodje kaas krijgen dan in Praag. Noordwijk heeft één belangrijke handicap. De Europese regeringsleiders hebben namelijk afgesproken dat hoofdzetels van nieuwe Europese organisaties in principe met voorrang worden toegewezen aan de tien landen die in 2004 lid van de EU werden. Daardoor hebben Ljubljana (Slovenië), Praag (Tsjechië) en Swatar (Malta) een streepje voor. Het blijft dus erg spannend voor Noordwijk tot maart volgend jaar. Ze mogen de broodjes kaas wel héél lekker maken . Saillant detail in het interview met Groen was overigens het feit dat twee jaar geleden Peter Teets, staatssecretaris van defensie in de Verenigde Staten, zou hebben gezegd dat de Amerikanen bij een oorlog Galileo desnoods zullen bombarderen ( ). Dit omdat Amerikaanse gps-geleidebommen gestoord worden door het signaal van Galileo, dat sterker is dan dat van de GPS-satellieten. Wordt Harry Groen daar zenuwwachtig van? Maakt Noordwijk kans om door de Amerikanen gebombardeerd te worden? Integendeel, Groen blijft gewoon bij de kandidatuur van Noordwijk. Goed zo! Bron: Financieel Dagblad en NRC-Next.

3 april 2007: Denk mee met Galileo

Gisteren meldde ik hier dat de ESA vrijwilligers zoekt voor deelname aan een 500 dagen durende simulatie van een Marsreis. Vandaag las ik dat de ESA samen met de Kennisalliantie en de provincie Zuid-Holland de zogenaamde Galileo Masters Competition gaat houden, waarvoor wederom de niet-professionals (wij dus) een bijdrage mogen leveren. Kortom, de ESA is zich de laatste tijd nogal aan het richten op de gewone burgerij, kennelijk in een poging om de kloof tussen wetenschap en gewone mensen te dichten. Het lijkt de politiek wel, die zich om dezelfde problematiek bekommert.
Waar draait die Galileo Masters Competition precies om? Welnu, eerder al heb ik verteld dat Galileo de Europese tegenhanger van het Amerikaanse GPS-systeem is. Het Galileo-systeem zal uit zo’n 30 satellieten komen te bestaan, waarvan de eerste december 2005 werd gelanceerd. In 2010 moet het systeem gaan werken. Tenminste als het allemaal volgens het boekje zou verlopen. Maar vorige maand kwamen de nodige onheilstijdingen in de krant over het voortbestaan van het prestigieuze project. Galileo zou vooral gevaar lopen door onenigheid over de financiering, want acht Europese bedrijven, verenigd in een consortium, zouden vechten om de lucratieve contracten en daarbij vooral kijken naar nationale belangen. Op 22 maart werd daarop door de Europese ministers van Transport, waaronder onze eigen kerverse Camiel Eurlings, gezegd dat die acht bedrijven tot 10 mei de tijd krijgen om hun geschillen bij te leggen. Voor Nederland is doorgang van Galileo van groot belang, omdat het kabinet van plan is om vanaf 2011 met dit systeem het rekeningrijden in te gaan voeren.
En nu komt de ESA dus met die Galileo Masters Competition. “De competitie daagt bedrijven, onderzoeksinstituten, onderwijsinstellingen, studenten en particulieren uit om mee te denken over nieuwe praktische toepassingen die gebruik maken van satelliet navigatiesystemen. Praktische toepassingen zijn bijvoorbeeld navigatiesystemen in auto’s, schepen en vliegtuigen. Maar de competitie gaat veel verder dan dit: op welke manier kan Galileo bijdragen aan de bestrijding van terrorisme, waarschuwen voor tsunami’s?” Aldus de website waar het allemaal lovend wordt gebracht. De prijs voor de winnaar is ook niet slecht: “De persoon of instelling met het beste idee wint in elk geval zes maanden kantoorruimte, faciliteiten en gratis ondersteuning om zijn eigen product te vermarkten. Indien de hoofdwinnaar uit Nederland komt dan krijgt deze zes maanden kantoorruimte aangeboden in het Technostarters Centrum van de Europese Ruimtevaart Organisatie ESA in Noordwijk. De prijs kan ook ingewisseld worden voor technische ondersteuning bij de verdere ontwikkeling van het idee.” Meer informatie over hoe je precies mee kan doen, waar de kick-off meeting van de competitie is en meer van dat soort blabla vind je in de link hieronder. Kortom, iedereen die ideeën heeft over de toepassing van dit Europese GPS-systeem, die qua precisie nog veel beter schijnt te zijn dan die Amerikaanse versie, kan die gaan inzenden. Ik heb wel één idee^©: m’n dochters zo’n polsbandje geven met GPS-systeem, zodat ik ze op het strand niet meer in de massa kwijtraak. Ping, kassa . Bron: ScienceGuide.

7 mei 2007: Europees ruimtevaartproject Galileo in gevaar

Vreemd hoor. Vandaag lees ik op Spaceref.com de oproep van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA om in het kader van de zgn. Galileo Masters 2007 ideeën in te zenden voor het satelliet-navigatiesysteem Galileo. Sla ik vervolgens de voorpagina van de avondkrant NRC-Handelsblad op en daar lees ik met koeieletters dat ‘Galileo mislukt zonder extra geld van de EU‘. Goh, hoe kan de werkelijkheid binnen tien minuten ingehaald worden.
Over de problemen die er met de Europese tegenhanger van het Amerikaanse Global Positioning System (GPS) bestaan heb ik eerder al geschreven. Het is kort gezegd een zooitje bij het Galileo-project met onderlinge ruzies tussen deelnemende bedrijven en steggelende landen en daardoor ligt het hele project vrijwel stil. De bedrijven hadden van de Europese ministers van transport tot 10 mei (donderdag a.s. dus) de tijd om de conflicten op te lossen, maar vanmorgen verklaarde de Duitse minister van verkeer Wolfgang Tiefensee daar weinig hoop op te hebben. Volgens hem moet de EU financiële risico’s overnemen, lees: er moet Europees geld bij om het project te laten slagen. Geld dus van de Europese belastingbetaler.
Stoppen van het project schijnt volgens Tiefensee geen optie te zijn, niet alleen vanwege het gezichtsverlies, maar ook omdat andere landen ook met geavanceerde navigatiesystemen per satelliet komen. De Amerikanen werken aan een verbeterde versie van het GPS, die uiterlijk in 2013 z’n beslag moet hebben. De Russen lanceren eind dit jaar acht satellieten voor hun Glonass-systeem (voor de zeldzame Ruslandkenners onder ons: ГЛОНАСС – ГЛОбальная НАвигационная Спутниковая Система), die vanaf 2009 moeten gaan opereren en een concurrent gaan worden voor GPS. En tenslotte zitten de Chinesen ook niet stil, want die opkomende economische grootmacht heeft al satellieten gelanceerd voor z’n Beidou-netwerk, een militair project dat volgens China ook kan worden gebruikt voor commerciële doeleinden.
Kortom, Europa kan best wel wat goede ideeën gebruiken om het Galileo-project weer vlot te trekken. Goed moment daarom van Spaceref.com om de oproep te plaatsen. Even een quote: “The Galileo Masters 2007 addresses companies, entrepreneurs, research establishments, universities as well as individuals in the following 10 high-tech European regions: Bavaria (Germany), Nice Sophia Antipolis (France), Göteborg (Sweden), Great Britain and Northern Ireland, Prague (Czech Republic), Province of South Holland (the Netherlands), Madrid (Spain), Hessen (Germany), Wallonie (Belgium) and Baden Würtemberg (Germany) “. De vetgedrukte woorden zijn van mij, om maar eventjes aan te geven dat het geen ver-van-mijn-bed-show hoeft te zijn. Met andere woorden: wees creatief, meld je aan op http://www.galileo-masters.com/ en red het Europese Galileo-project! Eh… ik krijg 10% van de opbrengst, OK? Bron: NRC-Handelsblad, 7 mei 2007.

20 september 2007: Wordt Galileo betaald uit landbouwgeld?

Al ruim een half jaar lang wordt er gesteggeld over de financiering van het systeem van satellietnavigatie Galileo, de Europese tegenhanger van het Amerikaanse Global Positioning System. Zie m’n Galileodossier voor alle sappige details. Deze week stelde Eurocommissaris Barot van Transport voor om de voor Galileo benodigde € 2,4 miljard voor het grootste gedeelte te financieren uit landbouwfondsen die dit jaar en volgend jaar over blijven. Nederland is daar echter geen voorstander van. Minister Bos die bij ons over de centjes gaat vindt dat het geld elders gevonden moet worden. Die overgebleven fondsen worden normaal gesproken weer teruggestort naar de EU-lidstaten, dus kennelijk ziet Bos die landbouwcenten liever in ’s lands schatkist stromen. Galileo staat kennelijk niet in zijn prioriteitenlijstje. Bron: NRC-handelsblad, 20 september 2007.

27 november 2007: Galileo is financieel rond

Galileo, het Europese prestigieuze satellietnavigatie-systeem, kan van start gaan. De raad voor begrotingszaken van d Europese Unie heeft daarover dit weekeneinde na moeizame onderhandelingen de benodigde miljarden voor gevonden. In totaal was € 2,4 miljard nodig. Ook gaat 300 miljoen naar het prestigieuze Europese Technologie Instituut (EIT). De dekking is gevonden in landbouwoverschotten (€ 1,6 miljard) en binnen de begroting voor innovatie en onderzoek (€ 1,1 miljard). In september 2007 stelde Eurocommissaris Barot van Transport voor om de voor Galileo benodigde € 2,4 miljard voor het grootste gedeelte te financieren uit landbouwfondsen die dit jaar en volgend jaar over blijven. Het bedrag dat uit de fondsen komt is kleiner dan aanvankelijk voorgesteld. Minister Bos van Financiën was eerst tegen, maar kennelijk is hij overstag gegaan met die kleinere landbouwdekking. Door het besluit kan het Europese GPS-systeem binnen tien jaar functioneren als alternatief voor de GPS-satellieten van het Amerikaanse leger. Mmmm, ik hoop wel dat m’n navigatiesysteem het aankan. Bron: NRC-Handelsblad, 26 november 2007.

24 april 2008: Zondagnacht lancering Galileo satelliet GIOVE-B

GIOVE-B¹, de tweede Galileo satelliet, wordt gelanceerd in de nacht van zaterdag 26 op zondag 27 april 2008 om 00:16 uur Nederlandse tijd. De draagraket is een Russische Soyuz-Fg/Fregat raket. De lancering is live te volgen via het internet op de GIOVE-B website. De tweede Galileo navigatiesatelliet is gebouwd door de Europese industrie, onder leiding van het Duitse Astrium GmbH. Ruim twee jaar na de succesvolle GIOVE-A missie, welke op 28 december 2005 werd gelanceerd, is het nu de beurt aan GIOVE-B om de technologie van Galileo verder te demonstreren. De volgende stap op weg naar het Galileo navigatiesysteem is de lancering van vier operationele satellieten. In 2010 testen deze wegbereiders de infrastructuur in de ruimte en op de grond. Daarna wordt de rest van de dertig Galileo-satellieten naar de ruimte gebracht en is het eerste civiele satellietnavigatiesysteem een feit. En dan allemaal een Galileo-TomTom aanschaffen. Bron: ESA.

1. Giove is Italiaans voor Jupiter. [↩]