16 juni 2024

Cluster El Gordo laat zien dat donkere materie mogelijk met zichzelf reageert

El Gordo (Spaans voor 'de Dikke') is een gigantische cluster van sterrenstelsels, nee wat zeg ik, het zijn  twee clusters van sterrenstelsels die met elkaar in botsing zijn. Officieel heet 'ie ACT-CL J0102-4915 en de clusters hebben een totale massa van pakweg 2100 biljoen (!) zonsmassa, da’s 2,1 x … [Lees meer...]

Ja hoor, daar is een nieuwe spanning: de bulkstroom-spanning

Al enkele jaren kennen we in sterrenkundeland twee 'spanningen', waarbij sterrenkundigen van mening verschillen over de waarde van kosmologische parameters. De ene is de Hubble-spanning, waarbij het draait om H0, de Hubble constante waarmee de snelheid van de uitdijing van het heelal wordt … [Lees meer...]

Onverklaarbare wolk van magnetisch plasma gevonden in de Hydra cluster: de vliegende vos

Sterrenkundigen hebben bij radiowaarnemingen een onverklaarbare wolk van magnetisch plasma gevonden in de Hydra cluster (alias Abell 1060), een cluster van 157 heldere sterrenstelsels, gelegen op 100 miljoen lichtjaar afstand in de richting van het sterrenbeeld Waterslang. De lokatie van de … [Lees meer...]

Entropie is dé beslissende factor in de stervorming geweest afgelopen tien miljard jaar

Sterrenkundigen hebben met NASA's Chandra röntgen-ruimtetelescoop 95 clusters van sterrenstelsels onderzocht, variërend in afstand van 3,4 tot 9,9 miljard lichtjaar van ons vandaan, en de uitkomst was dat ze ontdekt hebben wat dé beslissende factor was in de stervorming in de sterrenstelsels. Dat … [Lees meer...]

Opnieuw is een ultragrote structuur in het heelal ontdekt – de Grote Ring

Eerst was er de 'Gigantische Boog', een ultragrote structuur van aan elkaar verbonden clusters van sterrenstelsels die maar liefst 3,3 miljard lichtjaar lang is en ruim 300 miljoen lichtjaar breed. Dat was in 2021. En nu is er opnieuw zo'n ultragrote structuur ontdekt, dit keer sterrenstelsels die … [Lees meer...]

Waarom liggen er alleen elliptische stelsels in het supergalactische vlak en geen spiraalstelsels?

Ons Melkwegstelsel maakt deel uit van een lokale supercluster, waar vele clusters van sterrenstelsels toe behoren met een paar duizend sterrenstelsels als 'leden'. Die lokale supoercluster is dun en afgeplat á la een pannekoek en hij wordt ook wel het supergalactische vlak genoemd, circa één miljard … [Lees meer...]

Sterrenkundigen ontdekken een grote structuur die minstens twintig zware sterrenstelsels herbergt: de ‘Kosmische Wijnstok’

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft een grootschalige structuur in het verre heelal ontdekt, die minstens twintig zware sterrenstelsels bevat. De structuur van de groep van stelsels heeft wel iets weg van een wijnstok of wijnrank en daarom hebben ze 'm de Kosmische Wijnstok genoemd. … [Lees meer...]

Webb en Hubble hebben een zeer kleurrijke foto gemaakt van cluster MACS0416

Gebruik de twee grootste telescopen in de ruimte en laat die samen kijken naar een cluster van sterrenstelsels ver weg in het heelal. Dat deden ze met de Webb en Hubble ruimtetelescopen en samen keken ze naar MACS0416, een enorm cluster van sterrenstelsels op 4,3 miljard lichtjaar afstand van de … [Lees meer...]

Webb ontdekt een drievoudig gelensde supernova – Supernova ‘H0pe’ – in de kosmische cluster G165

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Webb ruimtetelescoop een type Ia supernova ontdekt, die maar liefst drie keer te zien is in de zwaartekrachtlens veroorzaakt door PLCK G165.7+67.0 (kortweg G165), een zwaar cluster van sterrenstelsels. De supernova vond plaats in een sterrenstelsel (mogelijk … [Lees meer...]

Titanische botsing van El Gordo kan eigenlijk niet volgens het ΛCDM model

Ze worden El Gordo genoemd, twee clusters van sterrenstelsels die met elkaar in botsing zijn. El Gordo is Spaans en betekent 'De Dikke' - in Spanje is het de bijnaam van de grootste loterij van het land, waar je dik miljonair mee kunt worden. De naam is niet voor niets want de clusters van El Gordo … [Lees meer...]