9 december 2022

ALMA in Chili getroffen door een cyberaanval

De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft bekendgemaakt dat afgelopen zaterdag 29 oktober om 06.14 uur plaatselijke tijd de computers van het ALMA ('Atacama Large Millimeter Array') observatorium in Chili getroffen werden door een cyberaanval. Dat zorgde ervoor dat de astronomische … [Lees meer...]

Mysterie van ontbrekende koolmonoxide in protoplanetaire schijven lijkt opgelost

In protoplanetaire stofschijven, de kraamkamers van planeten in de buurt van jonge sterren, wordt al jaren koolmonoxide gedetecteerd. Probleem is alleen dat de waargenomen hoeveelheid minder is dan wat de modellen voorspellen, het komt 3 tot 100 keer minder voor dan hoeveel er zou moeten zijn. … [Lees meer...]

Het kosmische web van de Tarantula: astronomen brengen heftige stervorming in kaart in nevel buiten onze Melkweg

Astronomen hebben met behulp van de ALMA-telescopen nieuwe details onthuld over het stervormingsgebied 30 Doradus, ook wel bekend als de Tarantulanevel. De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) publiceert vandaag afbeeldingen in hoge resolutie waarin we de nevel in nieuw licht zien. De ijle … [Lees meer...]

Dankzij hoge contrastbewerking heeft ALMA de jet van quasar 3C273 beter in beeld gebracht

Quasar 3C273 is de meest bekende quasar die er is. Het is de optisch helderst bekende quasar, zelfs amateur-astrofotografen kunnen 'm in beeld brengen, en hij is te vinden in de richting van het sterrenbeeld Maagd. Het is ook de allereerste quasar die ooit ontdekt is. Z'n naam komt van bron 273 … [Lees meer...]

Superzware zwarte gaten ontdekt in stervende sterrenstelsels in het vroege heelal

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft met enkele van de grootste telescopen op aarde, onder andere de Subaru telescoop op Hawaï, actieve superzware zwarte gaten ontdekt in stervende sterrenstelsels in het vroege heelal. Tussen de zwarte gaten en de staat van de sterrenstelsels waarin ze … [Lees meer...]

Planeetvormende schijven evolueren verrassend vergelijkbaar

Ons zonnestelsel ontstond waarschijnlijk op dezelfde manier als de meeste andere planetenstelsels bij ons in de buurt. Dat blijkt uit Duits-Oostenrijks-Nederlands onderzoek aan meer dan 870 planeetvormende schijven in de Orionwolk A. De onderzoekers, onder leiding van de Nederlander Sierk van … [Lees meer...]

Sterrenkundigen ontdekken grootste molecuul tot nu toe in een planeet-vormende schijf

Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili hebben onderzoekers van de Sterrewacht Leiden voor het eerst dimethylether gedetecteerd in een planeet-vormende schijf. Met negen atomen is dit het grootste molecuul dat tot nu toe in zo’n schijf is aangetroffen. … [Lees meer...]

De aarde is geen Super-aarde geworden omdat de zon eerst ringen had

Er zijn al bijna 5000 exoplaneten ontdekt in het Melkwegstelsel en daarvan is bekend dat bij 30% van alle zonachtige sterren zware rotsachtige planeten voorkomen, de zogeheten super-Aardes. Maar als dat zo gewoon is, waarom heeft ons zonnestelsel dat wel vier kleine rotsachtige planeten (Mercurius, … [Lees meer...]

ALMA brengt de ‘waterfonteinen’ van nauwe dubbelsterren in beeld

Sterrenkundigen hebben met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili 15 nauwe dubbelsterren onderzocht en daarbij hebben ze een fenomeen in beeld kunnen brengen wat de binaire systemen maar gedurende een korte fase in hun evolutie meemaken en wat de sterrenkundigen een … [Lees meer...]

Opnieuw is een mini-jet ontdekt bij Sgr A*, het superzware zwarte gat in de Melkweg

Sterrenkundigen hebben opnieuw een mini-jet of -straalstroom ontdekt bij Sagittarius A* (kortweg Sgr A* ), het superzware zwarte gat in het centrum van het Melkwegstelsel. Van dat zwarte gat, dat meer dan vier miljoen keer zo zwaar is als de zon, wordt wel eens gezegd dat die slapend is, maar dat … [Lees meer...]