21 augustus 2019

Verborgen zwart gat in het vroege heelal ontdekt met NASA’s Chandra en ALMA

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Chandra röntgen-ruimtetelescoop en de Atacama Large Millimeter Array (ALMA) submillimeter radioschotels in Chili een 'verborgen' zwart gat ontdekt op 12,9 miljard lichtjaar afstand. Die enorme afstand betekent dat het zwarte gat al 850 miljoen jaar na de … [Lees meer...]

ALMA en Spitzer zien vele grote en stofrijke sterrenstelsels in het vroege heelal

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili en de Spitzer infrarood-ruimtetelescoop een grote hoeveelheid grote en stofrijke sterrenstelsels ontdekt die al bestonden toen het heelal nog maar twee miljard jaar oud was (het heelal is bijna 13,8 … [Lees meer...]

ALMA heeft de invloedssfeer van een superzwaar zwart gat nader verkend

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili om de beweging van gas vlakbij het superzware zwart gat in het ellipische sterrenstelsel NGC 3258 nauwkeurig in beeld te krijgen. Dat gas bevindt zich in de 'invloedssfeer' van het … [Lees meer...]

Rychard Bouwens krijgt groot onderzoeksprogramma op ALMA-telescoop

Rychard Bouwens van de Leidse Sterrewacht is de eerste wetenschapper in Nederland die een ‘Large Program’ mag uitvoeren met de geavanceerde ALMA-telescoop in Chili. Samen met zijn team wil hij de unieke capaciteiten van dit observatorium gebruiken om de ontwikkeling van zware sterrenstelsels in het … [Lees meer...]

Nou is ‘t officieel: voor het eerst is een ‘circumplanetaire stofschijf’ ontdekt, waaruit exomanen kunnen ontstaan

We hadden het nieuws hier al meer dan een maand geleden, maar nou is 't wereldwijd officeel geworden: sterrenkundigen hebben rondom een planeet bij de ster PDS 70 een zogeheten circumplanetaire stof- en gasschijf ontdekt, een schijf van waaruit exomanen kunnen ontstaan. Verschil met mijn bericht en … [Lees meer...]

Zware sterren groeien op dezelfde manier als lichte sterren, maar dan groter

Door het bestuderen van de gasschijf rondom een zeer jonge zware ster zijn Japanse sterrenkundigen er achter gekomen dat zware sterren op dezelfde manier ontstaan en groeien als lichte sterren, alleen is het bij die zware sterren allemaal een tandje groter en zwaarder. Door met de Atacama Large … [Lees meer...]

Concentratie van stof bij jonge ster zou op geboorte van planeet kúnnen wijzen

Bij de jonge ster TW Hydrae, gelegen in het sterrenbeeld Waterslang (Hydra) op 194 lichtjaren afstand, hebben sterrenkundigen met behulp van ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) in Chili een kleine, maar dichte concentratie van stof gevonden in de stofschijf die zich om de ster … [Lees meer...]

Voor het eerst is de ‘warme’ gloed van de ringen van Uranus waargenomen

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om voor het eerst de ringen van Uranus direct waar te nemen en wel in het radio- en midden-infrarooddeel van het EM spectrum. Dat Uranus ringen heeft is al lang bekend, maar die eerdere waarnemingen - onder andere met de Hubble ruimtetelescoop - lieten de ringen … [Lees meer...]

Vroegste samensmeltende sterrenstelsels door ALMA ontdekt

Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili hebben sterrenkundigen een sterrenstelsel in het vroege heelal ontdekt dat bezig is te botsen en samensmelten met een ander sterrenstelsel. Het object heet B14-65666 en het staat op een anfstand van maar liefst 13 miljard … [Lees meer...]

Nog even over die koele accretieschijf rondom zwarte gat Sagittarius A*

Afgelopen woensdag had ik hier het nieuws over de koele, gasachtige ring die was ontdekt met ALMA rondom het centrale superzware zwart gat Sagittarius A* (kortweg Sgr A) van de Melkweg. Feitelijk gaat het om het koele deel van de accretieschijf, die Sgr A omringt en die reikt tot een afstand van … [Lees meer...]