27 september 2020

Leidse onderzoekers brengen vorming van sterrenstelsels in beeld

Een internationaal team van astronomen, met daarbij een hoofdrol voor onderzoekers van de Universiteit Leiden, heeft de brandstof voor het vormen van sterrenstelsels in kaart gebracht in het iconische Hubble Ultra Deep Field. De resultaten van het onderzoek zijn geaccepteerd voor publicatie in The … [Lees meer...]

Variatie in sterrenwinden komt door buurster of buurplaneet

Een internationaal team van onderzoekers met Nederlandse sterrenkundigen heeft met waarnemingen en modellen laten zien dat de tot nu toe slecht begrepen grote verscheidenheid in de structuur van sterrenwinden komt door begeleidende sterren of door grote exoplaneten. De onderzoekers publiceren hun … [Lees meer...]

Nieuwe waarnemingen tonen planeet-vormende schijf die door zijn drie centrale sterren uit elkaar getrokken is

Een team van astronomen heeft het eerste directe bewijs gevonden dat groepjes sterren hun planeet-vormende schijf aan flarden kunnen scheuren. Het resultaat is een kromgetrokken schijf met gekantelde ringen. Dit nieuwe onderzoek wijst erop dat zich in de gekantelde ringen rond meervoudige sterren … [Lees meer...]

ALMA ziet verste dubbelganger van de Melkweg

Astronomen die gebruikmaken van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), waar de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) partner in is, hebben een extreem ver en dus zeer jong sterrenstelsel ontdekt dat verrassend veel op onze Melkweg lijkt. Het stelsel is zo ver weg dat zijn licht er … [Lees meer...]

Wellicht heeft men met ALMA een spoor van de neutronenster van supernova 1987A gezien

Op 23 februari 1987 zagen sterrenkundigen een supernova in de Grote Magelhaense Wolk verschijnen, een begeleidend dwergstelsel van de Melkweg, 163.000 lichtjaar van ons vandaan. SN 1987A was een type II supernova, een zware ster (Sanduleak -69 202, een blauwe superreus) die z'n buitenlagen wegblies … [Lees meer...]

Twinkeling van superzwaar zwart gat Sgr A* door ALMA gemeten

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili bij het superzware zwarte gat Sagittarius A* (kortweg Sgr A*) in het centrum van het Melkwegstelsel quasi-periodieke 'twinkelingen' te meten, kortdurende flikkeringen in het radiogebied van het … [Lees meer...]

Zwaar roterend schijfstelsel door ALMA waargenomen in het vroege heelal

Sterrenkundigen hebben met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili in het vroege heelal een zwaar sterrenstelsel ontdekt dat een platte, roterende schijf heeft. Het heelal is ongeveer 13,8 miljard jaar oud en DLA0817g, bijgenaamd de 'Wolfe Schijf', bestond al toen het heelal … [Lees meer...]

ESO-telescoop ziet tekenen van de geboorte van een planeet

Waarnemingen met de Very Large Telescope (VLT) van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) laten duidelijke tekenen zien van de vorming van een planeet. In de dichte schijf van stof en gas rond de jonge ster AB Aurigae hebben astronomen een opvallende spiraalstructuur met een ‘knik’ ontdekt die de … [Lees meer...]

ALPINE laat zien dat al in het vroege heelal spiraalstelsels lijken voor te komen

Sterrenkundigen hebben met het onderzoeksprogramma ALPINE gezien dat er al in het vroege heelal in grote getale roterende sterrenstelsels met een platte schijf bestonden. Zo'n 15% daarvan roteert op een manier die erop lijkt dat ze spiraalarmen hebben, al is dat op die afstand (nog) niet te zien. … [Lees meer...]

Nederland bouwt ook de nieuwe set ontvangers voor ALMA

Nederland mag de zogeheten Band 2-ontvangers voor de ALMA-telescoop gaan bouwen. Het contract voor de productie van deze nieuwe set ontvangers op de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) is deze week getekend. ALMA, waar ESO partner in is, neemt het heelal waar op een reeks … [Lees meer...]