4 december 2021

Chandra en XMM-Newton zien hoe een witte dwerg zijn begeleider roostert en verscheurt

Sterrenkundigen hebben met behulp van NASA's Chandra en ESA's XMM-Newton röntgenruimtetelescopen een witte dwerg ontdekt die bezig is om zijn begeleider - een planeet of een kleine ster - te roosteren en aan stukken te scheuren. Met die telescopen onderzochten ze de röntgenactiviteit van drie witte … [Lees meer...]

Mogelijk heeft men met Chandra een planeet in een ander sterrenstelsel gezien, in de Draaikolknevel (M51)

We kennen inmiddels al meer dan 4500 exoplaneten, ontdekt én bevestigd. Maar die zijn allemaal te vinden in ons eigen Melkwegstelsel. Maar nu is er wellicht ook eentje ontdekt buiten de Melkweg (ik had het er eerlijk gezegd in september vorig jaar ook al over, maar dit terzijde)! Sterrenkundigen … [Lees meer...]

Chandra en Swift brengen röntgen-lichtechto’s rondom zwart gat V404 Cygni in beeld

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met de Chandra ruimtetelescoop en het Neil Gehrels Swift Observatorium - beiden in de ruimte zwevend en turend in het röntgengebied van het elektromagnetische spectrum, ringen te detecteren rondom V404 Cygni, een dubbelstersysteem in het sterrenbeeld Zwaan, op … [Lees meer...]

Abell 1775: een complexe botsing van clusters van sterrenstelsels

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Andrea Botteon (Universiteit van Leiden) heeft met de Chandra röntgen-ruimtetelescoop van de NASA onderzoek gedaan naar Abell 1775, een tweetal clusters van sterrenstelsels die met elkaar aan het botsen zijn, gelegen op 960 miljoen … [Lees meer...]

De ‘kosmische hand’ stoot tegen een muur

Ik blogde er twaalf jaar geleden al een keertje over, het supernovarestant dat uitgestoten is door de ster wiens kern de pulsar PSR B1509-58 is geworden, een restant dat de merkwaardige vorm van een hand heeft, een 'kosmische hand' 17.000 lichtjaar ver weg in het zuidelijke sterrenbeeld Passer … [Lees meer...]

Voor het eerst is röntgenstraling van Uranus gedetecteerd – je verwacht ’t niet

Sterrenkundigen zijn er voor het eerst in geslaagd om röntgenstraling afkomstig van de planeet Uranus te ontdekken en wel met NASA's Chandras röntgenruimtetelescoop. En da's eigenlijk niet wat je van de zevende planeet vanaf de zon verwacht, want het is een grote ijskoude gasplaneet. Uranus heeft … [Lees meer...]

Ook röntgentelescopen wijzen op een neutronenster in het restant van SN1987A

Op 23 februari 1987 zagen sterrenkundigen een supernova in de Grote Magelhaense Wolk verschijnen, een begeleidend dwergstelsel van de Melkweg, 163.000 lichtjaar van ons vandaan. SN 1987A was een type II supernova, een zware ster (Sanduleak -69 202, een blauwe superreus) die z’n buitenlagen wegblies … [Lees meer...]

Waar is het superzware zwarte gat in het centrale sterrenstelsel van cluster Abell 2261 gebleven?

Alle sterrenstelsels hebben in hun kern een superzwaar zwart gat. Nou ja, bijna allemaal dan. Het grote sterrenstelsel A2261-BCG ('Abell 2261 Brightest Cluster Galaxy') in het midden van Abell 2261, een cluster van vele sterrenstelsels 2,7 miljard lichtjaar van ons vandaan in het sterrenbeeld … [Lees meer...]

Uitdijing van Kepler’s Supernova (1604) gaat onverminderd snel door

In oktober 1604 verscheen er een supernova aan de hemel in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). Johannes Kepler schreef over 'de nieuwe ster' een boekje, genaamd De Stella Nova in Pede Serpentarii, et ... ... Trigono Igneo en daarom wordt de supernova ook wel Kepler's Supernova genoemd, ook … [Lees meer...]

Op galactisch avontuur door het centrum van de Melkweg in VR

Een internationaal team van astronomen o.l.v. Christopher Russell van de Chileense Pontificia Universidad Católica i.s.m. het NASA Goddard Space Flight Center heeft door gegevens van het Chandra X-Ray Observatorium en andere telescopen te combineren met supercomputersimulaties en virtual reality … [Lees meer...]