18 september 2021

Chandra en Swift brengen röntgen-lichtechto’s rondom zwart gat V404 Cygni in beeld

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met de Chandra ruimtetelescoop en het Neil Gehrels Swift Observatorium - beiden in de ruimte zwevend en turend in het röntgengebied van het elektromagnetische spectrum, ringen te detecteren rondom V404 Cygni, een dubbelstersysteem in het sterrenbeeld Zwaan, op … [Lees meer...]

Abell 1775: een complexe botsing van clusters van sterrenstelsels

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Andrea Botteon (Universiteit van Leiden) heeft met de Chandra röntgen-ruimtetelescoop van de NASA onderzoek gedaan naar Abell 1775, een tweetal clusters van sterrenstelsels die met elkaar aan het botsen zijn, gelegen op 960 miljoen … [Lees meer...]

De ‘kosmische hand’ stoot tegen een muur

Ik blogde er twaalf jaar geleden al een keertje over, het supernovarestant dat uitgestoten is door de ster wiens kern de pulsar PSR B1509-58 is geworden, een restant dat de merkwaardige vorm van een hand heeft, een 'kosmische hand' 17.000 lichtjaar ver weg in het zuidelijke sterrenbeeld Passer … [Lees meer...]

Ook röntgentelescopen wijzen op een neutronenster in het restant van SN1987A

Op 23 februari 1987 zagen sterrenkundigen een supernova in de Grote Magelhaense Wolk verschijnen, een begeleidend dwergstelsel van de Melkweg, 163.000 lichtjaar van ons vandaan. SN 1987A was een type II supernova, een zware ster (Sanduleak -69 202, een blauwe superreus) die z’n buitenlagen wegblies … [Lees meer...]

Waar is het superzware zwarte gat in het centrale sterrenstelsel van cluster Abell 2261 gebleven?

Alle sterrenstelsels hebben in hun kern een superzwaar zwart gat. Nou ja, bijna allemaal dan. Het grote sterrenstelsel A2261-BCG ('Abell 2261 Brightest Cluster Galaxy') in het midden van Abell 2261, een cluster van vele sterrenstelsels 2,7 miljard lichtjaar van ons vandaan in het sterrenbeeld … [Lees meer...]

Uitdijing van Kepler’s Supernova (1604) gaat onverminderd snel door

In oktober 1604 verscheen er een supernova aan de hemel in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). Johannes Kepler schreef over 'de nieuwe ster' een boekje, genaamd De Stella Nova in Pede Serpentarii, et ... ... Trigono Igneo en daarom wordt de supernova ook wel Kepler's Supernova genoemd, ook … [Lees meer...]

Uitbarsting van een zwart gat vastgelegd op video

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om de uitbarsting van een zwart gat op video vast te leggen. Het gaat om het zwarte gat MAXI J1820+070, een 'stellair' zwart gat van zo'n acht zonsmassa, dat 10.000 lichtjaar van ons vandaan staat ((naast stellaire zwarte gaten die ontstaan door de kollaps zeer … [Lees meer...]

Hete gasbrug ontdekt van drie miljoen lichtjaar lengte tussen twee clusters van sterrenstelsels

Met behulp van de Europese XMM-Newton en de Amerikaanse Chandra röntgen-ruimtetelescopen hebben sterrenkundigen tussen twee clusters van sterrenstelsels een enorme lange en ook zeer hete gasbrug ontdekt. Aanvullend is met de Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) in India de jet, die vanuit de … [Lees meer...]

Ster overleeft maar net nauwe ontmoeting met superzwaar zwart gat

Sterrenkundigen hebben met behulp van Chandra en XMM-Newton, een Amerikaanse respectievelijk Europese röntgensatelliet, een ster ontdekt die een nauwe ontmoeting met een superzwaar zwart gat maar tenauwernood heeft overleeft. Wel is het zo dat de ster al z'n buitenlagen door de close-call is … [Lees meer...]

Röntgensatellieten laten zien dat het heelal mogelijk niet naar alle kanten even snel expandeert

Een kaart met daarop de gemeten uitdijingssnelheid van het heelal. Credit: K. Migkas et al. 2020, CC BY-SA 3.0 IGOHet kosmologische principe - de aanname dat het heelal op grote schaal er in alle richtingen hetzelfde uitziet (isotroop) en dat het op iedere plaats dezelfde eigenschappen bezit … [Lees meer...]