26 september 2022

Kosmisch speurwerk laat zien dat supernovarestant SNR 0519-69.0 minder dan 670 jaar geleden ontstond

In de Grote Magelhaense Wolk, een begeleidend dwergstelsel van het melkwegstelsel op 160.000 lichtjaar afstand, bevindt zich het supernovarestant SNR 0519-69.0. Dankzij een soort van kosmisch speurwerk met de Hubble en Chandra ruimtetelescopen én eerder verkregen gegevens van de Spitzer … [Lees meer...]

Chandra legt botsingsloze schokgolven tussen clusters van sterrenstelsels vast

  Met NASA's röntgenruimtetelescoop Chandra zijn waarnemingen gedaan aan Abell 2146, een tweetal clusters van sterrenstelsels op 2,8 miljard lichtjaar afstand van de aarde, clusters die in botsing met elkaar zijn. Helen Russell (University of Nottingham, VK) en haar team hebben Abell … [Lees meer...]

Röntgenstraling rondom Sagittarius A * door Chandra in beeld gebracht

Gisteren is de foto gepubliceerd die met de Event Horizon Telescope (EHT) gemaakt is van Sagittarius A * (korte Sgr A *), het superzware zwarte gat in het centrum van het Melkwegstelsel. Diezelfde dag maakte de NASA bekend dat ook zijn röntgenruimtetelescoop Chandra naar Sgr A * heeft getuurd en wel … [Lees meer...]

NASA’s IXPE heeft z’n eerste wetenschappelijke opname gemaakt

Op 9 december vorig jaar werd de Imaging X-Ray Polarimetry Explorer (IXPE) gelanceerd, NASA’s nieuwste röntgenmissie. Na meer dan een maand testen en calibreren heeft de sonde nu z'n eerste daadwerkelijke wetenschappelijke opname gemaakt en wel van het bekende supernovarestant Cassiopeia A. … [Lees meer...]

Paar superzware zwarte gaten mogelijk oorzaak van vier enorme leegten in een cluster

Met behulp van de Chandra ruimtetelescoop van de NASA, waarmee in röntgenlicht kan worden gekeken, heeft men vier enorme leegten ontdekt in het hete gas in de cluster van sterrenstelsels genaamd RBS 797. Die cluster ligt 3,9 miljard lichtjaar van ons vandaan in de richting van het noordelijke … [Lees meer...]

Opnieuw is een mini-jet ontdekt bij Sgr A*, het superzware zwarte gat in de Melkweg

Sterrenkundigen hebben opnieuw een mini-jet of -straalstroom ontdekt bij Sagittarius A* (kortweg Sgr A* ), het superzware zwarte gat in het centrum van het Melkwegstelsel. Van dat zwarte gat, dat meer dan vier miljoen keer zo zwaar is als de zon, wordt wel eens gezegd dat die slapend is, maar dat … [Lees meer...]

Chandra en XMM-Newton zien hoe een witte dwerg zijn begeleider roostert en verscheurt

Sterrenkundigen hebben met behulp van NASA's Chandra en ESA's XMM-Newton röntgenruimtetelescopen een witte dwerg ontdekt die bezig is om zijn begeleider - een planeet of een kleine ster - te roosteren en aan stukken te scheuren. Met die telescopen onderzochten ze de röntgenactiviteit van drie witte … [Lees meer...]

Mogelijk heeft men met Chandra een planeet in een ander sterrenstelsel gezien, in de Draaikolknevel (M51)

We kennen inmiddels al meer dan 4500 exoplaneten, ontdekt én bevestigd. Maar die zijn allemaal te vinden in ons eigen Melkwegstelsel. Maar nu is er wellicht ook eentje ontdekt buiten de Melkweg (ik had het er eerlijk gezegd in september vorig jaar ook al over, maar dit terzijde)! Sterrenkundigen … [Lees meer...]

Chandra en Swift brengen röntgen-lichtechto’s rondom zwart gat V404 Cygni in beeld

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met de Chandra ruimtetelescoop en het Neil Gehrels Swift Observatorium - beiden in de ruimte zwevend en turend in het röntgengebied van het elektromagnetische spectrum, ringen te detecteren rondom V404 Cygni, een dubbelstersysteem in het sterrenbeeld Zwaan, op … [Lees meer...]

Abell 1775: een complexe botsing van clusters van sterrenstelsels

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Andrea Botteon (Universiteit van Leiden) heeft met de Chandra röntgen-ruimtetelescoop van de NASA onderzoek gedaan naar Abell 1775, een tweetal clusters van sterrenstelsels die met elkaar aan het botsen zijn, gelegen op 960 miljoen … [Lees meer...]