Messier 31. Gekiekt met de 15cmF3 plantenbak-astrograph-canon6D. Post processing: Astrowizard
Ok….misschien is die omschrijving “betoverend” toch net effe iets over the top, maar ja…..het “bekt zo lekker”! Dit zo gezegd hebbende moet ik echter toch wel bekennen dat ik behoorlijk content c.q. diep onder de indruk ben van deze nieuwste loot aan de post processing-tree. Ik ben onlangs 65 geworden en dus heb ik in principe nu het recht gekregen om lekker zuur-geriatrisch te gaan lopen zeiken “dat vroegah alles beter was” en zo…..maarre….ECH NIE…..lang leve het digitale tijdperk.
Ik bedoel, ik heb langgeleden toen ik nog jong en onbezonnen was best heel leuk “buiten gespeeld” met mijn degelijke russische analoge ZENIT-B spiegelreflex-camera en het hele bijbehorende natte fotografie-feest maarre…geef mij toch maar digitale astrofotografie!!
Overigens heb ik dan ook weer kennis genomen van het vreemde feit dat “de jeugd van tegenwoordig” die oude archaïsche natte fotografie-zooi weer helemaal omarmd schijnt te hebben…..Ik heb “dat natte gedoe” best wel heel lang tegen beter weten in volgehouden, ondanks het jeugdige gehijg in mijn nek van…”Hé opa, wanneer ga jij nu eindelijk ook eens digitaal???… en dan is “opa” eindelijk helemaal happy modern digitaal gegaan, wordt er in Dordrecht zowaar een heuse..eh..”Natte winkel” geopend…..alwaar allemaal van die vrolijke gezellige jonge hipstergasten kwijlend rondlopen op jacht naar oude retro-vintage spiegelreflexcamera’s, 27DIN Ilford HP 5 zwart wit filmpjes, flesjes Rodinal ontwikkelaar en nog veel meer van die “ouwe natte ellende”….diepe welgemeende zucht!!… Soms snap ik echt helemaal geen ene ruk meer van het leven…hihi!!
Maar goed…dit effe terzijde….
Astrofotografie is bepaaldelijk NIET de meest makkelijke en ook bepaaldelijk NIET de meest goedkope manier om je kostbare vrije tijd en je kostbare zuurverdiende pecunia over de balk te smijten. Duur astrospeelgoed dient aangeschaft en begrepen te worden…astrofotografische rituelen en procedures dienen eigen gemaakt te worden en zo….EDOCH… ik begin me zolangzamerhand een beetje heel erg te realiseren dat het echte astrofotografische “maken of kraken” eigenlijk niet echt gebeurt bij het “ambachtelijke nachtwerk” dan wel heel erg afhankelijk is van het aan je astrospeelgoed hangende prijskaartje……Nope….het GELUK danwel het VENIJN lijkt hem toch heel erg te zitten in de staart van het verkrijgen van een fraai astrokiekje….te weten het hele gedoe dat ze “post processing” noemen.
De “ellende” begint pas echt goed als je je laatste subje hebt geschoten en opgeslagen. Hierna moet je met ingewikkelde software al die subjes, light frames, dark frames..flatfield en als je het echt “by the book”wil doen nog veel meer vreemdsoortige zogenaamde callibratie-frames, met ingewikkelde astronomische beeldbewerkings software verwerken tot dat ene uiteindelijke glorieus-prachtige deurposter-astrokiekje waar je heel je astronomische leven al van gedroomd hebt……enne…..Kolere,….wat is me dat toch soms/vaak een verrot moeilijke bedoening, moet ik in alle eerlijkheid bekennen.
En wat ik vooral ook moet bekennen dat dat digitaal nabewerken veel moeilijker is geworden nu ik heel lux en comfortabel astrofotografie bedrijf in een vaste waarneemhut vanaf het dak van mijn huis in de lichtvervuilde binnenstad van Dordrecht inplaats vanuit mijn oude, blijkbaar toch echt wel significant donkerder, waarneemplekkie in de Dordtse Biesbos. Wat zeg ik…..Nu wonen Arie et moi allebei in Dordrecht….maar Arie woont in een relatieve nieuwbouwwijk gesitueerd aan de zuidelijk kant van Dordrecht….dichterbij de donkere dordtse biesbos vergeleken bij mijn noordelijk gelegen centrum-waarneemplek……enne….als ik Arie z’n ruwe subjes zo nu en dan eens aanschouw dan lijken die toch van een veel betere kwaliteit dan die van mij. Dat zou natuurlijk wellicht kunnen liggen aan de iets modernere specifiek voor astrofotografie bedoelde echte astrocamera die hij gebruikt i.p.v. mijn “gewone” astromodified Canon 6D DSRL……maarre….ik zie hier toch meer dat LICHTVERVUILING de grote spelbreker is ter mijner nadele.
En zie hier, vind ik, de grootste moeilijkheid bij het tot een prettig ogend Deep sky plaatje forceren van de originele ruwe opname want hoe “vertel je de computer” welke van de gevangen fotonen van het te fotograferen deep sky object zijn….dit noemen we “SIGNAAL”… en welke fotonen behoren tot alle rotzooi waar je niet op zit te wachten en dit noemen we dan “RUIS”.
Ruis is een serpent met meerdere koppen. Het wordt o.a. veroorzaakt door de warmte gegenereerd in de camera enne…daarom is in principe een echte gekoelde astrocamera zoals die Arie gebruikt absoluut te prefereren boven een ongekoelde niet specifiek voor astrofotografie bedoelde Digitale spiegelreflexcamera die heb gekozen te willen gebruiken. Mijn DSLR produceert bij opnames gemaakt op een warme zomeravond zeker meer ruis dan wanneer ik subjes schiet op een koude wintervriesnacht…en….zoiezo heb ik, vanwege het afwezig zijn van een koelmechanisme, uberhaupt geen manier om die vorm van ruis de kop in de drukken….iets wat Arie dus wel kan met zijn echte gekoelde astrocamera.
EDOCH…..dit zo vastgesteld hebbende heb ik toch een paar maanden geleden doelbewust gekozen om toch voor het hernieuwd voortzetten van mijn astrofoto-hobby mijzelfde niet te trakteren op een een echte astrocamera maar op die hele fijne astromodified Canon 6D DSLR….enne…ja..wat cameraruis betreft is ie dus de mindere van de de echte astrocamera…..MAAR….de canon 6D heeft in astrofotoland een dijk van een reputatie als het gaat om het zeer bescheiden niveau van haar intern gegenereerde ruis. De echte KILLER als het gaat om ongewenste RUIS is natuurlijk LICHTVERVUILING wanneer je wenst astrofotografie te bedrijven vanuit het centrum van een grote stoorlichtovergoten stad.
Om die lichtvervuilingsruis in de kiem te smoren zijn er voor de getergde stads-astrofotograaf tegenwoordig gelukkig twee soorten hele krachtige wapens. Bij het maken van je subjes zijn dat die veelheid aan heerlijke moderne zogenaamde narrow band, mulitipass band en nog veel meer aan anti lichtvervuilingsfilters. Mijn “filter pride and joy” is de sv bony 240 zoals bekend en besproken in een vorig blogje…enne…daar ben ik nog steeds zeer content mee.
Het tweede wellicht nog veel meer effectievere wapen is SOFTWARE en wel gespecialiseerde beeldbewerkingssoftware speciaal ontworpen voor het opschonen en nabewerken van ruwe astro-opnames. Hierbij mag zeker wel gesteld worden dat voor een plattelands-astrofotograaf dit soort software op z’n minst “handig” is maar voor een stads-astrofotograaf simpelweg een “bittere noodzaak”.
Nu zijn er hedentendage twee “smaken” als het gaat om dit soort sofware en dat is gratis Freeware en niet gratis betaalsoftware. Deze laatstgenoemde soort, zoals als o.a. pixinside, astropixelprocessor zijn steengoede gestoord uitgebreide programma’s waarmee je echt absoluut niets tekort komt……maar als je gewoon om wat voor reden dan ook geen zin hebt om daar geld danwel de bijbehorende “steep learning curve”er voor over te willen hebben dan is er tegenwoordig ook freeware met een bijkans dezelfde kracht.
Overigens zitten er trouwens onder die freeware astronomische beeldbewerkingssoftware ook nog genoeg programma’s die..eh…een behoorlijke uitdaging voor je “Neuronenzolder” kunnen zijn, hoor! Freeware is niet per definitie “easyware”. Via Arie heb ik bijvoorbeeld het programma Siril van dichtbij mogen bewonderen…enne…indrukwekkend (en) uitgebreid…en zo zijn er nog wel een paar van die hele goede “spelers”…but eh..Alas, not for me.
De kracht van de (free)software waar ik….eh….een maandje of twee ech best wel dik smoorverliefd op ben geworden….”Astrowizard”…zit hem juist niet in de aanwezigheid van vele complexe mogenlijkheden maar juist in de afwezigheid hiervan. …”Keep it simple, stupid”… en….”Een(d)voud is kenmerk van het ware”…. zijn twee zogenaamde “tegeltjeswijsheden” die ongelofelijk van toepassing zijn op Astrowizard!! En ondanks die ogenschijnlijke eenvoud doet Astowizard echt verbazingwekkend acceptabele wonderen met je ruwe hemelplaatjes.
De kracht van Astrowizard is trouwens wel een beetje een hele vreemde…want Astrowizard zelf is eigenlijk geen echte astronomische beeldbewerkingssoftware maar het is software die enkele astronomische beeldbewerkingssoftware-paketten INSTRUEERT en AANSTUURT…enne…één daarvan is ook nog niet de minste…. namelijk… het krachtige astronomische freeware beeldbewerkings-powerhouse zijnde het glorieusgeweldige GRAXPERT!!
Graxpert is zowel door Arie als door moi al eerder op Astroblogs met de luidruchtig lovende roeptoeter bezongen omdat het wonderen doet in de knokpartij tegen de grootste pestkoppen van jouw…made in the big city… deep sky opnames. Zwaar lichtvervuilde hemelachtergronden, superhinderlijke onregelmaat in diezelfde hemelachtergronden, camera-ruis en zaken zoals onscherpe ster en nevelbeeldjes zijn zaken waar Graxpert ontiegelijk effectief korte metten mee maakt/mee kan maken als je het programma maar op de juiste manier instrueert……enne….dat laatste,het verkrijgen van die “sweetspot”, het op de meest effectieve manier in/afstellen van Graxpert, dat is helaas best wel een verrekte lastig “dingetje”. Als je het allemaal goed hebt gedaan dan is de beloning er absoluut eentje van het “Koning Midas-niveau” maar ja……
En zie hier het mooie/geniale van Astrowizard want deze software neemt je namelijk een heleboel van dat “russisch roulette instelwerk” voor het gebruik van Graxpert zeer effectief uit handen en doet dat tevens ook nog voor een paar andere softwarepaketten die ook als het ware onder Astrowizard draaien.
Astrowizard heeft trouwens sinds kort zelfs ook software voor het stacken van je subjes….zie het recente blogje van Arie over M33….Die vlieger gaat voor mij (voorlopig althans) echter nog niet op omdat ik met een (Canon) DSLR werk en die produceert CR.2 RAW subjes en die files worden vooralsnog niet door Stackwizard geslikt in tegenstelling tot FITS subjes die worden uitgespuugd door de echte astrocamera’s.
Mijn Astrowizard-fun begint pas NA het stacken met…nog steeds happy mee… Deep sky stacker 5.0. Wat ik in het begin wel even door schade en schande wel heb moeten leren is dat je met Astrowizard ABSOLUUT NIET je ZELF gesave-de DSS TIFF file moet gebruiken maar ALTIJD de echt puur ruwe Deep sky stacker “autosave.TIFF file”. Het exacte hoe en waarom is mij nog steeds niet helemaal duidelijk…maarre….lekker altijd dit DSS autosave.tiff file door astowizard rossen….anders gaan dingen niet goed!!
Astrowizard heeft op dit moment een stuk of negen verschillende beeldbewerkingsstappen maar Astrowizard is een continuing work in progress met bijkans wekelijkse updates/veranderingen/verbeteringen. Het mooie aan Astrowizard is vooral, hoe vreemd dit in eerste instantie ook moge klinken, dat je lekker WEINIG te kiezen hebt. Geen moeilijk gedoe met een veelheid aan onbegrijpelijke instelbare schuifjes en zo…Slechts negen opéénvolgende bewerkings-stappen met meestal een stuk of vier keuze mogelijkheden per stap. Kies een bewerkingsstap, kies vervolgens of je die stap zwak, normaal, sterk of zelfs custom wilt uitvoeren…aanklikken….wachten….en dan is het of naar je zin en dan ga naar de volgende stap….of het is toch nog net niet naar je zin en dan doe je het nog een keer maar met een andere keuze.
Het is helemaal aan jou om te bepalen welke stappen je wilt gebruiken. Voor mij zijn vooral de drie stappen (achtergrond substractie, gradientverwijdering en ruisonderdrukking) waarin Graxpert wordt gebruikt mijn favorieten. 
Het zijn de processen die zorgen voor de “grote schoonmaak” van mijn ruwe opname en dat werkt echt helemaal geweldig (zie bijgevoegde opname en zie het grandioze verschil)!! Voor het stretchen en kleurcorrectie gebruik ik danweer liever het programma Canon Digital Photo Pro….net zoals ik (noodgedwongen, maar voorlopig nog tot volle tevredenheid) voor het stacken Deep sky stacker 5.0 moet/wens te gebruiken. Iets wat me ook heel erg opvalt en tevens ook heel erg meevalt is dat het royale gebruik van AI eigenlijk helemaal niet lijkt te resulteren in zogenaamde “plastic plaatjes”….plaatjes die er smerig clean en kunstmatig uitzien. Wat er ondanks of juist dankzij het uitvoerige gebruik van AI door Graxpert komt uitrollen heeft nu gelukkig juist wel een heel natuurlijk niet overprocessed uiterlijk……..
Ik heb ooit in het prille begin met graxpert met AI mode geëxperimenteerd…enne…dat vond ik toen, vanwege die toen gladde opgepoeste nep perfectie, echt helemaal niets. Goede beeldbewerkingssoftware haalt op een subtiele manier ongewenste rotzooi weg en laat vervolgens de rest met rust, ook al is die rest niet perfect. Ik wil een echt EIGENGEMAAKT kiekje en GEEN hoegenaamd mooie maar ZIELLOZE KUNSTMATIGE bling bling astrofoto-rotzooi!!! Astrowizard(graxpert) voldoet gelukkig vooralsnog uitstekend hieraan. Het stoort mij namelijk bijvoorbeeld totaal geen ruk dat de sterren geproduceerd door mijn “foute” 15cmF3 plantenbak astrograaf aan de beeldrand best wel plenty Coma vertonen, want dat doet zo’n fout kreng nu eenmaal…so what?? Weghalen en vervangen door mooie (?)neppo “refractor-sterpuntjes is de boel bedonderen…and that’s NOT gonna hapen!!!
Natuurlijk heeft ook Astrowizard een “learning curve” maar het is wel een prima behapbaar “learning curve’je” en de eindresultaten die je eruit kunt laten rollen zonder aan de paracetamol te willen geraken zijn echt heel erg bevrededigend. Wat zeg ik….Ik heb al mijn opnames die ik het afgelopen jaar zelf “met de hand” met o.a. Graxpert heb bewerkt opnieuw door “de postprocessing wasmachine gewerkt” maar nu met Astrowizard (Graxpert)…enne…de veel betere eindresultaten die ik nu op mijn beeldscherm heb weten te toveren zijn van een niveau alsof ze als het ware “voor mijn neus in de ruimte te lijken zweven”!!!
Astrowizard vind ik echt zogenaamde “Naald in de hooiberg-software”en met dit bedoel ik die zeldzame soort goede software die voldoet aan het predikaat “intuitieve software”…..zijnde software die een naadloos verlengstuk vormt van het menselijk denkproces…Software die de omschrijving AI alle eer aandoet….. ofwel….om Arie’s woorden nog maar eens een keer te gebruiken…”Happy mee”!!!
Over Jan Brandt
Speak Your Mind