30 september 2020

Hubble en de VLT laten zien dat er iets ontbreekt aan onze kennis van donkere materie

Ook al kunnen we donkere materie niet direct zien, toch hebben sterrenkundigen dankzij indirecte waarnemingen, zoals aan de rotatiesnelheid van sterrenstelsels en zwaartekrachtlenzen, een aardig beeld van wat donkere materie zou moeten zijn. Maar nu blijkt uit waarnemingen gedaan met de Hubble … [Lees meer...]

Nieuw KiDS-resultaat: heelal 10 procent homogener dan gedacht

Nieuwe resultaten van de Kilo-Degree Survey (KiDS) tonen aan dat het heelal bijna 10 procent homogener is dan het kosmologisch  standaardmodel (L-CDM) voorspelt. De nieuwe KiDS-kaart is gemaakt met de deels Nederlandse OmegaCAM op ESO’s VLT Survey Telescope op Cerro Paranal in Noord-Chili. Een … [Lees meer...]

Het blijft lastig: de bepaling van de Hubble constante met behulp van zwaartekrachtlenzen

Het was al weer in 1964 dat de Noorse sterrenkundige Sjur Refsdal in dit artikel zei dat het mogelijk moet zijn om de waarde van de Hubble constante te bepalen met behulp van supernovae, die door zwaartekrachtlens tussen de supernova en de aarde in wordt versterkt en in meerdere beeldjes wordt … [Lees meer...]

Speurtocht met neurale netwerken levert honderden nieuwe zwaartekrachtlenzen op

Door met neurale netwerken, waarbij men een algoritme gebruikt dat ontwikkeld is voor machinaal leren,  te duiken in de gegevens die verzameld zijn in het kader van het Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI) zijn onderzoekers erin geslaagd om maar liefst 335 nieuwe sterke zwaartekrachtlenzen in … [Lees meer...]

Met hulp van zwaartekrachtlenzen kleinste brokken van donkere materie waargenomen met Hubble

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om met behulp van de Hubble ruimtetelescoop de kleinste ‘brokken’ of concentraties van donkere materie in het heelal waar te nemen. De waarnemingen ondersteunen de theorie van koude donkere materie, die stelt dat donkere materie bestaat uit langzaam bewegende … [Lees meer...]

Hubble ziet maar liefst een dozijn ‘Sunburst Arc’s’ dankzij zwaartekrachtlenzen

Het fenomeen van de zwaartekrachtlenzen kennen we al tientallen jaren: licht van ver verwijderde objecten, zoals sterrenstelsels, dat door de kromming van de ruimte door tussenliggende zware objecten, zoals clusters van sterrenstelsels, wordt afgebogen en versterkt in de vorm van lichtboogjes. Maar … [Lees meer...]

Voor ‘t eerst is een röntgenbron versterkt door een zwaartekrachtlens waargenomen

Albert Einstein voorspelde het fenomeen der zwaartekrachtlenzen en in 1979 werd er voor het eerst eentje gezien bij de quasar Q0957+651: het effect dat een relatief zeer sterk zwaartekrachtveld, zoals dat van een cluster van sterrenstelsels, het licht van een daarachterliggend voorwerp afbuigt én … [Lees meer...]

Nieuwe methode suggereert dat heelal sneller uitdijt dan gedacht

Een internationaal team van astronomen heeft een nieuwe, hogere waarde gemeten voor de snelheid waarmee het heelal uitdijt. Ze gebruikten twee zware sterrenstelsels als ‘zwaartekrachtlenzen’ om het licht van verafgelegen objecten te analyseren. Het onderzoek is geleid door het Max Planck Institute … [Lees meer...]

Nee, die twee zwaartekrachtgolven kort na elkaar zijn niet het gevolg van een zwaartekrachtlens

Woensdag 28 augustus detecteerden de LIGO en Virgo detectoren in de VS resp. Italië binnen een tijdsbestek van slechts 21 minuten twee passerende zwaartekrachtgolven - binnen 21 minuten, alsof je op de volgende bus zat te wachten, zoals het LIGO team zelf het omschreef. New candidate #S190828l was … [Lees meer...]

Telescopennetwerk maakt superscherpe foto van een zwaartekrachtlens

Met behulp van een wereldwijd netwerk van radiotelescopen heeft een internationaal team van sterrenkundigen onder Nederlandse leiding een van de scherpste radiofoto’s ooit van een zwaartekrachtlens gemaakt. Deze opname bevestigt dat donkere materie ongelijk is verdeeld in een groep sterrenstelsels. … [Lees meer...]