22 september 2021

Supernova Requiem zagen we drie keer in 2016 en in 2037 zien we ‘m vermoedelijk weer

Ze noemen 'm supernova Requiem, de supernova die in 2016 door Hubble ontdekt werd in de cluster van sterrenstelsels MACS J0138.0-2155, vier miljard lichtjaar van ons vandaan. De supernova zelf bevindt zich nog verder van de aarde, die staat op maar liefst tien miljard lichtjaar, vanaf de aarde … [Lees meer...]

Hubble ziet een vijfvoudige quasar

Zo op het oog denk je dat je op de foto hierboven in het midden zes heldere stippen ziet. Twee in het midden en vier in de ring eromheen. Hubble heeft het kosmische tafereel gefotografeerd en wel met z'n Wide Field Camera 3 (WFC3). Nou klopt het dat je in die ring vier stippen ziet en dat zijn niet … [Lees meer...]

Een supernova die we in 2016 al drie keer zagen en rond 2037 weer een keer, kan dat?

Een supernova die we in 2016 al drie keer zagen - nee, niet één supernova die door drie waarnemers werd waargenomen, het ging om één en dezelfde supernova die de sterrenkundigen drie keer zagen. En ergens rond 2037 gaan we 'm waarschijnlijk voor de vierde keer zien. Drie keer één en dezelfde … [Lees meer...]

Veel viervoudige quasars ontdekt met behulp van kunstmatige intelligentie

Een team van sterrenkundigen heeft gebruikmakend van kunstmatige intelligentie een dozijn quasars ontdekt, die door de werking van een zwaartekrachtlens tussen de quasar en de aarde in beeld verviervoudigd zijn. Afgelopen veertig jaar waren al een stuk of vijftig van die viervoudige quasars bekend, … [Lees meer...]

Hubble ziet een ‘gesmolten ring’

Zie hier GAL-CLUS-022058s, een sterrenstelsel mét zwaartekrachtlens gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Oven (Fornax). De foto is gemaakt met ESA/NASA's Hubble ruimtetelescoop en hij laat een prachtig exemplaar zien van een 'Einstein ring', een complete cirkelvormige zwaartekrachtlens. Het was … [Lees meer...]

Afbuigend sterrenlicht meet uitdijing heelal

Het is een van de grote debatten in de kosmologie: het heelal dijt uit, maar hoe snel precies? Twee beschikbare meetmethoden leveren verschillende resultaten op. Een derde, onafhankelijke meetmethode gebaseerd op het afbuigen van licht door sterrenstelsels, is verbeterd door Leidse natuurkundige … [Lees meer...]

Zwaartekrachtgolven vervormen door zwaartekrachtlenzen en ze hebben wellicht een tweede ‘piep’

Sinds de eerste detectie van zwaartekrachtgolven in 2015 zijn deze rimpels in de ruimte een bekend fenomeen geworden. Met de LIGO- en Virgo-detectoren in de VS resp. Italië worden met regelmaat zwaartekrachtgolven gedetecteerd, die meestal veroorzaakt zijn door botsingen en samensmeltingen van twee … [Lees meer...]

Hubble en de VLT laten zien dat er iets ontbreekt aan onze kennis van donkere materie

Ook al kunnen we donkere materie niet direct zien, toch hebben sterrenkundigen dankzij indirecte waarnemingen, zoals aan de rotatiesnelheid van sterrenstelsels en zwaartekrachtlenzen, een aardig beeld van wat donkere materie zou moeten zijn. Maar nu blijkt uit waarnemingen gedaan met de Hubble … [Lees meer...]

Nieuw KiDS-resultaat: heelal 10 procent homogener dan gedacht

Nieuwe resultaten van de Kilo-Degree Survey (KiDS) tonen aan dat het heelal bijna 10 procent homogener is dan het kosmologisch  standaardmodel (L-CDM) voorspelt. De nieuwe KiDS-kaart is gemaakt met de deels Nederlandse OmegaCAM op ESO’s VLT Survey Telescope op Cerro Paranal in Noord-Chili. Een … [Lees meer...]

Het blijft lastig: de bepaling van de Hubble constante met behulp van zwaartekrachtlenzen

Het was al weer in 1964 dat de Noorse sterrenkundige Sjur Refsdal in dit artikel zei dat het mogelijk moet zijn om de waarde van de Hubble constante te bepalen met behulp van supernovae, die door zwaartekrachtlens tussen de supernova en de aarde in wordt versterkt en in meerdere beeldjes wordt … [Lees meer...]