29 september 2020

De precessie van de aarde mooi in beeld gebracht

Credit: Miguel Claro/www.miguelclaro.com

De aardas wijst in noordelijke richting naar een punt aan de hemel waar de ster Polaris (alpha Ursae Minoris, helderheid +2m) maar 0,7° van verwijderd is. Het is om die reden dat we deze ster de ‘Poolster’ noemen. Alle sterren aan de noordelijke hemel lijken rondom de Poolster te draaien. Dat doen ze in werkelijkheid natuurlijk niet, want de dagelijkse beweging van de sterren wordt veroorzaakt door het draaien van de aarde zelf. De aardas wijst niet altijd in dezelfde richting. De aarde is te vergelijken met een wentelende tol die niet rechtop staat en de as van de aarde maakt daarbij heel langzaam een beweging, waarbij eens per 26.000 jaar één cirkel aan de hemel wordt beschreven. Die beweging – veroorzaakt door de invloed van de zon op de afgeplatte aarde – wordt de precessie genoemd. Het gevolg is dat nu Polaris de Poolster is, maar dat rond het jaar 4145 gamma Cephei , rond  7530 Adleramin (alpha Cephei) en rond 14.000 Wega (alpha Lyra, helderheid +0,03m) de Poolster zullen vormen. Zie de afbeelding hieronder:

Astrofotograaf Miguel Claro heeft nu iets opmerkelijks gedaan: we kennen allemaal de foto’s waarbij de camera naar de Poolster wordt gericht en vervolgens uren lang wordt belicht, waarbij de sterren lange sporen vormen – hoe verder verwijderd van de Poolster des te langer de sporen (zie afbeelding bovenaan links). Claro heeft een dergelijke foto gemaakt, maar dan met Wega als Poolster en niet Polaris (de rechter afbeelding). Eh… hoe doe je dat, eigenlijk zou je daar toch 12.000 jaar geduld voor moeten hebben om zo’n foto te kunnen maken? Nee, Claro gebruikte daar een simpel trucje voor, namelijk door niet één volgmontering te gebruiken, maar twee stuks, twee Vixen Polarie’s. Met zo’n montering kunnen de sterren in hun dagelijkse beweging worden gevolgd, zodat ze geen streepjes vormen. Op de eerste montering had Claro een tweede volgmontering bevestigd, die niet gericht was op Polaris, maar op Wega. Waar Claro de foto maakte – in het Alquevo reservaat in Portugal – staat Polaris op een hoogte van 38° aan de hemel, dus voor een juiste foto moest hij wachten Drijvers ging uit van 1100 uur met bezettingsgraad 31% (= 1 deel). Zij geven aan dat bij een bezetting vanaf 2000 uur/jaar een bezettingsgraad van 55% oké zou zijntot Wega ook op deze hoogte stond. En toen dat het geval was maakt hij de foto, die je rechtsboven ziet. Hieronder een uitvergroting van de noordelijke hemelpool 14000 AD:

Je ziet dat Wega niet precies bij de hemelpool staat, de afstand zal nooit minder bedragen dan 5°. Hieronder tenslotte nog een video, die Claro heeft gemaakt van de precessie van de aarde, met eerst Polaris als Poolster en over een poosje Wega.

Earth Precession – Polaris and Vega Startrail from Miguel Claro on Vimeo.

Bron: Space.com.’