18 september 2021

Radiosterrenkundige en Nobelprijswinnaar Antony Hewish (1924-2021) overleden

Op 13 september j.l. is Antony Hewish (1924-2021) op 97-jarige leeftijd overleden, de radiosterrenkundige die in 1974 samen met Martin Ryle de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen ontving. Hewish kreeg die prijs voor zijn 'beslissende bijdrage bij de ontdekking van pulsars', al was dat eigenlijk … [Lees meer...]

Zelfwisselwerkende donkere materie: een betere vernietiger van sterrenstelsels

"De grootste structuren in het Universum worden niet geleidelijk groter. Eerder gebeurt dit op een epische wijze, waarbij sterrenstelsels of zelfs grotere clusters van sterrenstelsels heftig tegen elkaar botsen. Dit botsen beïnvloedt het sterrenstelsel enorm: er vindt een plotselinge golf van … [Lees meer...]

Deel van de ‘ontbrekende materie’ blijkt te zitten in galactische winden

Over de ontbrekende materie hebben we het hier vaker gehad. Nee, het gaat dan niet om donkere materie die we niet direct kunnen zien, maar om doodgewone materie, die bestaat uit wat men 'baryonen' noemt, waarvan de bekendste voorbeelden de protonen en neutronen zijn. Uit waarnemingen en berekeningen … [Lees meer...]

Signaal XENON1T-experiment kwam mogelijk niet van donkere materie maar van… donkere energie

Vorig jaar juni was het even wereldnieuws: in de periode 2016-2018 hadden natuurkundigen met het donkere materie-experiment XENON1T een onverklaarbaar signaal waargenomen (zie de grafiek hieronder), dat mogelijk werd veroorzaakt door axionen, hypothetische ultralichte deeltjes die een … [Lees meer...]

Mysterie van de Chinese supernova van AD 1181 lijkt opgelost te zijn

Afgelopen duizend jaar zijn er vijf heldere supernovae in ons Melkwegstelsel te zien geweest, helaas voor ons allemaal in het tijdperk vóór de telescoop. Eentje daarvan was de 'gastster', die in 1181 Anno Domini door Chinezen en Japanners werd waargenomen en die maar liefst zes maanden lang (185 … [Lees meer...]

Supernova Requiem zagen we drie keer in 2016 en in 2037 zien we ‘m vermoedelijk weer

Ze noemen 'm supernova Requiem, de supernova die in 2016 door Hubble ontdekt werd in de cluster van sterrenstelsels MACS J0138.0-2155, vier miljard lichtjaar van ons vandaan. De supernova zelf bevindt zich nog verder van de aarde, die staat op maar liefst tien miljard lichtjaar, vanaf de aarde … [Lees meer...]

Door Perseverance verzamelde monsters met gruis bevatten mogelijk oerwater van Mars

Vorige week is de Marsrover Perseverance er twee keer in geslaagd om in één steen (genaamd Rochette, bij de bergkam La Citadelle) twee keer te boren en het gruis daarvan te stoppen in een kleine buis van titanium. Ze hebben die buisjes met inhoud zelfs namen gegeven, buisje #266 heet nu Montdenier … [Lees meer...]

Zwarte gaten kunnen druk uitoefenen op hun omgeving

Twee natuurkundigen van de Universiteit van Sussex hebben ontdekt dat zwarte gaten druk kunnen uitoefenen op hun omgeving. Het blijken objecten te zijn met een complex thermodynamisch systeem, dat niet alleen een bepaalde temperatuur heeft, maar ook een druk, een drukkracht per oppervlakte-eenheid … [Lees meer...]

Boekbespreking: Tussen twee oneindigheden

Van Gianfranco Bertone ((Hoogleraar theoretische astrodeeltjesfysica aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het European Consortium for Astroparticle Theory)) is deze week z'n tweede populairwetenschappelijke boek verschenen: Tussen twee oneindigheden - de aanstaande revolutie in ons … [Lees meer...]

ESO maakt beste opnamen tot nu toe van vreemde ‘hondenkluif’-planetoïde

Met behulp van de Very Large Telescope (VLT) van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft een team van astronomen nieuwe opnamen gemaakt van de planetoïde Kleopatra. Dat heeft de meest detailrijke foto’s tot nu toe opgeleverd van deze merkwaardig gevormde planetoïde, die op een hondenkluif … [Lees meer...]