19 januari 2019

‘Donkere ineenstorting’ van botsende sterrenstelsels kan superzware zwarte gaten opleveren

Sterrenkundigen breken zich er al jaren het hoofd over: hoe kan het toch dat er al in het vroege heelal superzware zwarte gaten voorkwamen? Dat je ze vandaag de dag in de centra van sterrenstelsels aantreft wordt als gewoon beschouwd en hun aanwezigheid en omvang kan met modellen ook goed verklaard … [Lees meer...]

Saturnus’ ringen zijn nog jong – naar schatting tussen 10 en 100 miljoen jaar oud

Op basis van gegevens van de laatste scheervluchten van de ruimteverkenner Cassini van de NASA tussen Saturnus en z’n ringen hebben wetenschappers een schatting kunnen maken van de massa van de ringen en op basis daarvan konden ze een inschatting van de ouderdom van de ringen maken. Die vluchten … [Lees meer...]

Hubble´s Wide Field Camera 3 doet ´t weer – sterker nog, hij was al die tijd gewoon OK

Vorige week was daar het alarmerende bericht dat Hubble´s Wide Field Camera 3 (WFC3) op 8 januari plotseling was uitgevallen, nadat een te hoge elektrische spanning was gemeten, en de camera toen in een 'veilige modus' was terechtgekomen. Maar welk heugelijk nieuws kregen we gisteren te horen: dát … [Lees meer...]

Kosmische explosie in de kiem gekiekt

Het is een internationaal team van sterrenkundigen met daarbij onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam gelukt om de start van een gammaflits te volgen. De astronomen hielden de daarmee gepaard gaande supernova SN 2017iuk met meerdere telescopen in de gaten vanaf anderhalf uur na de detectie … [Lees meer...]

Zwarte gaten gevormd bij gammaflitsen blijken eh… geordend chaotisch te zijn

Onderzoek met behulp van het POLAR (GRB polarimeter) experiment laat zien dat zwarte gaten, die gevormd zijn bij gammaflitsen – kortstondige uitbarstingen van zeer energierijke gammastraling – fotonen uitstralen die een mix vertonen van chaos en orde, eh… zeg maar geordende chaos. POLAR werd op 15 … [Lees meer...]

Dubbelster ontdekt met een gekantelde protoplanetaire schijf

Voor het eerst zijn sterrenkundigen erin geslaagd om een dubbelster te ontdekken waarvan de omringende protoplanetaire gas- en stofschijf haaks staat op het baanvlak van de twee om elkaar heen draaiende sterren. Dat zo’n gekantelde schijf bestaat was theoretisch al voorspeld, maar nu is er dan … [Lees meer...]

Metingen Voyager 1 sluiten uit dat lichte oer-zwarte gaten donkere materie vormen

Op het moment dat ik dit schrijf bevindt de in 1977 gelanceerde Voyager 1 zich op 145 Astronomische Eenheden van de aarde, da's 21,7 miljard km. Je zou denken dat zo'n ruimteschip wat wetenschappelijke waarnemingen weinig meer kan betekenen, maar niets is minder waar. Wat is 't geval: dankzij … [Lees meer...]

Totale maansverduistering op maandagochtend 21 januari

In de vroege ochtend van maandag 21 januari 2019 vindt een totale maansverduistering plaats, die bij helder weer zichtbaar is in Nederland en België. De eclips begint rond 3.36 uur en duurt tot 8.50 uur. Eerst is te zien hoe een hap uit de maan groter wordt, totdat de maan ruim een uur lang totaal … [Lees meer...]

Zwart gat ASASSN-14li draait eens per 131 seconden om z’n as

Impressie van een roterend zwart gat. Credit: NASA/CXC/M.Weiss;Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met twee röntgentelescopen in de ruimte - de Amerikaanse Chandra en de Europese XMM-Newton ruimtetelescopen - én met de all-round Neil Gehrels Swift ruimtetelescoop de 'spin' van een zwart gat te … [Lees meer...]

Even voorstellen: J043947.08+163415.7, de met Hubble ontdekte helderste quasar in ‘t vroege heelal

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Hubble ruimtetelecoop de helderste quasar in het vroege heelal ontdekt, voor zover nu bekend. Het gaat om J043947.08+163415.7, een quasar die de lichtkracht heeft van maar liefst 600 biljoen zonnen, da's 6 x 10^14 zonnen - ding dong. De quasar was er al toen … [Lees meer...]