15 oktober 2019

Lange meetreeks toont hoe reusachtige sterren herhaald afkoelen en verhitten

Een internationaal team van astronomen en sterrenkunde-amateurs onder leiding van Arnout van Genderen (83 jaar, Universiteit Leiden) heeft in detail vastgesteld hoe de temperatuur van vier gele hyperreuzen in enkele tientallen jaren stijgt van 4000 graden naar 8000 graden en weer terug. Ze … [Lees meer...]

De heliumflits is nog nooit waargenomen, maar met B-subdwergen lijkt het mogelijk

Een voorbeeld van een B-subdwerg. Credit: ESO.De heliumflits is een bekend astronomisch verschijnsel, iets wat de zon over naar schatting 6,2 miljard jaar ook gaat meemaken - lees Olaf van Kooten z'n Evolutie van Sterren hierover. Maar bekend of niet, realiteit is wel dat men nog nooit een … [Lees meer...]

Stellaire tweeling wordt gevoed vanuit vlechtwerk van gas en stof

Astronomen hebben met behulp van ALMA een zeer gedetailleerde opname gemaakt van twee schijven waarin zich jonge sterren aan het vormen zijn. De stellaire tweeling wordt gevoed door een ingewikkeld gevormd netwerk van filamenten van gas en stof. De waarnemingen van dit opmerkelijke fenomeen werpen … [Lees meer...]

Je verwacht ‘t niet: exoplanetenjager TESS die ziet hoe een zwart gat een ster aan stukken scheurt

Ze worden 'tidal disruption events' (TDE's) genoemd, felle uitbarstingen van straling als een ster in z'n laatste noodkreet aan flarden wordt gescheurd door een zwart gat, waar 'ie te dichtbij gekomen is. Die TDE's zijn vaker waargenomen, maar begin dit jaar was er wel een bijzondere waarnemer van … [Lees meer...]

Het is aftellen voor DESI, de nieuwe donkere energie detector

DESI, het Dark Energy Spectroscopic Instrument staat klaar in de startblokken. Over vier weken zal dit instrument op de Mayall telescoop te Kitt Peak te Arizona uitgebreid getest worden om de samenhang van 35 miljoen Melkwegstelsels nader te bestuderen met als doel meer over de aard van donkere … [Lees meer...]

Zwarte gaten voor de lachspiegel

'Zwarte gaten voor de lachspiegel' is de titel van een artikel van sterrenkundige Jakob van den Eijnden van het Anton Pannekoek Instituut te Amsterdam. Van den Eijnden toont hierin hoe er met behulp van de NICER telescoop meer inzicht is gekomen in de corona van een zwart gat. De subtitel luidt 'De … [Lees meer...]

‘Exoplaneet zoekt naam’ van start: iedereen mag een naam voordragen

De Nederlandse zoektocht naar een naam voor exoplaneet HAT-P-6 b en de ster waar hij omheen draait (HAT-P-6) is vandaag van start gegaan. Tot en met eind september krijgen alle Nederlanders de kans een naam voor te dragen. Naast verenigingen van sterrenkunde-amateurs, professionele astronomen en het … [Lees meer...]

Planetaire kernen rondom witte dwergsterren gezocht

Het is reeds vaker bij astronomie onderzoek gehypothetiseerd dat er planetaire kernen bestaan rond witte dwergen, achtergelaten nadat de sterren als rode reuzen de mantel en omringende atmosferen van hun planeten vernietigd hadden. Tot op heden is er slechts een enkel mogelijk fragment gespot … [Lees meer...]

Nucleaire sterrenhopen vormen mogelijk de geboorteplaats van zware stellaire zwarte gaten

Van de elf zwaartekrachtgolven die met de LIGO en Virgo detectoren tijdens de eerste en tweede waarneemperiode (O1 en O2) werden waargenomen waren er tien die ontstonden door de botsing van zware stellaire zwarte gaten, dat zijn zwarte gaten die ontstaan doordat zware sterren aan het einde van hun … [Lees meer...]

Anatomie van een kosmische zeemeeuw

Deze intrigerende, kleurrijke verzameling objecten staat bekend als de Zeemeeuwnevel. Deze bijnaam heeft hij te danken aan zijn gelijkenis met een vliegende meeuw. Het hemelgebied waar hij deel van uitmaakt is rijk aan stof, waterstof, helium en sporen van zwaardere elementen. Het is de hete en … [Lees meer...]