Deze artist’s impression toont de planeet die om de jonge ster Bèta Pictoris cirkelt. Credit: ESO L. Calçada/N. Risinger (skysurvey.org)
Voor het eerst zijn sterrenkundigen erin geslaagd om rechtstreeks radio-emissie waar te nemen van een exoplaneet, een planeet buiten ons zonnestelsel. Het gaat om een bekende exoplaneet, Beta Pictoris b. De exoplaneet, die in 2008 voor het eerst werd ontdekt door sterrenkundigen met behulp van ESO’s Very Large Telescope, is een gasreus met een massa van 9 tot 13 keer die van Jupiter – zie deze stokoude Astroblog uit 2008. De planeet draait om zijn moederster, Beta Pictoris, op een afstand van acht keer de afstand tussen de aarde en de zon.
De ster herbergt ook minstens twee andere planeten – Beta Pictoris c en d – en een circumstellaire schijf van gas en stof die zich in de loop der tijd zou kunnen ontwikkelen tot een torus van ijzige objecten, vergelijkbaar met de Kuipergordel in ons zonnestelsel. Het systeem bevindt zich op ongeveer 63 lichtjaar afstand in het zuidelijke sterrenbeeld Schilder (Pictor) en is naar schatting slechts 23 miljoen jaar oud. Beta Pictoris b heeft een omlooptijd van 24 jaar om de ster
MeerKAT. Credit: South African Radio Astronomy Observatory (SARAO).
Op 15 september 2026 publiceerde een promovendus van het Harvard en Smithsonian Center for Astrophysics een 32 pagina’s tellende preprint op arXiv waarin de eerste radiodetectie van een planeet buiten ons zonnestelsel werd aangekondigd. Het team, onder leiding van Kevin Ortiz Ceballos met co-auteur Edo Berger van Harvard en Yvette Cendes van de Universiteit van Oregon, had de MeerKAT-radio-array in Zuid-Afrika gebruikt om snelle, herhalende en sterk circulair gepolariseerde uitbarstingen van Beta Pictoris b op te vangen. Het team nam Beta Pictoris vier keer waar tussen februari 2025 en mei 2026.
Het signaal, dat werd opgevangen bij frequenties tussen 0,85 en 3,5 gigahertz, varieerde op tijdschalen van seconden en was gebundeld. De meest waarschijnlijke bron was aurora-elektronen-cyclotron-maserstraling, opgewekt in de magnetosfeer van de planeet zelf. Nee, signalen van geen buitenaards leven dus! Het is hetzelfde proces dat verantwoordelijk is voor radio-emissie door aurora’s bij Jupiter, de Aarde, Saturnus, Uranus en Neptunus, evenals bij sommige koude, planeetachtige bruine dwergen.
astrobiology.com/2026/09/24/d…
— davidtdorais.bsky.social (@davidtdorais.bsky.social) 25 september 2026 om 06:47
Op basis van de hoogst waargenomen frequentie leidde het team af dat er ter plaatse van de stralingsbron sprake was van een magneetveld van ten minste 1,25 kilogauss. Dat is enkele duizenden keren sterker dan het eigen magnetische veld van de aarde. Dit was de eerste directe meting van een magneetveld bij een exoplaneet ooit.
Meer informatie is te vinden in het vakartikel van Kevin N. Ortiz Ceballos et al. 2026. Discovery of radio emission from the exoplanet β Pictoris b. arXiv: 2609.16720.
Bron: Sci-news en Orbital Hub.
Speak Your Mind