SRON¹-sterrenkundige Floris van der Tak heeft samen met twee buitenlandse collega’s (S. Aalto en R. Meijerink) voor het eerst verzuurde stofwolken waargenomen buiten ons eigen melkwegstelsel. Hij richtte daarvoor op Hawaï de James Clerk Maxwell Telescoop op twee nabij gelegen melkwegstelsels, te weten het welbekende M82 (in Grote Beer) en Arp 220.  In die stelsels ontdekte v.d. Tak c.s. gebieden die rijk waren aan zure watermoleculen, H3O⁺ geheten. Hoe die moleculen daar kwamen verschilt per sterrenstelsel. ‘In Arp 220 ontstaan ze onder invloed van de röntgenstraling uit de buurt van het centrale superzware zwarte gat. In M82 is de veroorzaker de ultraviolette straling die hete jonge sterren in het stervormingsgebied uitstralen. Het proces van stervorming remt zichzelf daar dus doordat er steeds meer geladen moleculen bijkomen’, aldus v.d. Tak. Sterrenkundigen denken dat verzuring de vorming van sterren en planeten in de stofwolken remt. Het is nu wachten op de precisiewaarnemingen met het door SRON gebouwde ruimte-instrument HIFI² op de volgend jaar te lanceren ruimtetelescoop Herschel. Een artikel van v.d. Tak c.s. over de zure sterrenstelsels is binnenkort in Astronomy & Astrophysics te lezen. Wat is de volgende ontdekking? Zoute sterrenstelsels? Bron: SRON.

1. SRON is het Nederlandse expertise-instituut voor de ontwikkeling en het gebruik van instrumenten voor astrofysisch en aardgericht onderzoek vanuit de ruimte. [↩]
2. Heterodyne Instrument for the Far Infrared. [↩]