De jeugd heeft de toekomst, luidt de aloude wijsheid en dus toog ik vanmorgen vergezeld van Herman en Jorrit naar de Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard (NVWA) in Papendrecht om voor een stuk of dertig kinderen een praatje te houden over het zonnestelsel. Dat resulteerde in ongeveer twintig vragen per getoonde sheet, dus voordat ik bij de laatste planeet van het zonnestelsel, Neptunus, aanbeland was waren we weer een poosje verder. Dat Pluto geen planeet meer is wilde er niet echt in bij de kids en bij de afsluitende astrokwis die de leidsters hadden gemaakt was Pluto ook gewoon volwaardig planeet. Leuk zo’n praatje voor een groep enthousiaste kinderen. Jorrit had enkele foto’s met z’n mobieltje gemaakt, maar ik vermoed dat hij er een gordijn voor had hangen.

Gisteravond hield Carlo Jenniskens een boeiende publiekslezing bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens over klimaatverandering. Jenniskens presenteerde een overdaad aan grafieken en sheets, die wat mij betreft een tikkeltje minder in aantal had gemogen, maar los van die informatieschokgolf was het een interessant verhaal. Logisch eigenlijk, want de discussie over klimaatverandering woedt al jaren, vooral sinds het werk van ex-vice president Al Gore. Jenniskens’ conclusie was eigenlijk simpel: als we kijken welke invloed de mens op de stijging van het koolstofdioxide (CO2) heeft dan is die bescheiden. Slechts 5% van de stijging is te danken aan de mensheid, de rest is puur natuur. Verder liet Jenniskens zien dat de temperatuursstijging geen gevolg is van de stijging van de hoeveelheid CO2 in de dampkring, maar juist een oorzaak. Dat was ook de bekende kip of ei vraag: is de temperatuursstijging een oorzaak of gevolg van de CO2-stijging? Uit de gegevens (zie de grafiek hieronder) blijkt overduidelijk dat er éérst een verandering van de temperatuur plaatsvindt, die gevolgd wordt door een verandering in het CO2-gehalte.

Tussen die twee zit volgens Jenniskens ongeveer zes eeuwen. De hedendaagse CO2-stijging heeft dus te maken met de temperatuursstijging die rond 1400 ergens in de Middeleeuwen plaatsvond. Deze conclusie van Jenniskens staat uiteraard haaks op het verhaal van de heer Gore. De politiek schijnt de laatste jaren ook alleen maar uit te zijn op reductie van de hoeveelheid uitgestoten CO2, zie de Kyoto-protocollen en de verwoedde pogingen de afgelopen dagen van de Europese Unie om in het Poolse Poznan tot een accoord te komen. Misschien dat ze na het kennisnemen van de presentatie van Jenniskens wat minder paniekerig zullen reageren. Jenniskens bracht in z’n verhaal drie factoren naar voren die klimaatveranderingen kunnen bewerkstelligen: antropogene factoren zoals hij het mooi noemde (de menselijke factoren dus), de planetaire factoren en tenslotte de astronomische factoren. Die antropogene factoren hebben de minste invloed op het klimaat, dat was de rode draad door Jenniskens verhaal. Kortom, het verhaal van Gore is volgens Jenniskens an inconveniënt lie. Afijn, het was een leuke avond bij Huygens over hockeysticks, boomjaarringen, kippen en eieren en aanverwante zaken.